Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Syrakuzy
Włochy, Sycylia (➤ mapka)
Miasto (ok. 125 tys. mieszkańców) we Włoszech, na Sycylii, nad Morzem Jońskim, 65 km na południe od Katanii, uchodzące za jeden z najbardziej interesujących celów turystycznych na Sycylii (➤ mapka). Miasto założone w VIII wieku p.n.e. przez kolonistów greckich, przez co najmniej pięć wieków odgrywało kluczową rolę w basenie Morza Śródziemnego, dominując nad wschodnią częścią Sycylii i rywalizując politycznie i militarnie z jednej strony z Atenami, z drugiej - z Kartaginą. Słynne z dobrze zachowanych zabytków Starożytności, m. in. z teatru greckiego z V wieku p.n.e., w którym wystawiano tragedie Ajschylosa, ale także z barokowej architektury powstałej po wielkim trzęsieniu ziemi w 1693 roku, które zniszczyło całą południowo-wschodnią część wyspy. W Syrakuzach urodził się i zakończył życie Archimedes, zabity przez żołnierza podczas zdobywania przez Rzymian miasta w 212 roku p.n.e. Dojazd z Katanii autostradą A18 (E45) lub drogą SS114.

Syrakuzy, Ortygia, Piazza Duomo, fot. AL
Syrakuzy zostały założone w 734 lub 733 roku p.n.e. przez Greków z Koryntu, pierwotnie na Ortygii, małej przybrzeżnej wyspie na morzu Jońskim, w VI wieku p.n.e połączonej kamienną groblą ze stałym lądem. Miasto szybko się rozrastało, zakładając kolejne kolonie i rozszerzając zakres wpływów, by w V wieku p.n.e. stać się największym (liczącym ok. 200 tys., a według niektórych źródeł nawet ok. 300 tys. mieszkańców) miastem na Sycylii, uważanym też za najpiękniejsze i najbogatsze w całej Wielkiej Grecji, dominującym nad całą wschodnią częścią wyspy, co nieuchronnie prowadziło do konfliktu z Kartagińczykami, panującymi nad zachodnią Sycylią.

Oprócz niekończących się wojen z Kartaginą motywem przewodnim w starożytnych dziejach Syrakuz była rywalizacja z Atenami, której punktem kulminacyjnym stała się tzw. ekspedycja sycylijska Ateńczyków (415-413 p.n.e.) w czasie drugiej wojny peloponeskiej, mająca na celu zdobycie Syrakuz, pozostających w sojuszu ze Spartą. Eskpedycja, mimo początkowych sukcesów Ateńczyków, zakończyła się ich całkowitą klęską, i była punktem zwrotnym w całej wojnie, prowadząc do późniejszej hegemonii Sparty.

Syrakuzy, Ortygia, wnętrze katedry, fot. PL
W 212 roku p.n.e., po długim oblężeniu, zdobyli miasto Rzymianie, co dla nich oznaczało początek podboju całej Sycylii, a dla Syrakuz trwałą utratę niezależności, chociaż miasto zachowało status stolicy prowincji (rzymskiej) i było siedzibą pretora; pozostało też ważnym w regionie ośrodkiem handlowym. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego nastąpił krótki okres panowania Wandalów, potem miasto znalazło się w rękach Bizantyjczyków, następnie Arabów (wtedy stolica emiratu została przeniesiona z Syrakuz do Palermo, a katedra stała się meczetem), wreszcie Normanów. Później dzieje Syrakuz były już związane z dziejami Królestwa Sycylii i Królestwa Obojga Sycylii, wreszcie - Włoch.

Główne zabytki i atrakcje turystyczne Syrakuz zgrupowane są na północy miasta, w Parku Archeologicznym (Parco Archeologico della Neapolis) i w rejonie położonym nieco na wschód od parku , na północ od charakterystycznego budynku Santuario della Madonna delle Lacrime (wysokiego na 74 m betonowego stożka, widocznego z wielu miejsc w Syrakuzach i mogącego stanowić dobry punkt orientacyjny), oraz na południu, na wyspie Ortygii . Ortygię łączy z lądem stałym most zwany Ponte Umbertino , będący przedłużeniem Corso Umberto I i prowadzący do Piazza Emanuele Pancali , placu położonego już na wyspie; na północny wschód od połączenia Ortygii z lądem leży Porto Piccolo , na południowy zachód - Porto Grande (➤ mapka).

