Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Hendaye
Francja, Nowa Akwitania, Kraj Basków (➤ mapka)
Miejscowość i gmina (ok. 15 tys. mieszkańców) we Francji, w regionie Akwitania, tuż przy granicy z Hiszpanią, w tradycyjnej baskijskiej prowincji Lapurdi (Labourd), po baskijsku nazywana Hendaia, 803 km na południowy zachód od Paryża, 217 km na południowy zachód od Bordeaux (➤ mapka). Hendaye jest popularnym uzdrowiskiem nadmorskim na francuskim wybrzeżu Atlantyku (Zatoki Biskajskiej), znanym jako "wybrzeże baskijskie" (Côte Basque), z długą, piaszczystą plażą.

Hendaye, plaża, w głębi skały zwane "les Jumeaux hendayais", fot. PL
Za początek dziejów Hendaye uważa się budowę w 1598 roku kościoła (Eglise Saint Vincent) - co pozwoliło miejscowości na uzyskanie niezależności od wcześniejszej siedziby parafii, Urrunge.

Hendaye jest miastem granicznym, położonym na prawym brzegu uchodzącej do Atlantyku rzeki Bidassoa (na lewym brzegu leżą hiszpańskie miejscowości Hondarribia i Irun) - i ta okoliczność w znacznym stopniu określa jego dzieje, związane z historią wieloletnich wojen między Francją a Hiszpanią, od wojny francusko-hiszpańskiej z lat 1635-1659, związanej z wojną trzydziestoletnią, do wojen z czasów napoleońskich, gdy miasto, podobnie jak wielokrotnie wcześniej, zostało poważnie zniszczone.

Podczas działań wojennych w pierwszej połowie XVII wieku, we wrześniu 1636 roku, Hiszpanie nawet zajęli na krótko Hendaye. Ostatecznie jednak wojna zakończyła się przegraną Hiszpanii i zmniejszeniem jej roli jako mocarstwa europejskiego, a zapoczątkowała okres francuskiej dominacji na kontynencie. W listopadzie 1659, właśnie w Hendaye, na położonej na rzece granicznej małej wyspie Faisans (francuska nazwa: Île des Faisans, hiszpańska - Isla de los Faisanes, baskijska - Faisaien uhartea), uzgodniona została po trzymiesięcznych negocjacjach przedstawicieli Francji i Hiszpanii (stąd inna nazwa wyspy: Île de la Conférence) treść traktatu pokojowego, zwanego "traktatem pirenejskim", oraz umowy dotyczącej małżeństwa Ludwika XIV, króla Francji z córką Filipa IV, króla Hiszpanii, Marią Teresą. Uroczystości ślubne, poprzedzone spotkaniem obu władców na wyspie, odbyły się w czerwcu 1660 roku w pobliskim Saint-Jean-de-Luz. Od tego czasu do dziś wyspa stanowi kondominium Francji i Hiszpanii (najmniejsze kondominium na świecie), w imieniu których, zmieniając się co 6 miesięcy, zarządzają wyspą oficerowie marynarki wojennej, dowódcy pobliskich baz wojskowych, francuskiej i hiszpańskiej.

O atrakcyjności turystycznej Hendaye stanowi przede wszystkiem położenie miasta. Długa na 3,5 km, piaszczysta plaża ciągnie się od dwu widocznych na zdjęciu wyżej charakterystycznych skał (zwanych "bliźniakami" - "les Jumeaux hendayais" i uznawanych często za symbole miasta) do ujścia rzeki Bidassoa, w pobliżu którego rzeka rozszerza się, tworząc zatokę (rozlewisko) zwane Baie de Chingoudy (po baskijsku Txingudiko badia); od strony zatoki znajduje się wejście do portu jachtowego, oferującego 850 miejsc do cumowania, uważanego za trzecią pod względem wielkości (a według niektórych źródeł nawet za drugą) marinę w Akwitanii.

Hendaye, budynek dawnego kasyna przy promenadzie nadmorskiej, fot. PL
Wody Zatoki Biskajskiej w rejonie Hendaye, ze stosunkowo łagodnymi załamującymi się na plaży falami oceanicznymi, uważane są za wyjątkowo korzystne dla nauki surfingu - w każdym razie tak są reklamowane przez szkołę surfowania i innych sportów wodnych mieszczącą się w charakterystycznym, zbudowanym w stylu mauretańskim w 1884 roku budynku dawnego kasyna, jedynym budynku usytuowanym przy nadmorskim bulwarze od strony morza i wysuniętym w stronę plaży. Mieści się w nim także m.in. galeria handlowa (kasyno można dziś znaleźć w Hendaye przy bulwarze nadmorskim bliżej portu jachtowego, w regionie, gdzie usytuowane jest też renomowane centrum talasoterapii).

Hendaye, Rue des Tulipier, widok w kierunku rzeki Bidassoa, fot. PL
Biegnąca wzdłuż plaży promenada nadmorska jest najbardziej popularnym miejscem spacerów w Hendaye. Warto też jednak przejść się nad rzekę i rzucić okiem na zatokę Chingoudy i przeciwległy, hiszpański brzeg, a także, w okolicy pomnika ofiar wojny (Monument aux Morts), na resztki dawnych fortyfikacji powstałych w 1618 na rozkaz Ludwika XIII, poźniej rozbudowanych przez Vaubana na rozkaz Ludwika XIV, ale ostatecznie prawie całkowicie zniszczonych. Na zdjęciu obok - widok z ulicy Rue des Tulipiers w stronę zatoki i hiszpańskiego brzegu rzeki.

