Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

szczyty i przełęcze

Najnowsza aktualizacja:

21-05-2019 | MARMOLADA (3343 m) Włochy
Marmolada (nazwa niemiecka: Marmolata, w języku ladyńskim: Marmolèda) to masyw górski położony w Dolomitach, 25 km w linii prostej od Cortiny d'Ampezzo, na granicy regionów Wenecja Euganejska [Veneto] i Trydent-Górna Adyga / [Trentino-Alto Adige / Südtirol]. Główny wierzchołek masywu, Punta Penia, wznoszący się na 3343 m nad poziomem morza, jest najwyższym szczytem Dolomitów, zdobytym po raz pierwszy w 1864 roku przez Paula Grohmanna. Rejon Marmolady jest jednym z najpopularniejszych w Dolomitach, w lecie atrakcyjnym dla wspinaczy i miłośników turystyki pieszej, w zimie dla narciarzy i snowboardzistów.

EUROPA

ALPY GRAICKIE
Francja / Włochy

Pasmo górskie (wł. Alpi Graie, fr. Alpes grées), część Alp zachodnich położone na granicy pomiędzy Francją (region Owernia-Rodan-Alpy) i Włochami (regiony: Dolina Aosty i Piemont), rozciąga się od przełęczy Col du Mont Cenis (2083 m) — oddzielającej je od Alp Kotyjskich, do Małej Przełęczy Św. Bernarda (2188 m), a dalej masyw Mont Blanc (4808 m) i Wielką Przełęcz Św. Bernarda (2469 m), stanowiącą granicę między Alpami Graickimi a Alpami Pennińskimi (Alpy Walijskie). Przełęcz Col des Montets (1461 m) oddziela Alpy Graickie od Prealp Sabaudzkich, przełęcz Col Ferret (2490 m) i rzeka Dora Baltea oddziela je od Alp Pennińskich, przełęcz Col du Mont-Cenis (2083 m) oddziela je od Alp Kotyjskich, a rzeka Arc oddziela je od Alp Delfinackich. Zachodnia część Alp Graickich jest dorzeczem rzeki Isère i jej dopływu rzeki Arc, natomiast wschodnia część leży w dorzeczu Padu. U stóp Alp Graickich leżą bardzo znane kurorty alpejskie, takie jak Chamonix-Mont-Blanc, Tignes, Val d'Isere po stronie francuskiej oraz Courmayeur we Włoszech. Na terenie Alp Graickich utworzono dwa parki narodowe — są to Park Narodowy Vanoise (Parc national de la Vanoise) na zachodzie oraz Park Narodowy Gran Paradiso (Parco nazionale del Gran Paradiso).

MONT BLANC
(4808 m)
widok z Aiguille du Midi (3842 m)
od lewej Mont Blanc du Tacul (4248 m), Mont Maudit (4465 m) i główny wierzchołek Mont Blanc
fot. AL
MONT BLANC (4808 m)
Najwyższy szczyt masywu górskiego o tej samej nazwie, położonego w paśmie Alp Graickich (części Alp Zachodnich) na pograniczu Francji, Włoch i Szwajcarii, a także najwyższy szczyt całych Alp i Europy. Włoska nazwa szczytu: Monte Bianco. Pierwsze wejście na Mont Blanc, które miało miejsce w 1786 roku, uważane jest za symboliczny początek alpinizmu. Dziś rejon Mont Blanc jest jednym z najpopularniejszych rejonów turystycznych we Francji, przyciągający każdego roku miliony turystów z całego świata. ➤ więcej informacji


DÔME DU GOÛTER
(4306 m)
widok z okolic Chamonix
fot. PL
DÔME DU GOÛTER (4306 m)
Szczyt w Alpach Graickich w Masywie Mont Blanc na granicy między Francją a Włochami. To trzeci najwyższy szczyt grupy Mont Blanc, całkowicie pokryty lodem.

Pierwszego wejścia dokonali J.M. Coutter i F. Cuidet 17 sierpnia 1784 r.(➤ mapka)(➤ mapka)


GRANDES JORASSES
widok z okolic Courchevel
fot. PL
GRANDES JORASSES
Góra w Alpach Graickich, w masywie Mont Blanc. Leży na granicy między Francją a Włochami. Na Grande Jorasses składają się następujące wierzchołki:
Punta Walker (4208 m) - najwyższy
Punta Whymper (4184 m)
Punta Croz (4110 m)
Punta Elena (4045 m)
Punta Margherita (4065 m)
Punta Young (3996 m).


PUNTA WALKER
(4208 m)
widok z Aiguille du Midi (3842 m)
fot. AL
Punta Walker (4208 m)
Pierwsze wejście na ten najwyższy szczyt góry Grandes Jorasses dokonał Horace Walker z przewodnikami Melchior Anderegg, Johann Jaun i Julien Grange w dniu 30 czerwca 1868 roku. Położona po francuskiej stronie góry północna ściana jest jedną z trzech wielkich północnych ścian Alp. Filar Walkera na Grandes Jorasses, północna ściana Eigeru i północna ściana Matterhornu tworzą tzw. Tryptyk Alpejski (najbardziej wymagających, północnych ścian Alp).(➤ mapka)(➤ mapka)


DENT DU GÉANT / DENTE DEL GIGANTE (4013 m)
Szczyt w Alpach Graickich (części Alp Zachodnich), w centralnej części masywu Mont Blanc, położony tuż przy granicy między Francją a Włochami, po stronie francuskiej. Szczyt jest znany ze spektakularnego wyglądu oraz ze wspaniałego, panoramicznego widoku na cały masyw Mont Blanc. Pierwsze wejście: 20 sierpnia 1882 (William Woodman Graham oraz przewodnicy - Auguste Cupelin i Alphonse Payot). ➤ więcej informacji


AIGUILLE DU MIDI
(3842 m)
fot. AL
AIGUILLE DU MIDI (3842 m)
Szczyt w Alpach francuskich, położony w masywie Mont-Blanc, na południe od Chamonix. Dokładnie pod Aiguille du Midi przebiega wybudowany w 1965 roku tunel łączący Francję z Włochami. Ze szczytu, na który można wjechać kolejką linową z Chamonix, rozciąga się wspaniała panorama Alp. Szczyt został zdobyty po raz pierwszy 4 sierpnia 1818 roku przez polskiego poetę i alpinistę Antoniego Malczewskiego (1793-1826), któremu towarzyszył Jean-Michel Balmat i pięciu innych przewodników. ➤ więcej informacji