Do najważniejszych zabytków w Parku Archelogicznym zalicza się: teatr grecki , pozostałości ołtarza Hierona II , resztki amfiteatru rzymskiego i pozostałości Latomii, czyli kamieniołomów ; na północno-wschodnim krańcu kamieniołomów zwanych Latomie Intagliatella leży nekropolia Grotticelli; jedna z grot nazywana jest grobem Archimedesa , choć w rzeczywistości jest to prawdopodobnie grota z niszami na urny pochodząca z czasów późniejszych, rzymskich. Nieco na południowy wschód od tego miejsca znajdują się ruiny bazyliki San Giovanni Evangelista ; można też zwiedzać pobliskie Catacombe di San Giovanni .

W tej okolicy znajdują się dwa interesujące muzea: Museo Archeologico Regionale Paolo Orsi (zob. niżej) i Muzeum Papirusu - Museo del Papiro (zob. niżej).

Na Ortygii głównymi zabytkami są: ruiny świątyni Apolla , zamykające od południowego wschodu Piazza Emanuele Pancali oraz katedra wznosząca się przy Piazza Duomo ; przy tym samym placu, po przeciwnej stronie, stoi Palazzo Beneventano del Bosco .

Marker oznacza zamek Castelo Maniace, stojący na południowym skraju Ortygii, marker - plac Archimedesa (Piazza Archimede) z tzwieku fontanną Artemidy z XIX wieku, marker - fontannę zwaną Fonte Aretusa, naprzeciwko Porto Grande.
Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL
Teatr grecki w Syrakuzach (Teatro Greco) (na zdjęciu obok, w głębi po lewej charakterystyczny stożek Santuario della Madonna delle Lacrime ) powstał w V wieku p.n.e., za panowania Gelona. Gelon był wcześniej władcą miasta Gela, położonego o ok. 150 km na zachód od Syrakuz (a jeszcze wcześniej dowódcą jazdy tyrana Geli Hippokratesa i opiekunem jego nieletnich synów). W 485 roku p.n.e. został poproszony o interwencję w wewnetrznych walkach o władzę w Syrakuzach przez jedną ze stron konfliktu - i wkrótce sam objął rządy w mieście jako pierwszy tyran Syrakuz, a w roku 480 p.n.e., sprzymierzywszy się z Theronem, władcą Agrygentu, w bitwie pod Himerą w 480 roku p.n.e. pokonał wojska Kartaginy, dowodzone przez Hamilkara (ojca Hannibala).

Za czasów Gelona znacznie wzrosła liczba ludności miasta, powstały nowe dzielnice na lądzie stałym, podjęto wznoszenie wielkich budynków publicznych, w tym właśnie teatru - co nadało miastu szczególną rangę i zaczęło przyciągać osobistości takie jak Ajschylos, którego tragedie tu właśnie miały prapremiery, czy wygnana z Mytileny na Lesbos - Safona.