Hendaye może być dobrą bazą wypadową do zwiedzania okolic: z jednej strony niedaleko jest stąd do najbardziej znanych miejscowości nadmorskich francuskiego Kraju Basków (Bayonne, Anglet, Biarritz Saint-Jean-de-Luz) z drugiej strony w ciągu pół godziny można z Hendaye dojechać do San Sebastian w Hiszpanii (➤ mapka).
Za najważniejsze zabytki Hendaye uważa się wsponiany już kościół Saint Vincent oraz Château d'Abbadia.
  • Église Saint Vincent z końca XVI wieku, później wielokrotnie niszczony przez pożary, uderzenia pioruna i działania wojenne oraz wielokrotnie odbudowywany i przebudowywany (ostatnio w drugiej połowie XX wieku), słynie z pięknych organów i krucyfiksu z XIII wieku, a także ze stojącego tuż obok, na małym dziedzińcu od strony południowej, słynnego kamiennego krzyża ("croix cyclique d'Hendaye") pokrytego symbolami zrozumiałymi podobno dla znawców stosownych dyscyplin wiedzy tajemnej.
  • Właścicielem Château d'Abbadia i terenów wokół pałacu był niegdyś znany uczony i podróżnik francuski (syn Baska i Irlandki) Antoine Thomson d'Abbadie d'Arrast (1810-1897), mer Hendaye w latach 1871-1875, wielce zasłużony dla języka i kultury baskijskiej. Posiadłość zapisał w testamencie francuskiej Akademii Nauk. Więcej informacji, zob. ➤ fr.wikipedia.org/wiki/Antoine_d'Abbadie_d'Arrast oraz ➤ fr.wikipedia.org/wiki/Château_d'Abbadia.

Corniche basque
Klify między Hendaye a Ciboure, fot. PL
  • Nazwa "corniche basque" odnoszona jest do odcinka drogi D912 z Hendaye do Ciboure, miejscowości położonej ok. 15 km na wschód od Hendaye, na lewym brzegu rzeki La Nivelle, sąsiadującej przez rzekę z Saint-Jean-de-Luz. Droga biegnie skrajem klifu i oferuje wspaniałe dalekie widoki na długi odcinek wybrzeża Zatoki Biskajskiej (a także dość dużo miejsc, w których można zatrzymać się i zaparkować samochód).

    Będąc tu, warto zjechać do Ciboure, rodzinnej miejscowości Maurice'a Ravela (zachował się dom, w którym kompozytor, syn inżyniera pochodzącego z Sabaudii i Baskijki, potomkini starej rodziny hiszpańskiej w 1875 roku przyszedł na świat), i dalej, do Saint-Jean-de-Luz, ważnego portu rybackiego, gdzie można m.in. zobaczyć uchodzący za największy i najpiękniejszy kościół baskijski z XIII wieku, Église Saint-Jean-Baptiste, słynny też jako świątynia, w której Ludwik XIV zawarł małżeństwo z Marią Teresą.

Informacje dodatkowe
  • Hendaye jest ważnym węzłem kolejowym (linia kolejowa została tu doprowadzona w 1864 roku, co w znacznym stopniu przyczyniło się do szybkiego rozwoju miasta), tym ważniejszym, że na Półwyspie Pierenejskim obowiązuje inny niż we Francji i w większości krajów europejskich rozstaw szyn, wobec czego Hendaye jest właściwie ostatnią stacją kontynentalnej europejskiej sieci kolejowej. Dworzec kolejowy, oznaczony markerem znany też jest jako miejsce spotkania, w październiku 1940 roku, generała Francisco Franco i Ramóna Serrano Súñera z Adolfem Hitlerem i Joachimem von Ribentropem, podczas którego Niemcy usiłowali bezskutecznie nakłonić Hiszpanię, by przystąpiła do wojny.

Hendaye w sieci
Hendaye (Basque: Hendaia) is a town and commune in France, near the Spanish border, located in the traditional province Lapurdi (Labourd) of the French Basque Country, on the French Atlantic coast. A popular seaside tourist resort by the "Côte Basque".

Inne strony

Panoramy

Wieczór na plaży w Hendaye, fot. PL

Galeria zdjęć

Hendaye, budynek dawnego kasyna, fot. PL
Hendaye, domy przy promenadzie nadmorskiej, fot. PL

Hendaye, plaża, fot. PL
Hendaye, "les Jumeaux hendayais" z bliska, fot. PL

Hendaye, domy przy promenadzie nadmorskiej, fot. PL
Hendaye, plaża, fot. PL

Hendaye, plaża, fot. PL
Hendaye, domy przy promenadzie nadmorskiej, fot. PL

Hendaye, Rue des Tulipiers, widok w kierunku rzeki, fot. PL
Hendaye, rue des Tulipiers, fot. PL

Hendaye, Boulevard du Général Leclerc, rondo, fot. AL
Hendaye, Boulevard du Général Leclerc, fot. AL

Hendaye, Boulevard du Général Leclerc, fot. AL
Hendaye, Boulevard du Général Leclerc, fot. AL

Hendaye, Boulevard du Général Leclerc, fot. PL
Hendaye, noc na plaży, fot. PL

Hendaye, wieczór na plaży, fot. PL
Hendaye, Boulevard de la Mer, fot. PL

Hendaye, Boulevard de la Mer, fot. PL
Hendaye, Boulevard de la Mer, fot. PL

Hendaye, Boulevard de la Mer, fot. PL
Hendaye, fot. PL

Hendaye, Boulevard de la Mer, fot. PL
Hendaye, Boulevard de la Mer, fot. PL