Miasto (niecałe 200 tys. mieszkańców) i gmina w Lombardii, położone ok. 90 km na wschód od Mediolanu A, 69 km na północny zachód od Werony B, niedaleko południowego krańca Jeziora Garda 1. Drugie, po Mediolanie, największe miasto Lombardii, stolica prowincji Brescia. Jeden z najważniejszych ośrodków przemysłowych Włoch. Założone ok. 1200 lat p.n.e. miasto, bogate w dobrze zachowane zabytki ze wszystkich okresów historycznych, jest dziś jedną z najpopularniejszych destynacji turystycznych północnych Włoch. Może też być dobrą bazą wypadową do zwiedzania okolic, w tym rejonu Jeziora Garda oraz słynnej z prehistorycznych rysunków naskalnych doliny Val Camonica 1 (➤ mapka)(➤ mapka).
Historia
Wiadomo, że tereny, na których leży dzisiejsza Brescia, były zamieszkałe już ok. 1200 lat p.n.e. W VII wieku p.n.e. osiedlili się na nich Celtowie (Cenomanowie), zaś na przełomie III i II wieku p.n.e. znalazły się pod kontrolą Rzymian, którzy w I wieku p.n.e. nadali miastu Brixia status civitas, a jego mieszkańcom obywatelstwo rzymskie. Po upadku Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego miasto przechodziło parokrotnie z rąk do rąk, by w 568 roku stać się na ponad dwa stulecia jednym z ważnych ośrodków państwa Longobardów, w 774 roku wypartych przez Franków. W 1426 rok Brescia przeszła pod panowanie Republiki Weneckiej i (z wyjątkiem lat 1512-1520, gdy była okupowana przez Francuzów) pozostawała w rękach Wenecjan do czasów napoleońskich. Po Kongresie Wiedeńskim miasto znalazło się w granicach Królestwa Lombardzko-Weneckiego podporządkowanego Habsburgom austriackim, w 1859 roku przeszło, podobnie jak cała Lombardia, pod panowanie Królestwa Sardynii, by wkrótce potem wejść ostatecznie w skład zjednoczonych Włoch.Najważniejsze zabytki Brescii
Do najważniejszych zabytków Brescii (figurujących na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO) należą park archeologiczny obejmujący rejon rzymskiego forum oraz zespół klasztorny San Salvatore-Santa Giulia z czasów Longobardów.Markerem 1 oznaczone są pozostałości Capitolium, pierwszej świątyni rzymskiego miasta, zbudowanej w 73 roku p.n.e. i poświęconej triadzie kapitolińskiej (z zachowanymi fragmentami mozaiki posadzkowej i freskami na ścianach uważanymi za porównywalne z pompejańskimi). Pod Capitolium zachowały się pozostałości sanktuarium z I wieku p.n.e. z czasów republikańskich, zaś na wschód od Capitolium - teatr rzymski zbudowany za panowania Flawiusza, później przebudowany, największy z tego typu obiektów w północnych Włoszech, mieszczący ok. 15 tys. widzów.
Drugim ze wspomnianych najważniejszych zabytków Brescii jest dawny zespół klasztorny San Salvatore-Santa Giulia1, dziś mieszczący muzem (Museo di Santa Giulia) z liczącym ponad 10 tys. przedmiotów zbiorem dzieł sztuki i znalezisk archeologicznych z różnych okresów historycznych; do najważniejszych atrakcji muzeum zalicza się znalezioną w dawnym ogrodzie klasztornym grupę dobrze zachowanych domów rzymskich (zamieszkałych między I a IV wiekiem n.e.) oraz słynny brązowy posąg skrzydlatej bogini zwycięstwa z III wieku p..n.e. (z poźniej dodanymi skrzydłami), znaleziony podczas wykopalisk prowadzonych w 1826 roku.
Inne zabytki
Większość pozostałych ważniejszych zabytków Brescii skupiona jest wokół trzech placów położonych na zachód od rejonu zabytków rzymskich: placu znanego dziś jako Piazza Paolo VI 1 (dawniej noszącego nazwę "Piazza del Duomo"), Piazza della Loggia 2 oraz Piazza della Vittoria 3.s
Przy renesansowym Piazza della Loggia 2 od zachodu stoi budynek Palazzo della Loggia 4, obecna siedziba ratusza, pochodzący z przełomu XV i XVI wieku, parokrotnie przebudowywany, od strony południowej pochodzące z tego samego okresu budynki Monti di Pietà, z rzymskimi kamieniami nagrobnymi wbudowanymi w fasady, zaś po stronie wschodnie wieża (Torre dell'Orologio 5) z ogromnym zegarem astronomicznym z połowy XVI wieku. Na północ od placu Piazza della Loggia stoi renesansowy (z elementami późno-gotyckimi) kościół San Giuseppe 3, którego budowę rozpoczęto w 1519 roku, z licznymi kaplicami i cennymi freskami. Kościół przypomina o czasach, gdy Brescia była miastem ważnym dla historii muzyki. Znajdują się tu jedne z najstarszych organów w Lombardii, wykonane w drugiej połowie XVI wieku przez Graziadia i Constanza Antegnatich, ojca i syna, przedstawicieli znanej bresciańskiej rodziny organmistrzów, nagrobek upamiętniający słynnego lutnika i wirtuoza Gasparo Bertolottiego (znanego też jako Gasparo da Salò), uważanego za twórcę bresciańskiego stylu budowy instrumentów smyczkowych, a także groby wspomnianego wyżej Costanza Antegnatiego i zmarłego w Brescii Benedetta Marcello, włoskiego kompozytora okresu baroku. W sąsiadującym z kościołem klasztorze ma siedzibę Muzeum Diocezjalne (Museo diocesano di Brescia).
Trzeci z wymienionych placów, Piazza della Vittoria 3, przykład włoskiej secesji, powstał w latach 1927-1932 po częściowym wyburzeniu średniowiecznego Starego Miasta.