LES DRUS
(3754 m)
widok z Montenvers
fot. BP
LES DRUS (3754 m)
Góra w Alpach Graickich należąca do masywu Mont Blanc, zwana także Les Aiguilles du Dru (powszechnie używa się też nazwy "Dru"), położona na północny wschód od szczytu Mont Blanc (4808 m), w zachodniej grani Aiguille Verte (4122 m), ponad lodowcem Mer de Glace. Wyróżnia się dwa wierzchołki, przedzielone szczerbiną znaną jako Brèche du Dru (3697 m). Wyższy, Grand Dru / Aiguille Grande du Dru (3754 m) i nieco niższy, Petit Dru / Petite Aiguille du Dru (3733 m), słynie z wysokiej na ok. 1000 metrów niezwykle stromej (o średnim nachyleniu przekraczającym 75o) granitowej ściany zachodniej, dobrze widocznej z Montenvers. Pierwsze wejście na Grand Dru (od strony południowo-wschodniej): 12 września 1878 roku (Clinton Thomas Dent i James Walker Hartley oraz przewodnicy Alexandre Burgener i Kaspar Maurer). Pierwsze wejście na Petit Dru miało miejsce 29 sierpnia 1879 roku, zaś pierwszego trawersu obu wierzchołków dokonano w 1901 roku. Za drogę klasyczną uważa się drogę pierwszych zdobywców. Później ścianami Les Drus poprowadzono wiele trudnych i bardzo trudnych dróg wspinaczkowych (w szczególności wysoka na ok. 850 m północna ściana Petit Dru jest uważana za jedną z sześciu klasycznych północnych ścian Alp), z których część przestała istnieć po serii obrywów skalnych, jakie miały miejsce w ostatnich parudziesięciu latach, po 1997 roku (w tym południowo-zachodni filar znany jako "filar Bonattiego", zniszczony w 2005 roku).(➤ mapka)(➤ mapka)


ALPY PENNIŃSKIE (WALIJSKIE)
Szwajcaria / Włochy

Pasmo górskie w Alpach Zachodnich (fr. Alpes pennines lub Alpes valaisannes, niem. Walliser Alpen, wł. Alpi Pennine), leży na pograniczu Włoch (regiony Piemont i Dolina Aosty) i Szwajcarii (kanton Valais). Szwajcarska część pasma, nazywana jest Alpami Walijskimi (fr. Alpes valaisannes, niem. Walliser Alpen, wł. Alpi del Vallese). Sąsiadują z Alpami Graickimi na zachodzie przez przełęcz Col Ferret (2490 m), Alpami Berneńskimi na północy przez dolinę Rodanu oraz z Alpami Lepontyńskimi na wschodzie przez przełęcz Simplon (2005 m). Alpy Pennińskie leżą między dwiema bardzo ważnymi pod względem komunikacyjnym przełęczami — są to Wielka Przełęcz Św. Bernarda (2469 m) na zachodzie oraz Simplonpass(2005 m) na wschodzie.

Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest niedaleki Zermatt. Najwyższym szczytem Alp Pennińskich oraz Szwajcarii jest Dufourspitze (4634 m) w masywie Monte Rosa, jednak zdecydowanie najsłynniejszą górą tego pasma jest Matterhorn (4478 m) — po włosku Monte Cervino. W Alpach Pennińskich znajduje się najwyżej położony (miejscami powyżej 4500 m) w Europie obszar chroniony — Rezerwat Przyrody Alta Valsesia (Parco naturale Alta Valsesia), a także schronisko — Capanna Regina Margherita na szczycie Signalkuppe (4554 m). Alpy Pennińskie dzielą się na następujące podgupy: Masyw Monte Rosa, Masyw Grand Combin, Grupa Weisshorn i Matterhorn, Alpy Mischabel i Weissmies.

MONTE ROSA
(4634 m)
widok z szczytu Monte Brè (925 m) - 86km
fot. PL
MONTE ROSA (4634 m)
Potężny masyw górski we wschodniej części Alp Pennińskich (Walijskich), położony na granicy Szwajcarii (kanton Wallis / Valais) i Włoch (Dolina Aosty i Piemont). Najwyższy szczyt masywu, Dufourspitze, jest drugim pod względem wysokości szczytem Alp i najwyższym szczytem Szwajcarii. Pierwsze wejście: 1 sierpnia 1855 roku (John Birckbeck, Charles Hudson, Edward Stephenson, James Symth i Christopher Smyth oraz przewodnicy - Matthäus Zumtaugwald, Johannes Zumtaugwald i Ulrich Lauener). ➤ więcej informacji


LYSKAMM / LISKAMM
(4527 m)
widok z grzebietu Gornergrat (3135 m)
fot. PL
LYSKAMM / LISKAMM (4527 m)
Lyskamm (używana jest też nazwa "Liskamm") - to wznoszący się na 4527 m n.p.m. szczyt w Alpach Pennińskich, położony w głównej grani Alp, na granicy między szwajcarskim kantonem Wallis / Valais i włoską Doliną Aosty. Pierwsze wejście: 19 sierpnia 1861 roku (William Edward Hall i siedmiu innych Brytyjczyków oraz sześciu przewodników szwajcarskich). ➤ więcej informacji


MATTERHORN
(4478 m)
fot. PL
MATTERHORN (4478 m)
Góra (nazwa francuska: Mont Cervin, włoska: Monte Cervino), położona w Alpach Pennińskich (Walijskich), na granicy Szwajcarii i Włoch, o charakterystycznym kształcie piramidy, uważana za jeden z najpiękniejszych szczytów alpejskich i będący jednym z najbardziej rozpoznawalnych szczytów górskich na świecie. Zdobycie w 1865 roku Matterhornu, wcześniej uważanego za górę niedostepną, było jednym z najważniejszych wydarzeń w historii alpnizmu.. ➤ więcej informacji


