Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Antalya
Turcja, Antalya (➤ mapka)
Duże miasto (ok. 1 mln mieszkańców) w południowo-zachodniej Turcji, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, nad zatoką Antalya, otoczone górami Taurus, na terenach starożytnej Pamfylii, 544 km na południowy zachód od Ankary i 714 km na południe od Stambułu (➤ mapka). Stolica prowincji o tej samej nazwie, a także całej tzw. Riwiery Tureckiej, i jeden z najważniejszych jej kurortów skupiający, jak się szacuje, ok. 30% całego ruchu turystów zagranicznych w Turcji - samą Antalyę ma odwiedzać rocznie ponad 10 milionów turystów. Do Antalyi można dojechać samochodem autostradą D-650 (z północy) lub autostradą D-400 biegnącą wzdłuż wybrzeża Morza Środziemnego; dojeżdżają tu też autokary z większości miast tureckich. Zdecydowana większość turystów, zwłaszcza zagranicznych, dociera do Antalyi samolotem; lotnisko Antalya Havalimanı położone ok. 10 km na wschód od centrum miasta, z dwoma terminalami zagranicznymi i jednym krajowym, obsługuje loty z większości ważniejszych portów lotniczych Europy Zachodniej i oczywiście ze Stambułu. W Antalyi nie ma stacji kolejowej.

Antalya, port jachtowy, fot. ALW
Według większości źródeł Antalya została założona około 150 roku p.n.e. przez króla Pergamonu Attalosa II jako baza dla floty wojennej (aczkolwiek z najnowszych badań zdaje się wynikać, że miasto istniało już wcześniej, co najmniej w III wieku p.n.e.) - miało wówczas nosić nazwę "Attalia" (Αττάλεια), co później, pod panowaniem tureckim, zmieniło się w "Adalię" i wreszcie w "Antalyę". Po śmierci Attalosa III w 133 roku p.n.e., ostatniego władcy z dynastii Attalidów, dobrze prosperujące miasto, na mocy jego testamentu, przeszło w ręce Rzymian.

Po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego Antalya, pozostając pod władzą Bizancjum, mimo nękających miasto od VII wieku najazdów arabskich przeżywała w dalszym ciągu okres rozkwitu, stając się m.in. siedzibą biskupstwa. Po upadku Konstantynopola miasto przechodziło wielokrotnie z rąk do rąk (przez pewien czas pozostając w rękach Turków seldżuckich), by ostatecznie, w 1423 roku, znaleźć się w granicach Imperium Osmańskiego.

Antalya, widok z okolic portu jachtowego na zatokę Antalya i góry Beydağları, fot. ALW
Na początku XX wieku Antalya była jeszcze stosunkowo niewielkim miastem (liczącym około 25 tysięcy mieszkańców różnej narodowości i różnych wyznań), pozostając takim również po I wojnie światowej i po powstaniu, w 1923 roku, Republiki Turcji. Gwałtowny rozwój miasta zaczął się dopiero kilkadziesiąt lat temu, w latach 70. XX wieku, wraz z dynamicznym, trwającym do dziś rozwojem turystyki. Zdecydowaną większość turystów zagranicznych przyjeżdżających do Antalyi stanowią klienci biur podróży, które oferują całościową organizację pobytu. Szczególna atrakcyjność tej destynacji turystycznej wynika z położenia geograficznego, pięknych widoków, ciepłego morza i długiego lata oraz możliwości poznania licznych zabytków sięgających Starożytności i bogatego życia kulturalnego regionu. Baza turystyczna regionu jest dobrze rozwinięta, oferuje także pobyty na zasadach "all-inclusive" w wielogwiazdkowych hotelach, których można w czasie pobytu nie opuszczać, korzystając z plaży, basenów, spa, i innych tego typu atrakcji.

