Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Katania
Włochy, Sycylia (➤ mapka)
Miasto we Włoszech, na Sycylii, położone nad Morzem Jońskim, 98 km na południe od Messyny, 65 km na północ od Syrakuz (➤ mapka). Katania jest dużym miastem (ok. 300 tys. mieszkańców), pod względem wielkości drugim (po Palermo) na Sycylii i dziesiątym we Włoszech, stolicą prowincji o tej samej nazwie, ważnym ośrodkiem przemysłowym, węzłem komunikacyjnym, tradycyjnym centrum kulturalnym i artystycznym, a z uwagi na liczne zabytki bardzo popularnym celem turystycznym. Szczególną cechą Katanii jest związek jej dziejów z aktywnością pobliskiej Etny (która wyznacza też koloryt miasta, zbudowanego w dużej części z kamienia lawowego) oraz powtarzającymi się co pewien czas w regionie trzęsieniami ziemi. Ostatnie wielke katastrofy miały miejsce w wieku XVII: w 1669 roku miała miejsce wielka erupcja wulkanu (z kraterów w pobliżu Nicolosi) powodująca ogromne zniszczenia Katanii przez spływającą lawę, natomiast w 1693 roku doszło do katastrofalnego trzęsienia ziemi, które zniszczyło całą południowo-wschodnią część Sycylii. Miasto zostało odbudowane w XVIII wieku, a ponieważ później tak wielkich zniszczeń już nie było, widzimy je dziś jako miasto barokowe; ślady epok wcześniejszych albo zostały całkowicie zniszczone, albo przykryte Katanią XVIII-wieczną. Dojazd autostradą A18 (E45) albo drogą SS114.

Katania, Piazza Duomo, z prawej katedra, z lewej Badia di Sant'Agata, fot. PL
Uważa się, że Katania została założona ok. 730 roku p.n.e., jako kolonia grecka zwana Κατάνη, przez Greków z Chalkis (którzy wcześniej osiedlili się m.in. w Giardini-Naxos i prawdopodobnie stamtąd rozpoczęli ekspansję na południe). Starożytna historia Katanii była początkowo, w okresie greckim, dość burzliwa - z okresami niezależności, podporządkowania Syrakuzom, sojuszów z Ateńczykami, ale także krótkotrwałych sojuszów z Kartaginą. W czasie pierwszej wojny punickiej Katania - jako jedno z pierwszych miast na Sycylii - opowiedziała się po stronie Rzymu; przyjmuje się, że od 263 roku p.n.e. pozostawała w rękach najpierw Republiki, potem Cesarstwa Rzymskiego, przeżywając wówczas okres względnego spokoju i dobrobytu.

Po upadku Cesarstwa Rzymskiego miasto wpadło w ręce najpierw Wandali, następnie Ostrogotów, potem na dłuższy czas przeszło pod panowanie Bizancjum (pozostając siedzibą bizantyjskiego zarządcy Sycylii). Poźniej z kolei, do roku 1072, panowali w Katanii Arabowie, następnie Normanowie, Hohenstaufowie i Andegaweni. Podczas tzw. nieszporów sycyllijskich w 1282 roku Katania była jednym z głównych ośrodków buntu przeciwko Andegawenom. Po zwycięstwie Hiszpanów Piotr Aragoński został koronowany na króla Sycylii właśnie w Katanii, a miasto stało się siedzibą króla i siedzibą parlamentu. W XV wieku wprawdzie Katania straciła tę funkcję, gdy powstało większe (niż sama Sycylia) Królestwo Aragonii, a Sycylia spadła do roli prowincji; miasto jednak pozostało znaczącym ośrodkiem politycznym, godpodarczym i kulturalnym przez cały długi okres hiszpańskiej dominacji na wyspie, trwający aż do czasów, gdy zapoczątkowane zostały procesy prowadzące do zjednoczenia Włoch.