(4314 m)
widok ze szczytu Mont Fort (3328 m)
fot. JD
GRAND COMBIN (4314 m)
Szczyt położony na południe od Verbier, między dolinami Val d'Entremont na zachodzie i Val de Bagnes na wschodzie, w pobliżu granicy z Włochami, wielki, pokryty lodem, topograficznie skomplikowany masyw górski z kilkoma wierzchołkami, z których najwyższy, Grand Combin de Grafeneire, wznosi się na wysokość 4314 m n.p.m. Pierwsze wejście (na Aiguille du Croissant, drugi pod względem wysokości wierzchołek masywu): 1857 rok (Benjamin i Maurice Felley oraz Jouvence Bruchez). ➤ więcej informacji


DENT D'HÉRENS
(4174 m)
widok ze szczytu Klein Mattehorn (3883 m)
fot. JD
DENT D'HÉRENS (4174 m)
Szczyt w Alpach Pennińskich (Walijskich), położony w głównej grani Alp, na granicy między szwajcarskim kantonem Valais a włoskim regionem Dolina Aosty, w bezpośrednim sąsiedztwie Matterhornu. Pierwsze wejście: 12 sierpnia 1863 (Florence Crawford Grove, William Edward Hall, Reginald Somerled Macdonald, Montagu Woodmass, Melchior Anderegg, Jean-Pierre Cachat i Peter Perren). ➤ więcej informacji


BREITHORN
(4164 m)
widok z grzebietu Gornergrat (3135 m)
fot. PL
BREITHORN (4164 m)
Masyw górski (z najwyższym wierzchołkiem osiągającym wysokość 4164 m n.p.m.) w Alpach Pennińskich (Walijskich), na granicy szwajcarsko-włoskiej, między doliną Mattertal w szwajcarskim kantonie Wallis / Valais, a doliną Val d'Ayas we włoskim regionie Dolina Aosty. Pierwsze wejście: 13 sierpnia 1813 roku (Henry Maynard, Joseph-Marie Couttet, Jean Gras, Jean-Baptiste Erin i Jean-Jacques Erin).. ➤ więcej informacji


DENT BLANCHE
(4356 m)
widok ze szczytu Klein Mattehorn (3883 m)
fot. JD
DENT BLANCHE (4356 m)
To szczyt w Alpach Pennińskich (Walijskich), położony w szwajcarskim kantonie Valais / Wallis. Z uwagi na położenie, wysokość i charakterystyczny kształt uważany jest za jeden z ważniejszych i piękniejszych szczytów alpejskich. Pierwsze wejście: 18 lipca 1862 roku (Thomas Stuart Kennedy oraz William Wigram i przewodnicy - Jean-Baptiste Croz i Johann Kronig). ➤ więcej informacji


MONT FORT
(3328 m)
turyści na szczycie
fot. PL
MONT FORT (3328 m)
Szczyt w Alpach Walijskich, w regionie znanym pod nazwą "4 Doliny" ("4 Vallées"), ok. 7,5 km (w linii prostej) na południowy wschód od Verbier , prawie 12 km na południe od Nendaz, ok. 6,5 km na południe od Siviez (Haute-Nendaz). Słynny punkt widokowy. Na lodowcu na północno-zachodnich zboczach masywu całoroczne tereny narciarskie. Na szczyt można wjechać koleją linową z przełęczy Col des Gentianes (2894 m), dokąd można dostać się (kombinacją różnego rodzaju wyciągów) z różnych punktów "4 Dolin", w szczególności z Verbier i z Nendaz. ➤ więcej informacji


ALPY BERNEŃSKIE
Szwajcaria

Pasmo górskie (niem. Berner Alpen, fr. Alpes bernoises), część Alp Zachodnich leżąca całkowicie na terenie Szwajcarii. Nazwa pasma pochodzi oczywiście od położonej na północ stolicy Szwajcarii — Berna. Alpy Berneńskie sąsiadują na południu z Alpami Pennińskimi (Walijskimi), natomiast na wschodzie i południowym wschodzie z Alpami Glarneńskimi i Lepontyńskimi. Najwyższym szczytem pasma jest Finsteraarhorn (4274 m), jednak dużo bardziej znana jest trójka wielkich szczytów Alp Berneńskich — Jungfrau (4158 m), Mönch (4107 m) oraz Eiger (3970 m) będący w ogóle jedną z najbardziej znanych gór świata. Głównymi miejscowościami u stóp tych pięknych gór są Interlaken, Grindelwald i Lauterbrunnen.

EIGER
(3970 m)
widok z Kleine Scheidegg (2061 m)
fot. AL
EIGER (3970 m)
Szczyt w Alpach Berneńskich. Jest najbardziej znaną górą w historii alpinizmu ekstremalnego. Jego północna ściana nazywana jest Ścianą Śmierci – nazwę tą zyskała po wielu tragicznie zakończonych próbach jej zdobycia, jest bardzo dobrze widoczna z przełęczy Kleine Scheidegg (2061 m), na której znajduje się stacja kolejki na przełęcz Jungfraujoch (3466 m). Ściana Eigeru ma wysokość 1800 metrów wysokości i jest to najwyższa pionowa ściana w Europie. Tworzy ona wraz z filarem Walkera na szczyt Grandes Jorasses i północną ścianą Matterhornu tzw. Tryptyk Alpejski.(➤ mapka)(➤ mapka)


ALPY RETYCKIE
Szwajcaria / Włochy / Austria / Liechtenstein

Część Alp Centralnych, najwyższa i najbardziej wysunięta na zachód część Alp Wschodnich. Najwyższy szczyt Piz Bernina (4049 m). Alpy Retyckie zajmują znaczny obszar na terenie Szwajcarii, Włoch, Austrii, a także maleńkiego księstwa Liechtenstein. Góry te należą do najpiękniejszych alpejskich pasm.