Większość zabytków Antalyi znajduje się w granicach Kaleiçi - Starego Miasta, leżącego w centralnej części aglomeracji, na wschód i południowy wschód od portu jachtowego, którego początki sięgają czasów rzymskich i z którego dziś zaczynają rejsy statki wycieczkowe pływające po okolicznych wodach zatoki.
Antalya, widok na stare miasto (Kaleiçi), fot. ALW
Kaleiçi (jak większość "Starych Miast") - to otoczony pozostałościami dawnych murów obronnych labirynt wąskich, krętych, brukowanych uliczek, z pochodzącymi z czasów rzymskich, bizantyjskich, seldżuckich, osmańskich i współczesnych zabudowaniami mieszczącymi hotele, pensjonaty, restauracje, bary, kluby i sklepy z pamiątkami.

Za główne zabytki Kaleiçi uchodzą: tzw. Żłobkowany (lub: Żłobiony) Minaret (Yivli Minare) (pozostałość dawnego meczetu z XIII wieku, symbol miasta), wieża zegarowa (Saat Kulesi), zbudowana w 1244 roku, za czasów sułtana seldżuckiego Alâeddina I Keykobada, jako fragment murów miejskich, a zarazem jako wejście na Stare Miasto, tzw. brama Hadriana, pochodząca z II wieku n.e., tzw. Ucięty (lub: Ścięty) Minaret (Kesik Minare) z czasów seldżuckich, oraz wieża zwana Hıdırlık Kulesi,pochodząca z II wieku n.e. (a według niektórych źródeł z I wieku n.e.), później przebudowywana, pełniąca m.in funkcję latarni morskiej i elementu murów obronnych. Za wieżą Hıdırlık Kulesi, na południe i południowy wschód, rozciga się rozległy park zwany Karaalioğlu Parkı, z pięknymi widokami na port jachtowy, na miasto, zatokę Antalya i góry.
Antalya, pomnik Atatürka na Placu Republiki, w głębi Yivli Minare, symbol miasta, fot. ALW
Głównym placem Antalyi jest Plac Republiki (Cumhuriyet Meydanı), z konnym pomnikiem Mustafy Kemala Atatürka (1881-1938), współtwórcy i pierwszego prezydenta Republiki Turcji. Plac jest miejscem, gdzie odbywają się czasowe wystawy na wolnym powietrzu i różnego rodzaju imprezy. Mniej więcej równoleżnikowo obok placu przebiega jedna z głównych ulic miasta, Cumhuriyet Caddesi (ul. Republiki); na wschód w stronę wspomnianej wyżej Wieży Zegarowej i dalej, do skrzyżowania z Atatürk Caddesi, zaś na zachód do skrzyżowania z Anafaltalar Caddesi, gdzie zaczyna się jej przedłużenie, Konyaaltı Caddesi, prowadzące w stronę słynnego Muzeum Archeologicznego (zob. niżej) i dalej w kierunku jednej z dwu głównych plaż Antalyi, plaży Konyaaltı.
Najstarszym zabytkiem starego miasta, poza wspomnianą wieżą Hıdırlık Kulesi, jest tzw. brama Hadriana.