Katania, Fontana dell'Elefante, fot. PL
Głównym placem miasta i punktem, od którego najlepiej zaczynać zwiedzanie Katanii, jest Piazza Duomo, plac położony stosunkowo niedaleko od portu. Przy Piazza Duomo lub w jego pobliżu zgrupowane są wszystkie najważniejsze zabytki Katanii. Po wschodniej stronie placu wznosi się katedra - Duomo (Cattedrale di Sant'Agata). Po przeciwnej stronie Via Vittorio Emanuele II, ulicy ograniczającej Piazza Duomo od północy, stoi opactwo Badia di Sant'Agata. Na samym placu, po stronie zachodniej, stoi Fontana dell'Elefante, a po przeciwnej stronie Via Vittorio Emanuele II - Palazzo degli Elefanti, siedziba władz miejskich. Z południa na północ przez Piazza Duomo biegnie Via Etnea, najelegantsza ulica Katanii. Jej południowym końcem jest Porta Uzeda - brama z 1696 roku, przez którą przechodzi się do dzielnicy portowej. Idąc z kolei Via Etnea z Piazza Duomo na północ, w kierunku Piazza Stesicoro (zob. niżej) i Villa Bellini, dochodzi się szybko do Piazza dell'Università, z budynkiem (założonej w 1434 roku) uczelni po zachodniej stronie placu, i budynkiem zwanym Palazzo San Giuliano - po wschodniej. Zaraz za Piazza dell'Università, po lewej stronie Via Etnea, warto zwrócić uwagę na piekną fasadę kolegiaty Santa Maria della Consolazione z XVIII wieku. W pobliżu południowo-zachodniego rogu Piazza Duomo stoi Fontana dell'Amenamo.

W odległości ok. 400 m na północny wschód od Piazza Duomo znajduje się inny plac, Piazza Vincenzo Bellini, nazwany tak od nazwiska znanego katańskiego kompozytora romantycznego (autora Normy, Lunatyczki i Purytanów). Po zachodniej stronie placu stoi budynek Teatro Bellini, z salą uchodzącą za oferującą jedne z najlepszych na świecie warunki akustyczne (w innym miejscu, przy Piazza San Francesco d'Assisi 3, w domu, w którym urodził się kompozytor, czynne jest Muzeum Belliniego - Museo Belliniano). Na południe od Piazza Bellini stoi Palazzo Biscari.

Z kolei ok. 200 m na zachód od Piazza Duomo leży Piazza San Francesco d'Assisi, przy którym stoi kościół San Francesco. Od placu San Francesco na północ biegnie jedna z najbardziej interesujących ulic Katanii - Via Crociferi. O Piazza San Francesco i leżących w pobliżu zabytkach (w tym zabytkach rzymskich) zob. niżej.

