Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

Arnhem
Holandia, Geldria (➤ mapka)(➤ mapka)
Arnhem is a city and municipality (with a population of about 160,000) in the eastern Netherlands. It is the capital of the province of Gelderland.


Miasto (ok. 160 tys. mieszkańców) położone we wschodniej Holandii, ok. 100 km na południowy wschód od Amsterdamu (➤ mapka)(➤ mapka). Ośrodek administracyjny prowincji Geldria.

Tereny, na których leży dzisiejsze Arnhem, były zamieszkałe już w czasach prehistorycznych. Pierwsze wzmianki pochodzą z końca IX wieku. W 1233 roku osada uzyskała prawa miejskie, a w 1443 roku Arnhem stało się jednym z miast Ligi Hanzeatyckiej. Później, po 1473 roku, miasto przechodziło parokrotnie z rąk do rąk (m.in. znajdowało się przez pewien czas w rękach władców Burgundii, następnie władców Geldrii), by ostatecznie w 1585 roku stać się częścią Zjednoczonych Prowincji, pierwszego w pełni niezależnego państwa holenderskiego, poprzednika dzisiejszej Holandii. W XIX wieku Arnhem stało się miejscem, gdzie, podobnie jak w Hadze, chętnie osiedlali się Holendrzy wracający z Indii, a także miejscowością letniskową odwiedzaną przez zamożnych gości z innych rejonów Holandii. We wrześniu 1944 roku rejon Arnhem był sceną nieudanej alianckiej operacji z udziałem wojsk powietrznodesantowych znanej jako operacja "Market Garden", która miała umożliwić szybkie wejście dowodzonej przez marszałka Montgomery'ego 21 Grupy Armii do Zagłębia Ruhry i poprzez to przyspieszyć koniec wojny, ale nie powiodła się m.in. dlatego, że aliantom nie udało się utrzymać znanego wszystkim z filmu A bridge too far mostu na Renie (znanego jako John Frostbrug, od nazwiska jednego z dowódców spadochroniarzy brytyjskich, którego oddział przez kilka dni utrzymywał odcinek drogi prowadzącej na most od strony północnej), oznaczonego na mapce poniżej markerem .

Dzisiejsze Arnem, pozostając ważnym ośrodkiem gospdarczym i centrum administracyjnym Geldrii, nie stanowi jednolitego urbanistycznie i architektonicznie zespołu miejskiego, co jest skutkiem może niezbyt udanej odbudowy miasta poważnie zniszczonego podczas wojny. Będąc tu, warto zwiedzić okolice położonego niedaleko dworca kolejowego niewielkiego placu zwanego Korenmarkt , z zachowaną dawną zabudową, a także rzucić okiem na kilka innych zabytków. Należą do nich m.in. dwa kościoły, kościół św. Euzebiusza (Sint-Eusebiuskerk) z XV-XVI wieku, pełniący dziś głównie funkcje wystawiennicze (choć co pewien czas odbywają się tu nabożeństwa), z platformą widokową na wieży (winda), oraz kościół św. Walburgi (Sint-Walburgiskerk), o historii sięgającej XIV wieku, całkowicie zniszczony podczas wojny, po wojnie odbudowany, dziś nie pełniący już funkcji religijnych, lecz będący miejscem, gdzie organizowane są wystawy i koncerty. Markerem oznaczony jest XV-wieczny dawny dom Maartena van Rossema, znany jako Duivelshuis (z powodu dekoracji na fasadzie), dziś należący do miasta, a markerem - Sabelspoort, barokowa brama z XVII wieku będąca jedynym zachowanym elementem dawnych murów miejskich. Markerem oznaczony jest Park Sonsbeek, najpopularniejszy park miejski Arnhem, znany m.in. z organizowanych co pewien czas międzynarodowych wystaw rzeźb; dla części czytelników interesująca może być też informacja, że w parku znajduje się pomnik Hendrika Antoona Lorentza, urodzonego w Arnhem wybitnego fizyka holenderskiego, laureata nagrody Nobla z 1902 roku).

Turystyczne znaczenie Arnhem było jednak przez ostatnie kilkadziesiąt lat (i jest wciąż jeszcze, choć z czasem z oczywistych powodów w coraz mniejszym stopniu) związane nie tyle z dawną historią miasta i jego zabytkami, ile raczej z historią najnowszą - okresem drugiej wojny światowej i wspomnianą wyżej operacją "Market Garden". Weterani, rodziny weteranów i turyści przyjeżdżali (i wciąż przyjeżdżają) do Arnhem, by zobaczyć replikę mostu Frosta (most, o który toczyły się walki podczas operacj "Market Garden" został w październiku 1944 roku zniszczony przez lotnictwo alianckie) i odwiedzić Airborne Museum at Hartenstein w miejscowości Oosterbeek (muzeum poświęcone bitwie pod Arnhem) oraz pobliski cmentarz wojskowy.

Interesujące turystycznie są okolice Arnhem. Jedną z atrakcji jest Nederlands Openluchtmuseum - otwarty w 1918 roku skansen, na terenie którego można zobaczyć pochodzące z różnych rejonów Holandii domy, zagrody, warsztaty rzemieślnicze, wiatraki, mosty zwodzone nad kanałami, itp.; inną - pobliskie safari (Koninklijke Burgers' Zoo), zajmujący obszar 45 hektarów ogród zoologiczny, jeden z największych w Holandii. Nieco dalej na północny zachód leży licznie odwiedzany przez turystów z kraju i zagranicy Park Narodowy Hoge Veluwe , ze słynnym Kröller-Müller Museum, znanym z drugiej największej (po Amsterdamie) kolekcji obrazów Van Gogha (markerem oznaczone jest południowe wejście do parku - więcej informacji można znaleźć na stronie varia.html).