Teatr grecki w Syrakuzach, widownia, fot. AL
Teatr, zaprojektowany przez Damakoposa, jest jednym z największych teatrów kiedykolwiek zbudowanych przez Grekówieku Jego widownia - cavea, o szerokości ok. 140 m, w całości wykuta w skale z wykorzystaniem naturalnego ukształtowania terenu, ma 67 rzędów i jest podzielona na w pionie i w poziomie na sektory oznaczone literami. Ze sceny i orchestry pozostały resztki. Nad koroną teatru zachowało się wiele wykutych w skale nisz pełniących niegdyś różne funkcje. W III wieku p.n.e. teatr został rozbudowany na polecenie Hierona II. Za czasów rzymskich, zanim powstał (w pobliżu, nieco na południowy wschód) typowy rzymski amfiteatr (zob. niżej), teatr został ponownie rozbudowany i zmodyfikowany tak, by przystosować go do urządzania takich imprez, jak walki gladiatorów czy bitwy morskie. W XVI wieku z kolei cały teren stał się miejscem pozyskiwania materiałów budowlanych (w szczególności dla wznoszonych fortyfikacji miasta), ale nawet zachowane fragmenty pierwotnej konstrukcji stanowią obiekt imponujący - i wciąż czynny, jako że corocznie, w maju i czerwcu, organizowane są tu sezony teatralne, ze szczególnym uzględnieniem starożytnych tragedii greckich.
Syrakuzy, pozostałości tzwieku Ołtarza Hierona II z III wieku p.n.e., fot. AL
Hieron II, wybitny dowódca wojskowy w czasie pierwszej wojny punickiej, został tyranem Syrakuz w 275 roku p.n.e. Zręcznie przez pewien czas lawirując między Rzymem i Kartaginą zapewnił miastu długi okres pokoju i dobrobytu. Za jego czasów powstał ogromny ołtarz poświęcony Zeusowi (o długości prawie 200 m i szerokości ponad 20 m), na którym składano publicznie ofiary.

Za jego panowania działał w Syrakuzach Archimedes - również w roli projektanta i twórcy budowli i urządzeń militarnych zapewniających miastu bezpieczeństwo. Zginął w 212 roku p.n.e. podczas zdobywania Syrakuz przez Rzymian, sprowokowanych do ataku przez następcę Hierona II, który po klęsce Rzymian pod Kannami w 216 roku p.n.e. przeszedł na stronę Kartaginy. Zdobycie przez Rzymian Syrakuz oznaczało koniec czasów niezależności miasta.
Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL
Amfiteatr rzymski w Syrakuzach powstał w okresie wczesnego cesarstwa. Rozpiętość widowni, zbudowanej z wykorzystaniem ukształtowania terenu, częściowo wydrążonej w skale, częściowo utworzonej z bloków kamiennych, wynosiła 140 m x 119 m; jedno wejście prowadziło od południa, drugie od północy. Prostokątne wydrążenie na środku areny (widoczne na zdjęciu obok) było pomieszczeniem, w którym przechowywano dekoracje i inne elementy wykorzystywane podczas przedstawień; część podziemna rozciągała się pod całym terenem.
Syrakuzy, wejście do "Ucha Dionizjusza", fot. AL
W bezpośrednim sąsiedztwie teatru, po jego północno-wschodniej stronie, rozciąga się obszar zajmowany przez kamieniołomy (Latomie) : najbliżej leży Latomia del Paradiso, dalej Latomia Intlgliatella, Latomia di Santa Venera, i inne. Pochodziły z nich wielkie wapienne bloki, z których tworzono budowle publiczne. Dziś, chodząc po całym zespole, ma się wrażenie, że spaceruje się po parku, wśród palm, pomarańczy, magnolii, a także atrakcyjnych formacji skalnych z licznymi grotami i innymi zakamarkami. W czasach jednak, gdy rzeczywiście były to kamieniołomy, przebywanie na tym terenie z pewnością nie wiązało się z przyjemnościami, zaś pozostałe po wydobyciu materiału budowlanego jamy w skałach najprawdopodobniej pełniły funkcję więzienia lub miejsca pochówku. Przypuszcza się, że w syrakuzańskich kamieniołomach straciły życie tysiące Ateńczyków - jeńców pojmanych w czasie tzwieku ekspedycji sycylijskiej, podczas drugiej wojny peloponeskiej.

Syrakuzy, wyjście z groty, fot. AL
Na zdjęciu powyżej widać wejście do uchodzącej za najpiękniejszą i słynącej z wyjątkowej akustyki groty w Latomia del Paradiso, zwanej "Uchem Dionizjusza" - nazwanej tak podobno przez Caravaggia, który odwiedził Syrakuzy na początku XVII wieku i przejął się opowieścią, że Dionizjusz I (zwany Starszym), tyran Syrakuz w latach 405-367 p.n.e., znany z chorobliwej podejrzliwości, mógł podsłuchiwać prowadzone w grocie rozmowy uwięzionych wrogów - nawet jeśli były prowadzone szeptem i daleko od wejścia.