Będąc w Katanii warto też pamiętać o kilku ważnych zabytkach leżących nieco dalej od cetrum.
  • Ok. 600 m na zachód od Piazza Duomo (należy iść Via Vittorio Emanuele II i po ok. 500 m skręcić w prawo w Via Quartarone), przy Piazza Dante, wznosi się San Nicolò l'Arena - ogromny zespół obiektów sakralnych składający się z kościoła (zbudowanego na miejscu klasztoru benedyktynów zniszczonego podczas wybuchu Etny w 1669 roku i zniszczonego parędziesiąt lat poźniej, w 1693 roku, podczas wielkiego trzęsienia ziemi, a na początku XVIII wieku odbudowanego) oraz klasztoru. Szczególną atrakcją jest niedawno (w 1996 roku) odrestaurowany jeden z największych w Europie zegarów słonecznych zbudowany w połowie XIX wieku. Więcej informacji, zob. ➤ it.wikipedia.org/wiki/Monastero_di_San_Nicolò_l'Arena.
  • Niecałe 500 m na południowy zachód od Piazza Duomo stoi Castello Ursino (Piazza Federico di Svevia) - kwadratowy zamek z czterema wieżami w narożach, jeden z nielicznych zachowanych średniowiecznych zabytków Katanii, pochodzący z pierwszej połowy XIII w. (przebudowany w XVI w.), zbudowany dla Fryderyka II Hohenstaufa. Zamek stoi na wzgórzu; pierwotnie podobno stał nad brzegiem morza, ale podczas erupcji Etny w 1669 roku został otoczony przez lawę i w ten sposób od brzegu niejako odsunięty. Część zamku zajmuje muzeum z galerią malarstwa. Wiecej nformacji, zob. it.wikipedia.org/wiki/Castello_Ursino.
  • Villa Bellini - to położony na wzgórzu park z egzotyczną roślinnością; rozciąga się stąd interesujący widok na miasto i na Etnę.
Katania, fasada katedry, fot. PL
Bodaj najważniejszym zabytkiem Katanii jest katedra (Duomo di Catania, Cattedrale di Sant'Agata) - stojący przy Piazza Duomo trzynawowy, zbudowany na planie krzyża łacińskiego główny kościół w Katanii, poświęcony św. Agacie, patronce miasta. Świątynia została zbudowana w XI wieku przez Rogera I; w znacznym stopniu zniszczona w trzęsieniu ziemi z 1693 roku, została zrekonstruowana. Kluczową rolę odegrał tu, podobnie jak w całym procesie odbudowy miasta po wspomnianym trzęsieniu, architekt Giovanni Battista Vaccarini (1702-1768); jego dziełem jest w szczególności uchodząca za arcydzieło barokowa fasada świątyni, zwrócona ku zachodowi.

W przestronnym, niezwykle bogato wyposażonym wnętrzu warto zwrócić uwagę m.in. na główny ołtarz w stylu normańskim z rzeźbionymi stallami z XVI wieku, trzy kaplice - Cappella della Madonna (gdzie są nagrobki kilku członków aragońskiej rodziny panującej), Cappella di Sant'Agata (gdzie za drzwiami po lewej stronie przechowywane są relikwie świętej) i Cappella del SS. Crocefisso (z dużym krucyfiksem i posągami Martki Boskiej i św. Jana Chrzciciela, z drugiej połowy XVI wieku), Drogę Krzyżową, chrzcielnicę z XV wieku (w niszy w prawej nawie) a także na stele nagrobną Belliniego oraz nagrobki biskupów Katanii (w tym biskupa Pietra Gallettiego, zmarłego w 1757 roku).
Katania, Badia di Sant'Agata, fot. PL
Opactwo Badia di Sant'Agata - to również arcydzieło Vaccariniego, powstałe w latach 1735-1767 i stanowiące jeden z najważniejszych zabytków barokowej Katanii. Swiątynia, zbudowana na planie krzyża greckiego, z imponującą kopułą, stoi przy Via Vittorio Emanuele II, naprzeciwko północnej fasady katedry, w miejscu wcześniejszego zespołu sakralnego poświęconego św. Agacie, zniszczonego w trzęsieniu ziemi z 1693 roku. Uwagę zwracają zaokrąglone linie fasady, z gzymsem zwieńczonym trójkątnym tympanonem. Warte zwiedzenia jest wnętrze - przejrzyste, z białymi ścianami, ale bogato zdobione, z kilkoma wartościowymi dziełami sztuki.
Katania, Fontana dell'Elefante i budynek Palazzo degli Elefanti, fot. PL
W północno-zachodniej części Piazza Duomo stoi Fontana dell'Elefante - symbol Katanii, zwany też U'liotru, zbudowany przez Vaccariniego w 1736 roku na wzór rzymskiego obelisku z Piazza della Mnerva. W basenie fontanny, na wysokim cokole stoi słoń wyrzeźbiony z kamienia lawowego z czasów rzymskich, dźwigający pokryty hieroglifami obelisk przywieziony z Egiptu, z umieszczonymi na szczycie kulą ziemską, krzyżem i insygiami św. Agaty.

