Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Andora / Andorra la Vella
Andora (➤ mapka)
Andorra la Vella, w literaturze polskojęzycznej zwana najczęściej Andorą, jest stolicą państwa zwanego także Andorą, noszącego oficjalną nazwę Księstwa Andory (w języku katalońskim, który jest tu językiem urzędowym - Principat d’Andorra). Miasto leży na wysokości 1023 m n.p.m., w Pirenejach, 199 km na północ od Barcelony w Hiszpanii, 186 km na południe od Tuluzy we Francji (➤ mapka). Andorra la Vella liczy niecałe 25 tys. mieszkańców, zaś z sąsiadującą od wschodu miejscowością znaną jako Les Escaldes, z którą stanowi jeden organizm miejski - niemal dwukrotnie więcej. Miasto, znane od dawna jako strefa wolnocłowa, a obecnie także jako ośrodek narciarski, jest odwiedzane przez ok. 2,5 mln turystów rocznie. Dojazd: z południa, od strony La Seu d'Urgell w Hiszpanii, drogą N-145, a po przekroczeniu granicy drogą CG-1 (przez La Margineda i Santa Coloma), zaś z Francji - drogą N-22, a po przekroczeniu granicy w El Pas de la Casa, drogą CG-2 i następnie CG-1; (➤ mapka).

Andorra la Vella, centrum, okolice Place de la Rotonda, początek pieszego odcinka Av. de Meritxell, fot. AL
Wiadomo, że tereny, na których leży dzisiejsza Andora, były zasiedlone już w czasach prehistorycznych. W końcu pierwszego tysiąclecia n.e. należały do utworzonej przez Karola Wielkiego tzw. Marchii Hiszpańskiej, strefy buforowej mającej chronić południowe granice państwa Franków przed Arabami. Osada leżąca w miejscu dzisiejszej stolicy Księstwa Andory zaczęła pełnić tę rolę w 1278 roku, gdy hiszpańscy biskupi rezydujący w La Seu d'Urgell i francuscy feudalni władcy Foix, wcześniej walczący o panowanie nad Andorą, uzgodnili, że odtąd będą nią wspólnie zarządzać. W 1607 roku prawa hrabiów Foix przeszły na królów Francji, a później na prezydentów Republiki Francuskiej; w każdym razie hiszpańsko-francuskie współrządzenie Andorą przetrwało aż do 1993 roku, gdy w referendum powszechnym uchwalona została pierwsza w historii konstytucja Księstwa Andory, odtąd niepodległego demokratycznego państwa, dziś pełnoprawnego członka ONZ i Rady Europy (biskupi La Seu d'Urgell i prezydenci francuscy zachowali wprawdzie pełnioną wspólnie funkcję głowy państwa Księstwa Andory, jednak ich kompetencje ograniczają się dziś jedynie do funkcji reprezentatywnych i niektórych spraw międzynarodowych, w tym ochrony suwerenności Andory i nienaruszalności jej granic).

Andorra la Vella leży nad rzeką La Valira, na południowy zachód od miejsca, gdzie dwie rzeki, jedna płynąca z północy (zwana najczęściej Valira del Nord), druga ze wschodu (Valira de l'Orient) łączą się tworząc rzekę znaną jako Gran Valira (lub krócej Valira, La Valira), wpadającą dalej, w Hiszpanii, w La Seu d'Urgell, do największej rzeki Katalonii, rzeki Segre, dopływu Ebro. Sama Andorra la Vella jest stolicą jednej z siedmiu tzw. parafii (parròquies) Andory i jedną z trzech miejscowości tej parafii (obok wspomnianych wyżej miasteczek znanych jako La Margineda i Santa Coloma). Bezpośrednio sąsiaduje z miejscowością Les Escaldes (częścią stolicy innej parafii, Escaldes-Engordany), tworząc z nią jeden organizm miejski; umowna granica między parafiami biegnie wzdłuż ulicy Carrer de la Unio i dalej wzdłuż ulicy Carrer de la Valira, która zaraz za mostem na Valirze staje się drogą CG-3, trzecią z głównych dróg Andory (obok wspomnianych wyżej CG-1 i CG-2), prowadzącą na północ. Markerem oznaczona jest główna atrakcja Les Escaldes - słynne, znane już w czasach rzymskich termy znane pod nazwą El Centre Termolúdic Caldea (lub krótko Caldea; zob. ➤ www.caldea.com); marker oznacza interesujące muzeum perfum (Museu del Perfum). Jadąc drogą CG-1 najłatwiej dotrzeć do centrum miasta zjeżdżając z CG-1 w punkcie oznaczonym markerem lub .

Za główny zabytek miasta Andory uchodzi budynek zwany Casa de la Vall - dawny prywatny dom warowny, obecnie siedziba parlamentu (częściowo udostępniony dla turystów - zwiedzanie z przewodnikiem); w pobliżu warto rzucić okiem na zabytkowy budynek Casa Bauró, dziś będący siedzibą głównej biblioteki Andory (Biblioteca Nacional d'Andorra). Głównym kościołem jest pochodzący z przełomu XI i XII wieku (w XX wieku przebudowany) kościół św. Stefana (Església de Sant Esteve); miłośników architektury romańskiej może też zainteresować niewielka kaplica św. Andrzeja (Sant Andreu), oznaczona markerem .

