Cortona

Miasto i gmina (ok. 23 tys. mieszkańców) we Włoszech, w prowincji Arezzo w Toskanii, położone 30 km na południowy wschód od Arezzo A, stolicy prowincji, ok. 10 km od północnych krańców Jeziora Trazymeńskiego A (➤ mapka)(➤ mapka). Jest jednym z głównych ośrodków turystycznych Val di Chiana, długiej na ponad 100 km doliny ciągnącej się od Arezzo do Orvieto.

Informacje ogólne

Cortona leży na wysokości 494 m n.p.m. na zboczu wysokiego na ok. 600 m wzgórza. W Starożytności była jednym z najważniejszych miast etruskich. Później zawarła sojusz z Rzymem, ale ostatecznie stała się kolonią rzymską i straciła na znaczeniu. Podczas drugiej wojny punickiej była oblegana przez Hannibala. W V wieku n.e. zajęli Cortonę Goci, a w następnym stuleciu, podczas trwającej w latach 535-562 wojny Bizantyjczyków z Ostrogotami, miasto zostało splądrowane i zniszczone.

W XIII wieku Cortona stała się gibelińskim niezależnym miastem-państwem, a na początku XV wieku przeszła w ręce Medyceuszy. W XIX wieku, razem z całą Toskanią, znalazła się w granicach Królestwa Włoch.

Topografia i główne zabytki

Za najważniejsze place miasta uważane są Piazza Garibaldi A (skąd rozciąga się rozległy widok, sięgający brzegów Jeziora Trazymeńskiego), Piazza della Repubblica B oraz Piazza Luca Signorelli C, biorący swą nazwę od nazwiska słynnego włoskiego malarza epoki quattrocenta. Pierwsze dwa place łączy ulica Via Nazionale 1. W odległości paru minut spaceru na północny zachód od Piazza Signorelli, przy Placu Katedralnym (Piazza del Duomo), wznosi się katedra - Concattedrale di Santa Maria Assunta A. Naprzeciwko katedry stoi budynek mieszczący Muzeum Diecezjalne 1 (Museo Diocesano del Capitolo).


Przy Piazza della Repubblica, po jego północno zachodniej stronie, stoi widoczny na pierwszym ze zdjęć zamieszczonych na tej stronie Palazzo Comunale A. Markerem 2 oznaczone jest Muzeum Etruskie. Nieco dalej na południowy zachód wznosi się kościół Chiesa di San Filippo Neri C, a na wschód od Piazza della Repubblica - Chiesa di San Francesco D, pochodzący z XV wieku kościół z godnymi uwagi cennymi dziełami sztuki we wnętrzu.
Katedra Santa Maria A, (Concattedrale di Santa Maria Assunta) została zbudowana na pozostałościach wcześniejszej pogańskiej świątyni prawdopodobniee już w V-VI wieku. Od 1325 roku jest siedzibą biskupa ustanowionej wówczas diecezji Cortony, W drugiej połowie XV wieku wnętrze przebudowano w stylu renesansowym.

W pochodzącym z przełomu XV i XVI wieku budynku stojącym naprzeciwko katedry mieści się Muzeum Diecezjalne 1 z cennymi dziełami sztuki, autorstwa takich artystów jak Fra Angelico, Luca Signorelli czy Pietro Lorenzetti, oraz zabytkami pochodzącymi z czasów rzymskich. Warto też zwrócić uwagę na tzw. Gobelin Passeriniego, wykonaną na początku XVI wieku szatę liturgiczną zamówioną przez kardynała Silvio Passeriniego dla papieża Leona X Medyceusza z okazji jego wizyty w Cortonie.

Palazzo Comunale - to siedziba władz miasta zbudowana w 1240 roku, później, pod koniec XIII i w XVI wieku, przebudowana. W XV wieku został dodany balkon na fasadzie. Najbardziej charakterystyczną cechą budowli są wielkie odkryte schody.

Markerem 2 oznaczone jest Muzeum Etruskie (Museo dell'Accademia Etrusca e della città di Cortona). Mieści się w Palazzo Casali, budynku z bogato zdobioną fasadą o historii sięgającej XIV wieku. Nazwa pałacu pochodzi od nazwiska dawnych władców miasta. Renesansowy front budowli pochodzi z XVII wieku i jest dziełem Filippo Berrettiniego. Dziś pałac jest siedzibą biblioteki miejskiej, archiwum, a także wspomnianego już wyżej, założonego w 1727 roku Muzeum Etruskiego, w którym obok licznych eksponatów z epoki etruskiej i rzymskiej, a także egipskiej, można zobaczyć też liczne dzieła sztuki i artefakty z epoki Średniowiecza i Renesansu. Jednym z najsłynniejszych eksponatów muzeum jest etruska lampa wisząca, znaleziona w pobliżu Cortony w 1840 roku, a pochodząca, jak się ocenia, z drugiej połowy IV wieku p.n.e.


W pobliżu Piazza Garibaldi stoi pochodzący z końca XIV wieku kościoł św. Dominika B (Chiesa di San Domenico), pierwotnie należący do kompleksu klasztornego dominikanów. We wnętrzu liczne cenne dzieła sztuki.


Nieco dalej od centrum leżą dwa renesansowe kościoły - Chiesa Santa Maria Nuova E z drugiej połowy XVI wieku, oraz Chiesa di Santa Maria delle Grazie al Calcinaio F z przełomu XV i XVI wieku; z okolic obu kościołów rozciągają się ładne widoki, należy jednak mieć na uwadze, że wnętrze może być niedostępne dla zwiedzających. Markerem 1 oznaczona jest twierdza Medyceuszy znana jako Fortezza del Girofalco, zbudowana w XVI wieku przez księcia Kosmę I powyżej Cortony, na wysokości 651 m n.p.m.; rozciągają się stąd spektakularne widoki na okolicę.