Po przeciwnej stronie Via Vittorio Emanuele II stoi widoczny na zdjęciu bydynek zwany Palazzo degli Elefanti (także dzieło Vaccariniego) - obecnie siedziba władz miejskich.

Katania, Fontana dell'Amenano, fot. PL
Południowy bok Piazza Domo stanowi fasada Palazzo dei Chierici. Od wschodu budynek ten wychodzi na odcinek Via Etnea biegnący od katedry do Porta Uzeda, natomiast od zachodu, w pobliżu miejsca, gdzie zaczyna się Via Garibaldi, stoi kolejna fontanna - Fontana dell'Amenamo.

Amenamo - to podziemna rzeka płynąca pod Katanią i pojawiająca się tylko w kilku miejscach, np. w sadzawce w teatrze rzymskim i właśnie tu, w fontannie o tej samej nazwie. Na uliczkach i placykach za Fontana dell'Amenamo codziennie rano odbywa się barwny targ rybny - Mercato della Pescheria, którego atmosfera przypomina atmosferę bazarów Afryki Pólnocnej czy Bliskiego Wschodu, co dla amatorów może stanowić szczególną atrakcję turystyczną.

Katania, Palazzo Biscari, fot. PL
W odległości ok. 300 m od Piazza Duomo na wschód, miedzy Via Museo Biscari od północnego wschodu a Via Dusmet (dokładniej: Via Beato Cardinale Giuseppe Benedetto Dusmet) od południowego zachodu stoi niewysoki, ale zajmujący dość dużą powierzchnię Palazzo Biscari, z zewnątrz niezbyt imponujący i wyglądający na nieco zaniedbany (choć zdobienia elewacji, zwłaszcza od strony Via Dusmet, zwracają uwagę), ale uchodzący za najpiękniejszy budynek świecki w Katanii. Budowę zaczęto po trzęsieniu ziemi w 1693 roku i prowadzono przez prawie 100 lat, tworząc największą prywatną rezydencję w mieście (dziś część pałacu jest w rękach prywatnych, część zajmują biura; część można zwiedzać). Więcej informacji, zob. ➤ it.wikipedia.org/wiki/Palazzo_Biscari.
Idąc z Piazza Duomo ulicą Via Vittorio Emanuele II w kierunku zachodnim, po ok. 200 m dochodzi się do nieregularnego Piazza San Francesco d'Assisi. Od wschodu stoi przy placu barokowy kościół San Francesco d'Assisi, w którym przechowywane są wykonane z drewna i złocone rzeźby zwane candelore, będące symbolami poszczególnych cechów rzemiślniczych, obnoszone w uroczystej procesji w dniu patronki miasta. Od północy plac zamyka Arco di San Benedetto, łączący Badia Grande i Badia Piccola (być może autorstwa Vaccariniego). Za Arco di San Benedetto zaczyna się Via Crociferi, jedna z najpiękniejszych i najbardziej interesujących ulic Katanii, z licznymi barokowymi budowlami i kościołami: po lewej stronie San Benedetto i San Francesco Borgia, po prawej San Giuliano.