Czy opowieść ta jest prawdziwa czy nie - akustyka groty jest istotnie wyjątkowa, o czym łatwo może się przekonać każdy, kto do niej wejdzie. Co się tyczy Dionizjusza, to liczne źródła mówią o jego podejrzliwości czy wręcz manii prześladowczej, opisując go zarazem jako szczególnie bezwzględnego, okrutnego i mającego najdziwniejsze pomysły tyrana (to właśnie Dionizjusz kazał powiesić "miecz Damoklesa" nad głową dworzanina, który zazdrościł mu władzy i bogactwa). Nie zmienia to jednak faktu, że ów modelowy tyran, kontunuując dzieło Gelona i jego następców, nie tylko zdołał utrzymać niezależność Syrakuz od Kartaginy, z którą ze zmiennym szczęściem prowadził niekończące się wojny, lecz uczynił z miasta polityczne i militarne mocarstwo z wielką flotą wojenną, dominujące nad wschodnią Sycylią i otaczającymi ją morzami, stanowiące kluczowy ośrodek handlowy całego starożytnego świata śródziemnomorskiego i kulturalne centrum Wielkiej Grecji.
Syrakuzy, Ortygia, ruiny świątyni Apolla, fot. PL
Ze świątyni Apollina zostało niezbyt wiele. Powstała już na początku VI wieku p.n.e. i była najstarszą na Sycylii (i w całej Wielkiej Grecji) otoczoną kolumnami świątynią dorycką. Pozostałości można zobaczyć zaraz po wjeździe na Ortygię, na południowo-wschodnim krańcu Piazza Emanuele Pancali . O tym, że świątynia była poświęcona Apollinowi, zdaje się świadczyć zachowany napis; według niektórych źródeł jednak była świątynią Artemidy. Ruiny świątyni, o rozmiarach 58 na 24 metry, zostały odkryte dopiero w 1860 roku. Wiadomo, że podczas panowania Bizantyjczyków świątynia pełniła funkcję kościoła, za panowania Arabów - meczetu, i potem, za panowania Normanów, ponownie kościoła.
Syrakuzy, Ortygia, Piazza Duomo, fot. AL
Piazza Duomo - to podłużny, nieregularny plac w centrum Ortygii, przez wielu uważany za wyjątkowo piękny, przy którym stoją m.in.: katedra (Cattedrale di Santa Maria del Piliere o della Natività) (na zdjęciu obok po prawej), obok katedry, na północ od niej, po tej samej stronie placu, pałac Senatu z XVIII wieku (obecnie urząd miejski), zaś po przeciwnej stronie również XVIII-wieczny Palazzo Beneventano del Bosco z charakterystycznym balkonem, jeden z wielu barokowych pałaców Syrakuz.

Syrakuzy, Ortygia, katedra, fot. PL
Katedra w Syrakuzach stoi w miejscu, gdzie wcześniej stała świątynia Ateny wzniesiona po zwycięskiej dla Syrakuz bitwie z Kartaginą pod Himerą w 480 roku p.n.e., za czasów Gelona. W VII wieku świątynia ta została włączona w budowany kościół. W czasie panowania Arabów kościół został przekształcony w meczet, potem, za panowania Normanów został przebudowany i ponownie zaczął pełnić funkcję kościoła. Podczas wielkiego trzęsienia ziemi w 1693 roku kościół uległ zniszczeniu, a fasada zapadła się - obecna barokowa katedra powstała w latach 1728-1753 według projektu Andrei Palmy.