(3905 m)
widok z przełęczy drogowej Passo dello Stelvio (2760 m)
fot. PL
ORTLER (3905 m)
Szczyt w Alpach Retyckich wznoszący się na wysokość 3905 m n.p.m., jeden z najwyższych szczytów Alp Wschodnich, położony we włoskim regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Bolzano, w pobliżu granicy z Lombardią i granicy ze szwajcarskim kantonem Gryzonia. Pierwsze wejście: 27 września 1804 roku (Josef Pichler, Johann Leitner i Johann Klausner). ➤ więcej informacji


(3451 m)
widok z okolic Sankt Moritz
fot. PL
PIZ CORVATSCH (3451 m)
Szczyt górski w masywie Bernina, położony w pobliżu kurortu Sankt Moritz w Górnej Engadynie, w szwajcarskim kantonie Gryzonia, wznoszący się nad jeziorami Silvaplanersee i Silsersee. Na wysokość 3298 m n.p.m. można wyjechać uruchomioną w 1950 roku kolejką linową, której dolna stacja znajduje się w miejscowości Surlej w gminie Silvaplana. Szczyt jest dostępny turystycznie (pod warunkiem umiejętności chodzenia w rakach); w rejonie masywu przebiegają też liczne piesze szlaki turystyczne dostępne dla każdego. W zimie na stokach Piz Corvatsch działa ośrodek narciarski, jeden z najpopularniejszych w Szwajcarii. ➤ więcej informacji


CORNO DEI TRE SIGNORI
(3360 m)
widok z okolic przełęczy drogowej Passo di Gavia (2621 m)
fot. PL
CORNO DEI TRE SIGNORI (3360 m)
Piękny szczyt z widokiem na przełęcz Gavia. Zbocza Corno dei Tre Signori są ukształtowane przez intensywne erozyjne działanie starożytnych lodowców, które teraz zniknęły. Świadczą o tym rozległe przestrzenie gruzu, które głównie charakteryzują stronę południową. Obecnie na zboczach Corno dei Tre Signori znajdują się dwa lodowce o skromnych rozmiarach: Vedretta della Sforzellina i Lodowiec Północno-Wschodni.(➤ mapka)(➤ mapka)


ALPY BAWARSKIE
Niemcy

Pasmo górskie w łańcuchu Północnych Alp Wapiennych. Rzeka Lech dzieli je na Alpy Algawskie na zachodzie, rzeka Loisach – na Alpy Berchtesgadeńskie na wschodzie. Administracyjnie Alpy Bawarskie leżą w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria. Dzielą się na wiele pomniejszych pasm, spośród których najwyższe to Wettersteingebirge ze szczytem Zugspitze (2962 m).

ZUGSPITZE
(2962 m)
widok z miejscowości Grainau na szczyt przykryty chmurami
fot. PL
ZUGSPITZE (2962 m)
Zugspitze należy do pasma górskiego Wettersteingebirge znajdującego się w Alpach Bawarskich. Nazwa góry pochodzi od częstych lawin (z niemieckiego: Lawinenzüge) schodzących w dół stromej północnej ściany.

Na masywie Zugspitze spotykają się grań główna Wetterstein (stanowiąca granicę pomiędzy Austrią i Niemcami), grań Blassen i grań Waxenstein. Również tutaj znajdują się dwa z kilku niemieckich lodowców – Schneeferner i Höllentalferner. Na płaskowyżu Zugspitze, zwanym Zugspitzplatt, znajduje się najwyżej położony i jedyny w Niemczech ośrodek narciarski na lodowcu.

Wierzchołek jest dostępny dla turystów, którzy mogą skorzystać z kolejki zębatej, której trasa prowadzi w wydrążonym wewnątrz góry tunelu (Bayerische Zugspitzbahn) bądź kolejki linowej od strony niemieckiej (Eibsee-Seilbahn), lub korzystając z tyrolskiej kolejki linowej (Tiroler Zugspitzbahn) od strony austriackiej.(➤ mapka)(➤ mapka)


ALPY CENTRALNE / WYSOKIE TAURY
Austria

Najwyższe pasmo górskie w Austrii, położone w głównej grani Alp. Wysokie Taury stanowią potężny masyw w obrębie Alp Centralnych. Od położonych na wschód Niskich Taurów oddzielone są przełęczą Murtörl, a od położonych na zachód Alp Zillertalskich - przełęczą Birnlücke. Wysokie Taury leżą na terenie trzech austriackich landów: Tyrolu, Karyntii i Salzburga, ich niewielki fragment znajduje się w Południowym Tyrolu we Włoszech.

GROSSGLOCKNER
(3798 m)
fot. PL
GROSSGLOCKNER (3798 m)
Najwyższy, wznoszący się na wysokość 3798 m n.p.m. szczyt Austrii, położony na granicy Tyrolu i Karyntii, w podgrupie górskiej Wysokich Taurów znanej jako Glocknergruppe, w Alpach Wschodnich. Grossglockner jest drugim pod względem wybitności szczytem w Alpach, z minimalną deniwelacją względną 2423 m (w stosunku do przełęczy Brenner). Pierwsze wejście: 28 lipca 1800 roku (ksiądz P. Horasch i czterech przewodników, w tym Martin i Sepp Klotz).

Północno-wschodnie zbocza Grossglocknera pokrywa największy lodowiec w Alpach Austriackich, Pasterze. Góra ma dwa wierzchołki: Großglockner (3798 m) oraz Kleinglockner (3770 m), rozdzielone wąską przęlęczą zwaną Glocknerscharte (3766 m). W pobliże szczytu, do miejsca zwanego Franz-Josefs-Höhe (2369 m), można dojechać drogą stanowiącą odgałęzienie słynnej widokowej alpejskiej trasy samochodowej znanej jako Grossglockner Hochalpenstrasse łączącej Fusch an der Glocknerstrasse z Heilogenblut. (➤ mapka)(➤ mapka)


EDELWEISSSPITZE
(2571 m)
fot. PL
EDELWEISSSPITZE (2571 m)
Szczyt w Wysokich Taurach (Hohe Tauern), najwyższy punkt słynnej alpejskiej drogi zwanej Grossglockner Hochalpenstrasse. Na szczyt prowadzi utwardzona, długa na 1,5 km, kręta i miejscami bardzo stroma droga odgałęziająca się od Grossglockner Hochalpenstrasse (droga B107), w pobliżu przełęczy Fuscher Törl (2428 m). Doskonały punkt widokowy. ➤ więcej informacji



EDELWEISSSPITZE
(2571 m)
widok na południe
fot. PL
EDELWEISSSPITZE
(2571 m)
fot. PL
EDELWEISSSPITZE
(2571 m)
fot. PL
EDELWEISSSPITZE
(2571 m)
parking na szczycie i wieża widokowa
fot. AL