Główną ulicą handlową Andory - a warto pamiętać, że jeszcze do niedawna właśnie sklepy uchodziły za najważniejszą atrakcję turystyczną miasta - jest Avinguda de Meritxell (biorąca swą nazwę od nazwy niewielkiej miejscowości w parafii Canillo, gdzie znajduje się sanktuarium będące centrum kultu patronki Andory, Matki Bożej z Meritxell), zaczynająca się w pobliżu placów Plaça Príncep Benlloch i Plaça Rebés, i prowadząca stąd na wschód do mostu na Valirze, w pobliżu Plaça de la Rotonda, i następnie (za mostem zaczyna się odcinek dostępny tylko dla pieszych) do punktu oznaczonego markerem , gdzie zaczyna się Avinguda de Carlemany, główna ulica handlowa Les Escaldes.
W ostatnich latach Andorra la Vella staje się ośrodkiem turystycznym coraz częściej odwiedzanym przez osoby zainteresowane nie tylko lub nawet nie przede wszystkim sklepami i instytucjami finansowymi.

Główną atrakcją przyciągającą gości jest położony na północ od stolicy tzw. region Vallnord, obejmujący w szczególności park krajobrazowy z wysokim na 2942 m n.p.m. najwyższym szczytem Andory, znanym jako Pic de Coma Pedrosa, mogący funkcjonować jako całoroczny region turystyczny (turystyka piesza i rowerowa), ale będący głównie nowoczesnym, dysponującym bogatą infrastrukturą ośrodkiem narciarskim, mniejszym niż największy region narciarski Andory, Grandvalira, ale równie interesujący.

Vallnord powstał z połączenia trzech wcześniej istniejących odrębnych ośrodków: Pal w pobliżu miejscowości o tej samej nazwie, Arinsal, w pobliżu miejscowości Arinsal i Arcalis. Tereny Pal i Arinsal są połączone; Arcalis leży dalej na północ (trzeba dojechać drogą CG-3 ok. 20 km przez miejscowości Llorts i El Serrat). Łącznie region Vallnord oferuje prawie 70 wyciągów i ok. 100 km tras narciarskich o różnym stoponiu trudności (tereny Pal i Arinsal uchodzą za łatwiejsze, Arcalis za odpowiedni dla narciarzy bardziej zaawansowanych, w tym uprawiających narciarstwo pozatrasowe), a także wszelkiego rodzaju atrakcje zimowe (snow parki, specjalne atrakcje dla dzieci, psie zaprzęgi, itp.). Informacje można znaleźć na stronie ➤ www.vallnord.com.

Andorra la Vella - a city with a population of about 25,000 - is the capital of the Principality of Andorra, located at an elevation of 1,023 metres in the east Pyrenees between France and Spain. It is a popular tourist destination, famous as a duty-free area, as well as a popular ski resort.


Inne strony

Galeria zdjęć

Andorra la Vella, Plaça Rebés, fot. AL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer de la Vinyeta i Carrer Roc dels Escolls, widok na wschód, fot. AL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer de la Vinyeta i Carrer Roc dels Escolls, widok na zachód, fot. AL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer Doctor Molines, fot. AL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, okolice skrzyżowania z Carrer Bisbe Príncep Iglesias, widok na wschód, fot. AL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, okolice skrzyżowania z Carrer Bisbe Príncep Iglesias, widok na zachód, fot. AL

Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell przy Plaça de la Rotonda, fot. AL
Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell przy Plaça de la Rotonda, widok z mostu na rzece La Valira w kierunku północno-wschodnim, fot. AL

Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell przy Plaça de la Rotonda, widok z mostu na rzece La Valira w kierunku północno-zachodnim, fot. AL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Avinguda Conseil d'Europe, fot. AL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Passatge Europa, widok na zachód, fot. AL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Babot Camp, fot. AL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer de la Vinyeta i Carrer Roc dels Escolls, widok na wschód , fot. PL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, okolice skrzyżowania z Carrer de la Vinyeta i Carrer Roc dels Escolls, fot. AL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, fot. PL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, fot. PL

Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell przy Plaça de la Rotonda, fot. PL
Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell przy Plaça de la Rotonda, fot. PL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, okolice skrzyżowania z Carrer Pau Casals, fot. PL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer Josep Rossell Calva, fot. PL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer Josep Rossell Calva, fot. PL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Carrer Bonaventura Riberaygua, fot. PL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, skrzyżowanie z Passatge Europa, widok na zachód, fot. PL
Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, widok na zachód, fot. PL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, okolice skrzyżowania z Passatge Europa, widok na zachód, fot. PL
Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell w pobliżu Plaça de la Rotonda, widok w kierunku północno-zachodnim, fot. PL

Andorra la Vella, Avinguda Meritxell, okolice skrzyżowania z Passatge Europa, widok na zachód, fot. PL
Andorra la Vella, centrum, Avinguda Meritxell przy Plaça de la Rotonda, fot. PL