Antalya, Brama Hadriana, fot. ALW
Brama Hadriana (w angielskich źródłach zwana też Triple Gate) - to pozostałość łuku triumfalnego zbudowanego w starożytnej Attalei w II wieku n.e. dla uczczenia przybywającego do miasta cesarza Hadriana (który odwiedził je w 130 roku n.e.). Brama Hadriana jest jednym z wejść na Stare Miasto (od strony wschodniej), stanowiącym niegdyś część murów (na zdjęciu obok widać fragment jednej z wież stojących po obu stronach wejścia); zachowały się trzy łuki i cztery kolumny, stojące na piedestałach przed filarami bramy (nie zachowała się natomiast górna, niegdyś istniejąca kondygnacja łuku). Wszystkie przewodniki turystyczne zwracają uwagę na głębokie koleiny wyżłobione w dawnej ulicy pod bramą przez przejeżdżające tamtędy wozy.
Antalya, Yivli Minare, fot. ALW
Widoczny na zdjęciu obok minaret, zwany Żłobkowanym (lub: Żłobionym) Minaretem - Yivli Minare - pochodzi z czasów jednego z najwybitniejszych sułtanów seldżuckich, Alâeddina I Keykobada: powstał na jego zlecenie dla uczczenia ojca Alâeddina, zdobywcy Antalyi. Minaret ma 38 m wysokości; stoi na kwadratowej kamiennej podstawie. Czerwone cegły, z którego jest zbudowany, były obłożone turkusowymi fajansowymi płytkami; na szczyt prowadzi podobno 90 stopni. (Na lewo od minaretu, w głębi, widoczna jest wspomniana wyżej Wieża Zegarowa).

Minaret został zbudowany w 1230 roku, razem z meczetem zwanym meczetem Alâeddina (Alâeddin Camii, albo Ulu Camii, także Yivli Minare Camii). W XIV wieku meczet ten jednak został zniszczony, a następnie odbudowany w 1373 roku, za czasów sułtana Mehmed Beya. Ów nowy meczet, pełniący do dziś swoje funkcje, z trzema parami kopuł i dwunastoma kolunami, uchodzi za jedną z najstarszych budowli tego typu na terenie Anatolii. Jednak nie on, lecz Żłobkowany Minaret, zbudowany razem z wcześniejszym meczetem, uważany jest za najsłynniejszy zabytek Antalyi i symbol miasta.
Antalya, Ścięty Minaret (Kesik Minare), fot. ALW
Drugim słynnym minaretem Antalyi, stojący także na Starym Mieście, jest tzw. Ścięty (lub: Ucięty) Minaret, Kesik Minare - wyglądający jak wieża pozbawiona szczytu. Pierwotnie wznosiła się w tym miejscu świątynia rzymska, zbudowana w II wieku n.e. W VII wieku została przekształcona w kościół bizantyjski, zniszczony poźniej podczas najazdów arabskich. W X wieku budowla została odbudowana, lecz po zdobyciu Antalyi przez Seldżuków kościół został przekształcony w meczet, do którego dobudowano minaret. W 1361 roku, gdy Antalya została odzyskana przez chrześcijan w czasie jednej z wypraw krzyżowych, meczet ponownie stał się kościołem, by wreszcie w czasie, gdy regentem w państwie osmańskim był Şehzade Korkut, syn sułtana osmańskiego Beyazit II, wrócić do roli świątyni muzułmańskiej. Meczet Korkuta pełnił tę funkcję aż do wielkiego pożaru w 1846 roku, gdy, zbudowany z drewna, całkowicie spłonął, odsłaniając ruiny wcześniejszych budowli z kamienia; częściowo zachował się także zbudowany z kamienia Kesik Minare - nie pełniący dziś już jednak funkcji religijnych.
Dwiema głównymi plażami Antalyi są plaża Konyaaltı i plaża Lara.

Długa na 7 km plaża Konyaaltı (Konyaaltı Plaji) jest usytuowana w zachodniej części miasta, ciągnąc się od klifów w stronę gór Beydağları. Wzdłuż plaży stoją hotele, funkcjonują liczne bary, kawiarnie i kluby. Plaża Lara, z nieprzerwanym długim ciągiem cztero- i pięciogwiazdkowych hoteli (z usługami "all-inclusive"), leży po przeciwnej, wschodniej stronie miasta.

Antalya, dolny wodospad Düden, fot. ALW
Markerem oznaczona jest jedna z najbardziej znanych atrakcji Antalyi - tzw. dolny wodospad Düden (Aşagi Düden Şelalesi), jeden z grupy wodospadów nazywanych wspólnie wodospadami Düden, tworzących się na rzece o tej samej nazwie. Górny wodospad Düden (Yukari Düden Şelalesi) położony jest nieco ponad 10 kilometrów na północny-wschód od Antalyi (dojazd busem). Dolny wodospad, o wysokości 60 m, wpadający wprost do morza, najlepiej jest oglądać ze statku wycieczkowego, kursującego po zatoce.