ALPY WSCHODNIE / DOLOMITY
Włochy

Pasmo górskie (wł. Dolomiti, Alpi Dolomitiche; niem. Dolomiten) w północno-wschodniej części Włoch (znajdujące się w całości na ich terenie), leżące na terenie Południowych Alp Wapiennych w Alpach Wschodnich. Leży pomiędzy dolinami: Val Rendena na zachodzie, Piawa na wschodzie oraz Pustertal (Val Pusteria) na północy. Najwyższe szczyty Dolomitów to: Punta Penia (3343 m) i Punta Rocca (3309 m) w masywie Marmolady oraz Antelao (3263 m). Kraina geograficzna, do której należą Dolomity to Tyrol Południowy. W 2009 roku Dolomity wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

MARMOLADA
(3343 m)
widok z przełęczy drogowej Passo Sella (2240 m)
fot. PL
MARMOLADA (3343 m)
To masyw górski położony w Dolomitach, 25 km w linii prostej od Cortiny d'Ampezzo, na granicy regionów Wenecja Euganejska [Veneto] i Trydent-Górna Adyga / [Trentino-Alto Adige / Südtirol]. Główny wierzchołek masywu, Punta Penia (3343 ), jest najwyższym szczytem Dolomitów, zdobytym po raz pierwszy w 1864 roku przez Paula Grohmanna. Rejon Marmolady jest jednym z najpopularniejszych w Dolomitach, w lecie atrakcyjnym dla wspinaczy i miłośników turystyki pieszej, w zimie dla narciarzy i snowboardzistów. ➤ więcej informacji


masyw TOFANY
fot. PL
TOFANY
Tofany - masyw górski w Dolomitach, w Alpach Wschodnich. Leży na zachód od Cortina d'Ampezzo, na terenie parku narodowego Parco naturale delle Dolomiti d'Ampezzo.

W skład masywu wchodzą trzy trzytysięczniki:
Tofana di Mezzo (3241 m)
Tofana di Dentro (3238 m)
Tofana di Rozes (3225 m).


MONTE CIVETTA
(3220 m)
fot. PL
MONTE CIVETTA (3220 m)
Najwyższy szczyt masywu Civetta położonego w Dolomitach we włoskiej prowincji Belluno, na południowy wschód od miejscowości Alleghe. Pierwszego wejścia na szczyt dokonał prawdopodobnie miejscowy myśliwy, Simeone de Silvestro, w 1855 roku; w 1867 roku słynni przewodnicy szwajcarscy, Melchior i Jakob Anderegg, wprowadzili na szczyt Francisa Forda Tucketta.

Masyw Civetty, uważany za jeden z symboli Dolomitów, jest znany przede wszystkim z ogromnej (wysokiej na ok. 1 km i szerokiej na ok. 3 km) ściany północno-zachodniej, którą prowadzi wiele trudnych i bardzo trudnych dróg wspinaczkowych. Drogi od strony wschodniej są łatwiejsze, ale także odpowiednie tylko dla wspinaczy, nie dla turystów górskich. Dla turystów dostępny jest trawers biegnący wzdłuż północno-zachodniej ściany masywu (od Rifugio Coldai do Rifugio Tissi i Rifugio Vazzoler), będący odcinkiem jednej z długich klasycznych tras trekkingowych w Dolomitach, znanej jako Alta Via 1. (➤ mapka)(➤ mapka)



masyw SASSOLUNGO
fot. PL
masyw SASSOLUNGO
Sassolungo (również Sasso Lungo, lad. Sasslonch, niem. Langkofel) - co we wszystkich tych językach znaczy Długa Góra – to masyw górski w Dolomitach pomiędzy dolinami Val Gardena i Val di Fassa w pobliżu miejscowości Wolkenstein i Campitello di Fassa. W skład masywu wchodzą trzy główne szczyty: Punta Grohmann (3126 m), Punta delle Cinque Dita (2998 m) i najwyższy z całej grupy Sassolungo (3181 m). (➤ mapka)(➤ mapka)



AVERAU
(2649 m)
widok z przełęczy drogowej Passo di Valparola (2192 m)
fot. PL
AVERAU (2649 m)
Szczyt w Dolomitach, najwyższy w grupie Nuvolau, wznoszący się na wysokość 2649 m, położony w prowincji Belluno, we włoskim regionie Wenecja Euganejska, między przełęczami Passo Falzarego (2105 m) i Passo di Giau (2236 m). ➤ więcej informacji


SASS BECÉ
(2534 m)
widok z drogi prowadzącej na przełęcz drogową Passo Pordoi (2239 m)
fot. PL
SASS BECÉ (2534 m)
Skalisty szczyt położony bezpośrednio na południe od przełęczy drogowej Passo Pordoi (2239 m).(➤ mapka)(➤ mapka)


SASS DE STRIA
(2477 m)
widok z drogi prowadzącej na przełęcz drogową Passo Falzarego (2105 m)
fot. PL
SASS DE STRIA (2477 m)
Nazwa niemiecka: Hexenstein. Szczyt zaliczany do grupy Nuvolau, położony w pobliżu przelęczy Passo Falzarego. Masyw Sass de Stria był sceną zaciętych walk między wojskami włoskimi a wojskami Austro-Węgier podczas pierwszej wojny światowej, czego liczne ślady są dobrze widoczne do dzisiaj. Szczyt słynie z pięknego rozleglego widoku i jest popularnym celem turystycznym, należy jednak pamiętać, że szlak - zaczynający się przy drodze łączącej przełęcze Passo Falzarego (2105 m) i Passo Valparola (2192 m) jest dostępny tylko dla turystów doświadczonych i odpowiednio przygotowanych kondycyjnie.(➤ mapka)(➤ mapka)


CINQUE TORRI
(2361 m)
fot. PL
CINQUE TORRI (2361 m)
Cinque Torri (także Cinque Torri di Averau, nazwa niemiecka: Fünf Türme) - to spektakularna grupa skał położona w Dolomitach, w okolicy Cortiny d'Ampezzo, należąca do grupy górskiej Nuvolau, z najwyższą z pięciu "wież" - Torre Grande, wznoszącą się na wysokość 2361 m n.p.m. Popularny teren wspinaczkowy. W pobliżu skał znajduje się muzeum upamiętniające walki z okresu I wojny światowej.

