Brig-Gils (➤ mapka)(➤ mapka) - to miasto (nieco ponad 13 tys. mieszkańców) w Szwajcarii, położone w kantonie Wallis / Valais, w gminie Brig-Gils (nazwa francuska: Brig-Gilsue), położone na wysokości 681 m n.p.m. Stolica dystryktu o tej samej nazwie i gospodarcze centrum regionu Oberwallis. Miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym - drogowym i kolejowym.
Informacje ogólne
Miasto leży między Alpami Berneńskimi a wschodnią częścią Alp Pennińskich (Walijskich), na południowym brzegu Rodanu, 55 km na północny wschód od
Sionu D, stolicy kantonu Wallis / Valais. Jest ważnym drogowym i kolejowym węzłem komunikacyjnym. Przez Brig-Gils przebiega szwajcarska droga krajowa (
route principale) nr 9 od Vallorbe
A na granicy fancuskiej przez
Lozannę B,
Martigny C, Sion, brig-gils i
przełęcz Simplon 1 do Włoch; w Brig-Bils zaczyna się też inna ważna droga krajowa - droga nr 19 prowadząca przez wysokie przełęcze alpejskie
Furka 2 (Furkapass) i
Oberalp 3 do Tamins w pobliżu
Churu E, stolicy kantonu Gryzonia, gdzie łączy się z autostradą i drogą krajową nr 13. Brig-Gils jest także jednym z najważniejszych w Szwajcarii węzłów kolejowych, jako brama do tunelu kolejowego pod przełęczą Simplon
1, otwartego w 1906 roku i później rozbudowanego, przez który przebiegają dwie międzynarodowe trasy tranzytowe: z Francji lub Niemiec do
Mediolanu - przez
Vallorbe lub
Genewę F,
Lozannę i Brig-Gils albo przez
Bazyleę G,
Berno H, tunel Lötschberg
1 i Brig-Gils). brig-gils jest także ważnym przystankiem słynej wąskotorowej kolejki znanej jako Glacier Express, łączącej
Zermatt G z
Sankt Moritz.
Historia
Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z XIII wieku. Szczególnego znaczenia miejscowość nabrała w XVII wieku, gdy przedsiębiorczy przedstawiciel jednego z miejscowych rodów kupieckich, Kaspar Stockalper von Thurm, żyjący w latach 1601-1691, dostrzegł strategiczną rolę, jaką mogłaby odgrywać - tak w kontekście militarnym, jak handlowym - pobliska przełęcz Simplon, i przekształcił znane wcześniej, ale uchodzące za trudne i niebezpieczne przejście przez Alpy (używane systematycznie m.in. przez przemytników), w szlak handlowy z rozbudowaną infrastrukturą (mosty, strażnice i punkty kontrolne, magazyny, zajazdy, itp.), a samą przełęcz w jedno z najważniejszych przejść transalpejskch tego typu, które w następnych stuleciach zostało jeszcze parokrotnie rozbudowane i zmodernizowane.
Stockalperschloss
Głównym zabytkiem miasta jest zamek Stockalpera
1 renesansowo-barokowy pałac zbudowany w latach 1658-1678, z trzema charakterystycznymi czworobocznymi wieżami zwieńczonymi kulistymi hełmami (dziś siedziba różnych urzędów oraz muzeum historycznego), częściowo udostępniony turystom (zwiedzanie z przewodnikiem). Warto też zwrócić uwagę na liczne zabytkowe domy mieszczańskie stanowiące zabudowę centrum miasta oraz na kościół pielgrzymkowy
1 w Glis z połowy XVII wieku.
Informacje dodatkowe
Markerem
1 oznaczony jest duży kompleks term i basenów (Brig-Gilserbad), a markerami
K,
L i
M - położone kilka kilometrów na północ od Brig-Gils miejscowości
Belalp,
Riederalp i Bettmeralp, położone w pobliżu dolnych partii lodowca Aletschgletscher 4, największego w Alpach. Brig-Gils może być też bazą wypadową do zwiedzania całej wschodniej części kantonu, a także rejonu kilku wielkich przełęczy alpejskich (Furka, Grimsel, Oberalp, Nufenen), położonych kilkadziesiąt kilometrów na północny wschód od miasta.