Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Lleida
Hiszpania, Katalonia (➤ mapka)


Miasto w Katalonii, stolica prowincji Lleida i powiatu (comarca) Segrià, położona nad rzeką Segre (największą rzeką Katalonii, dopływem Ebro), 461 km na północny wschód od Madrytu, 163 km na zachód od Barcelony, stolicy Katalonii, i 100 km na północny zachód od Tarragony(➤ mapka). Największe miasto prowincji (ok. 140 tys. mieszkańców), ważny węzeł komunikacyjny (drogowy i kolejowy) i siedziba jednego z najstarszych uniwersytetów w Hiszpanii.

Lleida (hiszpańska nazwa miasta: Lérida) jest jednym z najstarszych miast dzisiejszej Katalonii. Założona prawdopodobnie w VI wieku p.n.e., w IV i III wieku p.n.e. była głównym miastem (znanym jako Iltirda lub Ildirda) jednego z plemion iberyjskich (ilergets). W okresie panowania Rzymian nosiła nazwę "Ilerda"; za Oktawiana Augusta była jednym z ważniejszych miast utworzonej w 27 roku p.n.e. prowincji zwanej Hispania Tarraconensis. Po upadku Rzymu miasto znalazło się na pewien czas w państwie Wizygotów, a w VIII wieku zostało zdobyte przez muzułmanów i pozostało pod ich panowaniem do roku 1149, gdy odbił je ówczesny hrabia Barcelony, Rajmund Berengar IV (Ramon Berenguer IV), wspierany przez hrabiego Urgell, Ermengola VI, oraz templariuszy. W XIII wieku odtworzone zostało w Lleidzie biskupstwo (istniejące tu już w V wieku), wzniesiono katedrę, a w 1300 roku, po wydaniu na to wcześniej, w 1297 roku, zgody przez papieża Bonifacego VIII, Jakub II, król Aragonii, powołał w Lleidzie uniwersytet (Estudi General de Lleida), jeden z najstarszych w Hiszpanii i Europie (działający nieprzerwanie do 1717 roku, zamknięty przez Flipa V Burbona po wygranej przez niego wojnie o sukcesję hiszpańską, otwarty ponownie w 1991 roku). W następnych stuleciach (podobnie zresztą jak w przeszłości) strategicznie położone miasto zostało kilkakrotnie zniszczone w działaniach wojennych - m.in. w XVII wieku podczas katalońskiego powstania przeciwko Filpowi IV, w XVIII wieku podczas wojny o sukcesję hiszpańską (po której Lleida bardzo straciła na znaczeniu), a także w XX wieku, podczas hiszpańskiej wojny domowej.

Za najważniejszy zabytek Lleidy uchodzi tzw. Stara Katedra - La Seu Vella, stojąca na niewysokim wzniesieniu w centrum miasta, zbudowana (w stylu częściowo romańskim, częściowo gotyckim) w XIII wieku w miejscu wcześniej tu istniejącego meczetu, z charakterystyczną wysoką ośmioboczną dzwonnicą dodaną w XIV wieku i bogatym w cenne dzieła sztuki wnętrzem. Gdy w 1707 roku, podczas wojny o sukcesję hiszpańską, Filip V przekształcił katedrę w obiekt militarny, świątnia zaczęla popadać w ruinę. W 1926 roku podjęto decyzję o przywróceniu jej do kultu, a po drugiej wojnie światowej rozpoczęto prace restauracyjne. W pobliżu Seu Vella zachowały się pozostałości arabskiej twierdzy, La Suda, która później była używana jako oznaczona markerem królewska rezydencja przez hrabiów Barcelony i królów Aragonii.

Przy Placu Katedralnym (Plaça de la Catedral) stoi nowa katedra (Catedral de Lleida), zbudowana w stylu barokowym w latach 1761-1781 jako symbol panowania nowej dynastii, Burbonów. Spalona podcas wojny domowej XX wieku przez anarchistów, została odbudowana. Naprzeciwko katedry stoi budynek dawnego szpitala z XV-XVI wieku, w którym dziś mieści się Institut d’Estudis Ilerdencs, placówka naukowa badająca zajmująca się dziedzictwem kulturalnym prowincji Lleida i pełniąca też funkcje muzeum. Na Placu Katedralnym zaczyna się biegnący na północny wschód, mniej więcej równolegle do rzeki Segre, ciąg handlowych ulic i placów, zaczynający się od Carrer Major; dalej leży Plaça de la Paeria, a jeszcze dalej, u stóp wzgórza, na którym stoi Stara Katedra, Plaça de Sant Joan (skąd można na wzgórze pojechać windą). Przy pierwszym z tych placów stoi Palau de la Paeria, budowla z XIII wieku, w której mieści się dziś siedziba władz miasta, a w podziemiach - muzeum historyczne. Drugi z wymienionych placów zamyka od północnego wschodu kościół Sant Joan, zbudowany na przełomie XIX i XX wieku jako trzynawowa bazylika z neogotycką fasadą w miejscu, gdzie w czasach arabskich stał meczet, a po rekonwiście kościół parafialny, rozebrany podczas rewolucji hiszpańskiej przeciwko rządom Izabeli II w 1868 roku.

Z innych ważniejszych zabytków i atrakcji Lleidy warto wymienić dwa romańskie kościoły z XII wieku (poźniej przebudowane), kościół św. Marcina (Sant Martí) i kościół św. Wawrzyńca (Sant Llorenç) oraz wiele przykładów modernizmu katalońskiego, np. Plaça Sant Francesc (punkt widokowy).
Mając w Lleidzie więcej czasu można też wybrać się do otwartego w 2007 roku miejskiego muzeum sztuki, Museu de Lleida Diocesà i Comarcal, mieszczącego się w budynku stojącym w pobliżu jednej z głównych ulic Lleidy, Rambla d'Aragó, niedaleko Uniwersytetu.. Nieco dalej od centrum znajdują sie pozostałości Castell de Gardeny, zbudowanego na wzgórzu w XII-XIII wieku zamku templariuszy (którym Rajmund Berengar IV nadał po zdobyciu Lleidy 1/5 część miasta), niegdyś jednego z ich największych i najważniejszych ośrodków, oraz park - Parc dels Camps Elisis, z ogrodami w stylu francuskim i angielskim, fontanną, itp., położony naprzeciwko wzgórza katedralnego, po drugiej stronie rzeki, w pobliżu mostu znanego jako Pont Vell.

Informacje dodatkowe
  • Warto wiedzieć, że położona w strategicznie ważnym punkcie Półwyspu Iberyjskiego Lleida była wielokrotnie sceną działań wojennych, w tym długotrwałych oblężeń, w różnych okresach swej historii, poczynając od Starożytności - m.in. tu właśnie, pod Lleidą, w 49 roku p.n.e., Juliusz Cezar pokonał wojska Pompejusza Wielkiego.

Lleida w sieci
Lleida (Spanish: Lérida) is a city (with a population of about 140,000) in the west of Catalonia, Spain. Lleida is one of the oldest towns in Catalonia. Today, it is the largest city and the capital of the province of Lleida.

Inne strony