Pięć wież to:
- Torre Grande, podzielona na trzy wierzchołki: Cima Sud, Cima Nord i Cima Ovest
- Seconda Torre, składająca się z: Torre Lusy, Torre del Barancio i Torre Romana
- Terza Torre lub Torre Latina
- Quarta Torre, składająca się z: Torre Alta i Torre Bassa
- Quinta Torre lub Torre Inglese. ➤ więcej informacji


masyw POMAGAGNON
fot. PL
masyw POMAGAGNON
Pomagagnon to masyw górski w łańcuchu Dolomitów Wschodnich, położony na północ od Cortina d'Ampezzo i na północny-wschód od San Vito di Cadore. Na masyw Pomagagnon składa się wiele wierzchołków:

grupa Pe Rezories:
- Torrione Scoiattoli (1889 m)
- Punta Fiames (2240 m)
- Punta della Croce (2300 m)
- Campanile Dimai (2310 m)
grupa Pomagagnon:
- Croda Longes (2443 m)
- Croda del Pomagagnon (2450 m) - najwyższy
- Testa del Bartoldo (2442 m)
- Costa del Bartoldo (2435 m)
grupa Crepe di Zumeles:
- Croda Cestelis (2342 m)
- Punta Erbing (2301 m)
- Pala and Campanile Peròsego (2230 m)


PUNTA FIAMES
(2240 m)
fot. PL
Punta Fiames (2240 m)
To bardzo atrakcyjny szczyt na zachodnim krańcu łańcucha gór tworzącego Grupę Pomagagnon. Jest popularnym wyzwaniem wspinaczkowym w Dolinie Cortina.(➤ mapka)(➤ mapka)


GÓRY BARONNIES / PROWANSJA-ALPY-LAZUROWE WYBRZEŻE
Francja

MONT VENTOUX
(1912 m)
fot. PL
MONT VENTOUX (1912 m)
Izolowana, wysoka góra położona w południowej Francji, w Prowansji, w departamencie Vaucluse, ok. 35 km na wschód od Orange, ok. 20 km na północny wschód od Carpentras. Ogromny, długi na 25 km równoleżnikowo i na 15 km południkowo masyw, w wielu miejscach widoczny w Prowansji z bardzo daleka, zwany jest "Olbrzymem Prowansji" ("le Géant de Provence") lub - z uwagi na brak roślinności w partiach szczytowych - "Łysą" górą (le mont Chauve). Można dojechać samochodem na sam szczyt, w pobliże obserwatorium meteorologicznego i stacji przekaźnikowej. ➤ więcej informacji


TATRY
Polska / Słowacja

Najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat. Granicą pomiędzy Tatrami Zachodnimi a Wschodnimi jest przełęcz Liliowe oraz Dolina Suchej Wody Gąsienicowej (w granicach Polski) i Dolina Cicha Liptowska (po stronie Słowacji). Tatry Bielskie od Wysokich oddziela Przełęcz pod Kopą. Tatry dzielą się na Tatry Bielskie (Hawrań 2152 m), Tatry Zachodnie (Bystra 2248 m), Tatry Wysokie (Gerlach 2655 m) oraz wyodrębniany przez wielu geografów - masyw Siwego Wierchu (1806 m). Najwyższym szczytem w polskich Tatrach Wysokich są położone na granicy Rysy (2499 m), a w Tatrach Zachodnich Starorobociański Wierch (2176 m). Najwyższym szczytem położonym w całości w Polsce jest Kozi Wierch (2291 m). Głównym ośrodkiem turystycznym w rejonie Tatr jest położone pod Giewontem (1894 m) - Zakopane

RYSY
(2499 m)
fot. MM2
RYSY (2499 m)
Masyw górski w Tatrach Wysokich, położony na granicy polsko-słowackiej, w głównej grani Tatr. Najwyższy z trzech wierzchołków Rysów (zwany środkowym), piętnasty co do wysokości w Tatrach, wznoszący się na wysokość 2503 m n.p.m., oraz najniższy, wysoki na 2473 m n.p.m., są położone w całości na terenie Słowacji; graniczny wierzchołek północno-zachodni, wysoki na 2499 m n.p.m., jest najwyższym szczytem Polski. Pierwsze znane wejście na szczyt Rysów miało miejsce w 1840 roku (Eduard Blásy z przewodnikiem Jánem Rumanem Driečnym starszym). Słynący z widoków północno-zachodni wierzchołek Rysów jest jednym z najpopularniejszych celów turystycznych w Tatrach. ➤ więcej informacji


MIĘGUSZOWIECKIE SZCZYTY
od lewej: Wołowa Turnia (2373 m), Wołowy Grzbiet, Hińczowa Turnia (2377 m), Mięguszowiecki Szczyt Czarny (2410 m), Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem (2307 m), Mięguszowiecki Szczyt Pośredni (2393 m), Mięguszowiecka Przełęcz Wyżnia (2330 m), Mięguszowiecki Szczyt Wielki (2438 m), Hińczowa Przełęcz (2323 m), Cubryńska Strażnica (2335 m), Cubryna (2376 m), Mniszek (2045 m), Mnich (2068 m) - widok z nad Morskiego Oka
fot. PL
MIĘGUSZOWIECKIE SZCZYTY Wielki (2438 m), Pośredni (2393 m), Czarny (2410 m)
Grupa trzech szczytów (nazwa słowacka: Mengusovské štíty) położonych w głównej grani Tatr oddzielającej Dolinę Rybiego Potoku od Doliny Mięguszowieckiej, na granicy polsko-słowackiej. Masyw wznosi się nad Morskim Okiem, uważanym za najpiękniejsze jezioro w Tatrach.