Syrakuzy, Ortygia, Piazza Duomo, kościół Santa Lucia, fot. AL
We wnętrzu katedry warto zwrócić uwagę na ciąg zachowanych do dnia dzisiejszego kolumn starożytnej świątyni greckiej po północnej stronie obecnej budowli, chrzcielnicę z XIII wieku, mozaiki zachowane z czasów normańskich, drewniane stalle z XV wieku, a także na liczne malowidła i rzeźby, w tym posągi autorstwa braci Gaginich (np. Madonna delle Neve Antonella Gaginiego). W kaplicy świeku Łucji można podziwiać srebrną rzeźbę świętej autorstwa Pietra Rizzy.

Południowy, krótki bok Piazzo Duomo zamyka kościół świeku Łucji, męczennicy, patronki Syrakuz. Świeku Łucja pochodziła z bogatej rzymskiej rodziny; została ścięta w 304 roku, jako młoda dziewczyna, podczas prześladowań chrześcijan za panowania Dioklecjana. Szczątki świętej, ukrywane przez chrześcijan przed nie-chrześcijańskimi władcami Sycylii, zostały wywiezione w roku 1038 Syrakuz do Konstantynopola, skąd z kolei podczas jednej z wypraw krzyżowych, w 12034 roku, zostały przewiezione do Wenecji i złożone w kościele Santa Lucia. Gdy ten kościół został w 1861 roku zburzony (na jego miejscu stoi obecnie wenecki dworzec kolejowy Venezia Santa Lucia), relikwie przeniesiono do innego kościoła, skąd w 1981 roku zniknęły, czego do dziś nie udało się wyjaśnić.
Syrakuzy, Ortygia, widok na Castello Maniace, fot. PL
Nazwa stojącego na południowym skraju Ortygii zamku Castello Maniace (widocznego na zdjęciu obok z okolic Largo della Gancia) pochodzi od nazwiska bizantyjskiego dowódcy wojskowego, Georgiosa Maniacesa (wł. Giorgio Maniace), który w 1038 roku zdobył Syrakuzy, pozostające wówczas w rękach Arabów, i zbudował w miejscu obecnego Castello Maniace twierdzę (a także wywiózł do Konstantynopola relikwie świeku Łucji). Sam zamek jednak, w zachowanej postaci, zbudowany na planie kwadratu, z czterema wieżami w rogach, powstał w XIII wieku na polecenie Fryderyka II. Przez pewien czas był rezydencją królewską, poźniej pełnił różne funkcje. Więcej informacji, zob. ➤ it.wikipedia.org/wiki/Castello_Maniace.

Muzeum Archeologiczne

Muzeum Papirusu
  • Szczególną atrakcją Syrakuz jest Muzeum Papirusu (Museo del Papiro) (Viale Teocrito 66), poświęcone papirusowi (Cyperus papyrus), znanej od czasów starożytnych roślinie bagiennej służącej m.in. do wyrobu papieru, rosnącej w Egipcie, ale również w okolicach Syrakuz, na brzegach rzeki Ciane. O muzeum, zob. np. ➤ www.museodelpapiro.it (uwaga: strona w technologii flash).

Okolice
  • W miejscowości Belvedere, ok 8 km. na północny zachód od Syrakuz, można zobaczyć pozostałości zamku zwanego Castello Eurialo i innych fortyfikacji zbudowanych w 402 roku p.n.e. przez Dionizjusza I (Starszego) dla ochrony Syrakuz przez Kartagińczykami. Całość fortyfikacji uchodzi za najważniejsze dzieło architektury militarnej Greków; przetrwały tylko ruiny. Zob. ➤ it.wikipedia.org/wiki/Castello_Eurialo.
  • Jadąc z Syrakuz drogą SS124 na zachód można dotrzeć do rejonu stanowiska archeologicznego zwanego Pantalica - największej nekropoli (ponad 5000 grobowców z okresu od XIII do VII wieku p.n.e.) na Sycylii, wykutej w wapiennych ścianach wąwozów w dolinach rzek Anapo i Calcinara, pomiędzy miastami Ferla i Sortino. Cały teren, raczej trudno dostępny i niełatwy w orientacji, jest też rezerwatem przyrody. Zob. ➤ it.wikipedia.org/wiki/Pantalica lub ➤ en.wikipedia.org/wiki/Necropolis_of_Pantalica. Także ➤ www.pantalica.org, ➤ whc.unesco.org/en/list/1200.