Nieco na zachód od placu można zobaczyć ukryte wśród poźniejszej zabudowy pozostałości Teatro Greco-Romano - teatru z czasów rzymskich (ale prawdopodobnie zbudowanego na miejscu wcześniejszego teatru greckiego) obliczonego na 7 tys. widzów oraz - jeszcze nieco dalej na zachód - pozostałości odeonu.
Idąc z Piazza Duomo ulicą Via Etnea na północ po ok. 550 m dochodzi się do Piazza Stesicoro - dużego podłużnego (położonego równoleżnikowo) placu, gdzie zachowały się resztki rzymskiego amfiteatru z II w. n.e. (częściowo przykrytego późniejszą zabudową). Od zachodu plac zamyka kościół San Biaggio (Sant'Agata alla Fornace) pochodzący z XVIII w., ale zbudowany na miejscu kaplicy poświęconej patronce Katanii, św. Agacie, która podobno w tym właśnie miejscu zginęła w 251 roku n.e. śmiercią męczeńską, spalona w jednym z ceglanych pieców, które funkcjonowały w tym rejonie w czasach rzymskich. W pobliżu jest też inny kościół, zwany Sant'Agata al Carcere, zbudowany na miejscu więzienia rzymskiego, w którym przetrzymywano św. Agatę przed śmiercią. Więcej informacji o kościele San Biaggio, zob. ➤ it.wikipedia.org/wiki/Chiesa_di_San_Biagio_(Catania); o św. Agacie: ➤ it.wikipedia.org/wiki/Sant'Agata; o amfiteatrze rzymskim: ➤ it.wikipedia.org/wiki/Anfiteatro_romano_di_Catania.

Informacje dodatkowe
  • Drugim, obok Vincenza Belliniego, wybitnym twórcą związnym z Katanią, był pisarz Giovanni Verga (autor m.in. I Malavoglia). W mieszkaniu, które przez wiele lat pisarz zajmował i w którym umarł, na drugim piętrze XIX-wiecznej kamienicy (zwanej dziś Casa di Verga) przy Via Sant'Anna 8, urządzono muzeum, w którym można zobaczyć pamiątki po pisarzu.
Katania w sieci
Catania is an Italian city, located on the east coast of Sicily, between Messina and Syracuse, known for its seismic history and several volcanic eruptions from the neighboring Mount Etna volcano. With about 300 thousand inhabitants it is the second largest (after Palermo) city in Sicily and the tenth in Italy, an important industrial hub and an important economic, scientific and cultural center. With its architectural and artistic heritage, it is one of the most important tourist destinations in Sicily.

Inne strony

Galeria zdjęć

Katania, Piazza Duomo i katedra z lewej Badia di Sant'Agata przy Via Vittorio Emanuele II, fot. PL
Katania, Badia di Sant'Agata widziana z Piazza Duomo, fot. PL

Katania, Duomo, fasada główna (zachodnia) i północna, fot. PL
Katania, Badia di Sant'Agata widziana z Piazza Duomo, fot. PL

Katania, Badia di Sant'Agata, fot. AL
Katania, Piazza Duomo, fot. AL

Katania, Duomo, fot. AL
Katania, fasada katedry, detal, fot. PL

Katania, Badia di Sant'Agata, fragment fasady, fot. PL
Katania, Badia di Sant'Agata, fot. AL

Katania, Badia di Sant'Agata, fragment fasady, fot. AL
Katania, Piazza Duomo, Palazzo degli Elefanti, fot. PL

Katania, Porta Uzeda widziana z Piazza Duomo, fot. AL
Katania, Piazza Duomo, fasada Palazzo dei Chierici, fot. PL

Katania, Fontana dell'Elefante, fot. AL
Katania, Via Etnea, fot. PL

Katania, Piazza Università, budynek Uniwersytetu, fot. PL
Katania, fasada Kolegiaty Santa Maria della Consolazione przy Via Etnea, fot. PL

Katania, fragment fasady Palazzo Sangiuliano przy Piazza Università, fot. PL
Katania, Palazzo Biscari, fot. PL

Katania, Duomo Cappella di Sant'Agata, fot. AL
Katania, Duomo Cappella di Sant'Agata, fot. AL

Katania, Duomo, główny ołtarz, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, ołtarz główny, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, ołtarz główny, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL

Katania, Duomo, fragment wnętrza, fot. PL
Katania, Duomo, Cappella del SS. Crocefisso, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, La Cappella di Sant'Agata, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo Cappella di Sant'Agata, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL

Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL
Katania, Duomo, wnętrze, fot. PL