Najwyższy z Mięguszowieckich Szczytów, położony najbardziej na zachód Mięguszowiecki Szczyt, zwany też Mięguszowieckim Szczytem Wielkim (nazwa słowacka: Veľký Mengusovský štít), drugi co do wysokości szczyt w Tatrach Polskich, wznosi się na wysokość 2438 m n.p.m. Pierwsze wejście na wierzchołek: 28 czerwca 1877 roku (Ludwik Chałubiński z przewodnikami: Wojciechem Rojem i Maciejem Sieczką). Mięguszowiecki Szczyt Pośredni (nazwa słowacka: Prostredný Mengusovský štít) (2393 m) jest oddzielony od Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego Mięguszowiecką Przełęczą Wyżnią. Najbardziej na wschód jest wysunięty Mięguszowiecki Szczyt Czarny (nazwa słowacka: Východný Mengusovský štít) (2410 m). Między Mięguszowieckimi Szczytami Pośrednim i Czarnym leży Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem (2307 m). Na wschód od masywu Mięguszowieckich Szczytów leży Wołowy Grzbiet zakończony Hińczową Turnią (2377 m), oddzieloną od Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego Przełęczą Czarnostawiańską (2340 m), a na zachód - Cubryna (2376 m), oddzielona od Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego - Hińczową Przełęczą (2323 m).

W ścianach masywu biegnie wiele dróg wspinaczkowych, w tym drogi uważane za jedne z najtrudniejszych w Tatrach. Dla turystów dostępna jest tylko (od strony polskiej) wspomniana wyżej Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem, lecz droga na nią jest - w skali turystycznej - jedną z najtrudniejszych i najbardziej niebezpiecznych, zwłaszcza przy złej pogodzie (oblodzeniu); nie ma mmożliwości turystycznego wejścia na żaden ze szczytów masywu. (➤ mapka)(➤ mapka)



MIĘGUSZOWIECKI SZCZYT CZARNY
(2410 m)
fot. PL
MIĘGUSZOWIECKI SZCZYT POŚREDNI
(2393 m)
fot. PL
MIĘGUSZOWIECKI SZCZYT WIELKI
(2438 m)
fot. PL
MIĘGUSZOWIECKIE SZCZYTY
od lewej: Czarny (2410 m), Pośredni (2393 m), Wielki (2438 m)
fot. PL


ŚWINICA
(2301 m)
fot. MM1
ŚWINICA (2301 m)
Masyw górski w Tatrach Wysokich, położony na granicy polsko-słowackiej, w głównej grani Tatr. Pierwsze wejście: 22 lipca 1867 roku (przewodnik Maciej Sieczka). Słynący z widoków szczyt Świnicy jest jednym z najpopularniejszych celów turystycznych w Tatrach.

Świnica leży w odległości ok. 10 km w linii prostej na południowy wschód od Zakopanego i niewiele ponad 2 km (w linii prostej) od Kasprowego Wierchu (1987 m). Jest pierwszym, licząc od zachodu, wybitnym szczytem Tatr Wysokich. Ma dwa wierczhołki, rozdzielone położoną na wysokości 2278 m) przełęczą, zwaną Świnicką Szczerbiną Niżnią (w odróżnieniu od Świnickiej Przełęczy Wyżniej, oddzielającej główny wierzchołek Świnicy od Kopy Świnickiej). Niższy wierzchołek Świnicy, wysoki na 2291 m, zwany "taternickim", jest punktem końcowym różnych dróg wspinaczkowych poprowadzonych północnymi i wschodnimi urwiskami Świnicy, i jest niedostępny dla turystów. Wyższy, główny wierzchołek Świnicy, na który prowadzi szlak turystyczny, jest szczytem zwornikowym. ➤ więcej informacji


KOZI WIERCH
(2291 m)
widok z Doliny Gąsienicowej
fot. PL
KOZI WIERCH (2291 m)
Najwyższy szczyt tatrzański w całości położony w Polsce, wznosi się we wschodniej grani Świnicy (2301 m), pomiędzy Doliną Gąsienicową a Doliną Pięciu Stawów Polskich. Za Kozim Wierchem wspomniana grań skręca na północny wschód i następnie na północ, by za masywem Granatów - Zadni (2240 m), Pośredni (2234 m) i zwornikowy Skrajny (2225 m) - przyjąć znowu kierunek wschodni. Wzdłuż grani, od przełęczy Zawrat (2159 m) do Skrajnego Granatu, biegnie pierwszy odcinek trawersującego szczyt Koziego Wierchu szlaku turystycznego znanego jako Orla Perć, dobrze widoczny z Hali Gąsienicowej, ale także m.in. z drogi na Granaty lub na Kościelec (2155 m). ➤ więcej informacji



KOZI WIERCH
(2291 m)
widok na szczyt ze Szpiglasowej Przełęczy (2110 m)
fot. PL
KOZI WIERCH
(2291 m)
widok na szczyt ze Skrajnego Granatu (2225 m)
fot. MM2
KOZI WIERCH
(2291 m)
widok na szczyt z Doliny Gąsienicowej
fot. PL
KOZI WIERCH
(2291 m)
widok na szczyt z przełęczy Krzyżne (2112 m)
fot. PL


SZPIGLASOWY WIERCH
(2172 m)
fot. PL
SZPIGLASOWY WIERCH (2172 m)
Masyw górski (nazwa słowacka: Hrubý štít) położony w głównej grani Tatr, na granicy polsko-słowackiej. Najwyższy z kilku wierzchołków masywu, wznoszący się na 2172 m n.p.m. jest szczytem zwornikowym, od którego odchodzi boczna grań północno-wschodnia, w której znajdują się m.in. masywy Miedzianego (2233 m) i dwuwierzchołkowego Opalonego Wierchu (2215 m, 2105 m). Na szczyt można łatwo wejść ze Szpiglasowej Przełęczy (2110 m), oddzielającej go od Miedzianego i dostępnej od strony Doliny Pięciu Stawów albo z Doliny Rybiego Potoku. (➤ mapka)(➤ mapka)



SZPIGLASOWY WIERCH
(2172 m)
szczyt
fot. PL
SZPIGLASOWY WIERCH
(2172 m)
widok ze Szpiglasowej Przełęczy (2110 m)
fot. PL
SZPIGLASOWY WIERCH
(2172 m)
widok ze szczytu
w środku Mięguszowiecki Szczyt Wielki (2438 m)
w głebi po lewej: Rysy (2499 m)
fot. PL
SZPIGLASOWY WIERCH
(2172 m)
widok ze Szpiglasowej Przełęczy (2110 m)
fot. PL