Informacje dodatkowe
  • Warto wiedzieć, że na dworze tyranów Syrakuz trzykrotnie, w 387 roku p.n.e., w 367 roku p.n.e., i jeszcze raz w latach 361-360 p.n.e., przebywał Platon, mając nadzieję na wcielenie w życie swych politycznych koncepcji; wszystkie trzy próby zakończyły się fiaskiem, a filozof ledwo uszedł z życiem.
  • Dla dzisiejszego wyglądu Syrakuz kluczowe znaczenie miały dwa wielkie trzęsienia ziemi: z roku 1552 i zwłaszcza katastrofalne trzęsienie ziemi z roku 1693, które doprowadziło do wielkich zniszczeń całej południowo-wschodniej Sycylii. Miasta tego regionu zostały odbudowane w stylu baroku sycylijskiego i tak się je dzisiaj widzi, aczkolwiek w samych Syrakuzach zachowało się też stosunkowo dużo zabytków z czasów wcześniejszych.

Syrakuzy w sieci
Syracuse is a city (with about 125,000 inhabitants) in Sicily, Italy, located on the Ionian Sea, 65 km south of Catania. It is the capital of the province of Syracuse. The city was founded in the eighth century BC by Greek colonists and for several centuries was a powerful city-state, allied with Sparta and Corinth, competing with Athens and Carthage, anyway playing a key role in the entire Magna Graecia area. Famous for its history, culture, and architecture, as well as the the birthplace of Archimedes, Syracuse is commonly considered to be one of the most interesting tourist destinations in Sicily and in the whole Mediterranean region.

Inne strony

Galeria zdjęć

Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL
Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL

Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL
Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL

Teatr grecki w Syrakuzach, fragment widowni, fot. AL
Turyści przed teatrem greckim w Syrakuzach, fot. AL

Turyści przed teatrem greckim w Syrakuzach, fot. AL
Turyści na widowni teatru greckiego w Syrakuzach, fot. AL

Teatr grecki w Syrakuzach, nisza w skale, fot. AL
Korona teatru greckiego w Syrakuzach, fot. AL

Teatr grecki w Syrakuzach, widownia, fot. AL
Teatr grecki w Syrakuzach, fot. PL

Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL
Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL

Korona teatru greckiego w Syrakuzach, fot. AL
Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL

Teatr grecki w Syrakuzach, fot. AL
Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL

Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. AL
Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. AL

Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL
Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL

Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL
Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL

Syrakuzy, pozostałości ołtarza Hierona II, fot. PL
Syrakuzy, pozostałości amfiteatru rzymskiego, fot. PL

Syrakuzy, kamieniołomy, fot. PL
Syrakuzy, alejka w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, wejście do "Ucha Dionizjusza", fot. PL
Syrakuzy, w "Uchu Dionizjusza", fot. AL

Syrakuzy, w "Uchu Dionizjusza", fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL
Syrakuzy, w Parku Archeologicznym, fot. PL

Syrakuzy, most na Ortygię, fot. PL
Syrakuzy, most na Ortygię, fot. PL

Syrakuzy, widok z Via dei Tolomei na Porto Piccolo i Syrakuzy, fot. PL
Syrakuzy, na Ortygii, fot. PL

Syrakuzy, na Ortygii, fot. PL
Syrakuzy, na Ortygii, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, Piazza Duomo, fot. PL
Syrakuzy, Ortygia, Piazza Duomo, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, katedra, fot. PL
Syrakuzy, Ortygia, katedra, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, katedra, fot. PL
Syrakuzy, Ortygia, katedra, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, wnętrze katedry, fot. PL
Syrakuzy, Ortygia, wnętrze katedry, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, wnętrze katedry, fot. PL
Syrakuzy, Ortygia, wnętrze katedry, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, wnętrze katedry, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL

Syrakuzy, Ortygia, Via dei Tolomei, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL
Syrakuzy, dom na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL
Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. AL

Syrakuzy, ulica na Ortygii, fot. PL