Antalya Müzesi - Muzeum Archeologiczne w Antalyi
Muzeum Archeologiczne w Antalyi (Antalya Müzesi), najważniejsze muzeum miasta, uchodzi za jedno z największych, najlepszych i najważniejszych muzeów w Turcji w ogóle. Zostało założone w 1922 roku (jeszcze przed powstaniem Republiki Turcji) i w początkach swego istnienia funkcjonowało w meczetach na Starym Mieście. Obecny budynek mieszczący muzeum usytuowany jest w dzielnicy Konyaaltı, 2 km na zachód od centrum miasta. Nowocześnie urządzone muzeum obejmuje 13 sal wystawowych oraz galerię na wolnym powietrzu. Prezentowana kolekcja obejmuje około 5 tysięcy eksponatów z południowej Anatolii, zwłaszcza z Pamfilii (w tym m.in. przedmioty pochodzące z jaskini Karain i z pobliskiego Perge), z epok od prehistorycznej, greckiej, hellenistycznej, rzymskiej (wspaniały zbiór rzymskiej rzeźby z II wieku), bizantyjskiej, seldżuckiej , wreszcie osmańskiej.

O muzeum, zob.: ➤ www.antalyamuzesi.gov.tr/en.

Okolice
Antalya może być dobrą bazą wypadową do zwiedzania okolic (Phaselis, Termessos, Perge, Aspendos, Side); z Fethiye do Antalyi prowadzi słynny szlak trekkingowy zwany "drogą licyjską" - omówienie w przygotowaniu.
Antalya w sieci
Antalya is a city and a big international sea resort in Turkey, located on the Mediterranean coast of southwestern Turkey (known as the Turkish Riviera), reportedly visited by over 10 million people a year.

Inne strony

Panoramy

Antalya, widok z portu jachtowego na zatokę Antalya i góry Beydağları, fot. ALW

Antalya, widok z portu jachtowego na zatokę Antalya i góry Beydağları, fot. ALW

Galeria zdjęć

Antalya, Minaret Yivli (Yivli Minare) widziany z Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW
Antalya, Minaret Yivli (Yivli Minare), z lewej w głębi Wieża Zegarowa, fot. ALW

Antalya, Minaret Yivli (Yivli Minare), fot. ALW
Antalya, Ścięty Minaret (Kesik Minare), fot. ALW

Antalya, Kaleiçi, ruiny meczetu Korkuta, fot. ALW
Antalya, Kaleiçi, ruiny meczetu Korkuta, fot. ALW

Antalya, Kaleiçi, fot. ALW
Antalya, Cumhuriyet Meydanı (Plac Republiki), fot. ALW

Antalya, Cumhuriyet Meydanı (Plac Republiki), fot. ALW
Antalya, Atatürk Caddesi, fot. ALW

Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW
Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW

Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW
Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW

Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW
Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW

Antalya, Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW
Antalya, Cumhuriyet Caddesi widok na zatokę Antalya i góry Beydağları, fot. ALW

Antalya, port jachtowy widziany z Cumhuriyet Caddesi, fot. ALW
Antalya, port jachtowy, fot. ALW

Antalya, port jachtowy, fot. ALW
Antalya, port jachtowy, fot. ALW

Antalya, port jachtowy, fot. ALW
Antalya, widok z portu jachtowego, fot. ALW

Antalya, widok z portu jachtowego, fot. ALW
Antalya, widok z portu jachtowego w kierunku starego miasta, fot. ALW

Antalya, widok z portu jachtowego, fot. ALW
Antalya, widok z portu jachtowego, fot. ALW