(2155 m)
widok z Hali Gąsienicowej, w tle z lewej Kozi Wierch (2291 m), z prawej Świnica (2301 m) fot. MM1
KOŚCIELEC (2155 m)
Wysoki na 2155 m n.p.m. szczyt położony w Tatrach Wysokich, w północnej grani Zawratowej Turni dzielącej na dwie gałęzie Dolinę Gąsienicową. Pierwsze znane wejście: Antoni Hoborski w 1845 roku. ➤ więcej informacji


(2068 m)
widok z drogi prowadzącej z nad Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz (2110 m)
fot. PL
MNICH (2068 m)
Szczyt położony w polskich Tatrach Wysokich, w Dolinie Rybiego Potoku, nad Morskim Okiem, powyżej południowo-zachodniego brzegu jeziora, wznoszący się na wysokość 2068 m n.p.m. Sylwetka Mnicha jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów otoczenia Morskiego Oka. Szczyt nie jest dostępny dla turystów, stanowi natomiast popularny cel wspinaczkowy. Pierwsze wejście: Jan Gwalbert Pawlikowski i przewodnik Maciej Sieczka w 1879 lub 1880 roku. Pierwsze wejście zimowe: 6 marca 1910 roku (Henryk Bednarski, Jerzy Cybulski, Walery Goetel, Józef Lesiecki, Leon Loria i Stanisław Zdyb). ➤ więcej informacji


(1987 m)
widok na szczyt i stację kolejki z Hali Gąsienicowej
fot. PL
KASPROWY WIERCH (1987 m)
Wysoki na 1987 m n.p.m. szczyt w Tatrach Zachodnich, położony w głównej grani Tatr, na granicy polsko-słowackiej. Jeden z najpopularniejszych w Tatrach Polskich celów turystycznych, zarówno w sezonie letnim, jak zimą (tereny narciarskie). Jest jednym z najpopularniejszych w Tatrach Polskich celów wycieczek, łatwo dostępnym i znanym turystom co najmniej od połowy XIX wieku, od około 1910 roku popularnym wśród narciarzy.

Szczyt wznosi się na trzema tatrzańskimi dolinami walnymi: Doliną Bystrej i Doliną Suchej Wody Gąsienicowej po stronie polskiej oraz Doliną Cichą po stronie słowackiej. Ze szczytu wybiegają cztery granie, z których dwie, południowo-wschodnia i zachodnia, są odcinkami głównej grani Tatr. Grań wschodnia prowadzi przez położoną tuż pod szczytem Kasprowego Wierchu Suchą Przełęcz (1950 m) w stronę Beskidu (2012 m), przełęczy Liliowe (1952 m) i masywu Świnicy (2301 m). W grani zachodniej, prowadzącej w stronę Czerwonych Wierchów, sąsiednim dla Kasprowego Wierchu szczytem jest Pośredni Goryczkowy Wierch (1874 m), oddzielony od niego Goryczkową Przełęczą pod Zakosy (1816 m). Na północ wybiega oddzielająca dwie odnogi Doliny Bystrej, Dolinę Goryczkową i Dolinę Kasprową, grań prowadząca w stronę Myślenickich Turni (1352 m), gdzie znajduje się stacja pośrednia wspomnianej kolejki linowej, zaś na północny wschód - oddzielająca Dolinę Kasprową od Doliny Gąsienicowej (górnego piętra Doliny Suchej Wody Gąsienicowej) grań biegnąca poprzez Uhrocie Kasprowe w stronę Kopy Magury (1704 m) i Przełęczy między Kopami (1499 m). ➤ więcej informacji


(1894 m)
widok na szczyt z Zakopanego
fot. AL
GIEWONT (1894 m)
Wznoszący się na wysokość 1894 m n.p.m. masyw górski w Tatrach Zachodnich. Górujący nad Zakopanem i niemal z każdego punktu Zakopanego dobrze widoczny, bodaj najbardziej znany szczyt Tatr Polskich, z 17-metrowym żelaznym krzyżem na szczycie, postawionym tam w 1901 roku.

Masyw Giewontu leży w północnej grani Kopy Kondrackiej, między Doliną Kondratową, Doliną Małej Łąki, Doliną Strążyską i Doliną Białego. W masywie Giewontu wyróżnia się, od zachodu, Mały Giewont (1728 m), Wielki Giewont (1894 m) i Długi Giewont, grzbiet o długości ok. 1,2 km, osiągający w najwyższym punkcie wysokość 1867 m n.p.m. (cały masyw ma ok. 2,7 km długości). Giewont jest stosunkowo łatwo dostępny od strony południowej, natomiast od strony północnej jego zbocza są bardzo strome i niebezpieczne.

Giewont jest jednym z najpopularniejszych celów turystycznych w Tatrach Polskich. Oblicza się, że przy dobrej pogodzie w sezonie letnim próbuje wejść na szczyt kilka tysięcy osób, co powoduje niekiedy wielogodzinne kolejki i zatory na szlaku. Wybierając się na Giewont należy, mimo stosunkowo niewielkiej wysokości bezwzględnej szczytu, zachować szczególną ostrożność, pamiętając o licznych wypadkach śmiertelnych spowodwanych zejściem turystów ze szlaku lub zlekceważeniem przez nich oznak zliżającej się burzy (rejon wierzchołka jest wówczas wyjątkowo niebezpieczny). ➤ więcej informacji


(1894 m)
widok na szczyt z Przełęczy między Kopami (1499 m)
fot. PL
(1894 m)
widok na szczyt ze Skrajnego Granatu (2225 m)
fot. MM2
(1894 m)
widok na szczyt z Przełęczy między Kopami (1499 m)
fot. MM2
(1894 m)
widok na szczyt z Zakopanego
fot. PL


AZJA

WYŻYNA ARMEŃSKA
Turcja

ARARAT
(5137 m)
fot. ALW
ARARAT (5137 m)
Masyw Araratu składa się z dwóch szczytów: tzw. Wielkiego Araratu (5137 m n.p.m.), najwyższego szczytu Turcji i całej Wyżeny Armeńskiej, oraz tzw. Małego Araratu (3896 m n.p.m.). Zajmuje powierzchnię ok. 1000 km2; wrażenie ogromu góry potęguje dodatkowo jej samotne położenie i bardzo duża wysokość względna. ➤ więcej informacji