Włochy

Włochy dzielą się na 20 regionów; kolejnymi jednostkami podziału administracyjnego są prowincje (łącznie jest 109 prowincji) i gminy. Do Włoch (do regionu Lombardia) należy także eksklawa Campione d'Italia położona w Szwajcarii.

Powierzchnia Włoch wynosi 301 230 km², ludność - ok. 60 mln. Największe miasta: Rzym (stolica kraju), Mediolan, Neapol, Turyn, Palermo, Genua, Bolonia, Florencja. Jednostką monetarną jest euro. Domena internetowa - .it. Kod samochodowy - I. Kod telefoniczny +39.



Podział administracyjny (regiony):

• LACJUM [Lazio] (ze stolicą w Rzymie [Roma])
• KAMPANIA [Campania] (Neapol [Napoli])
• KALABRIA [Calabria] (Catanzaro )
• BASILICATA (Potenza )
• APULIA [Puglia] (Bari )
• MOLISE (Campobasso )
• ABRUZJA [Abruzzo] (L'Aquila )
• MARCHE (Ankona [Ancona])
• EMILIA-ROMANIA [Emilia-Romagna] (Bolonia [Bologna])
• FRIULI-WENECJA JULIJSKA [Friuli-Venezia Julia] (Triest [Trieste])
• WENECJA EUGANEJSKA [Veneto] (Wenecja [Venezia])
• TRYDENT-GÓRNA ADYGA [Trentino-Alto Adige / Trentino-Südtirol] (Trydent [Trento / Trient])
• DOLINA AOSTY [Valle d’Aosta / Vallée d’Aoste] (Aosta ) [Aosta / Aoste]
• LOMBARDIA (Mediolan [Milano])
• PIEMONT [Piemonte] (Turyn [Torino])
• LIGURIA (Genua [Genova])
• TOSKANIA [Toscania] (Florencja [Firenze])
• UMBRIA (Perugia
• SYCYLIA [Sicilia] (Palermo
• SARDYNIA [Sardegna] (Cagliari )

Językiem urzędowym we Włoszech jest włoski; w regionie Trentino-Alto Adige / Südtirol językiem urzędowym obok włoskiego jest także niemiecki, a w regionie Dolina Aosty obok włoskiego także francuski.

Poniżej zamieszczamy skrócone informacje o regionach lub miejscowościach, których omówienia są już w witrynie a41.pl dostępne lub są aktualnie przygotowywane, wraz ze stosownymi odsyłaczami.
Region Lacjum składa się z pięciu prowincji: Rzym, Latina, Viterbo, Frosinone i Rieti.

prowincja Rzym


Region Kampania składa się z metropolii Neapol / Città metropolitana di Napoli (dawnej prowincji Neapol) i czterech innych prowincji: Avellino, Benewent / Benevento, Caserta i Salerno.

metropolia Neapol

Omówienie Neapolu jest w przygotowaniu. Do najważniejszych atrakcji turystycznych prowincji poza Neapolem należą: Pompeje, Herkulanum, Pola Flegrejskie / Campi Flegrei, Wezuwiusz, wyspy Capri, Ischia i Procida, a także Sorrento i okolice

Massa Lubrense - gmina położona na Półwyspie Sorrentyńskim. Największa i najbardziej znana miejscowość w gminie Massa Lubrense, Sant'Agata sui due Golfi, może być, podobnie jak Sorrento, dobrą bazą wypadową do zwiedzania rejonu Zatoki Neapolitańskiej. ... więcej informacji ■

prowincja Salerno

Minori - jedna z najpopularniejszych miejscowości turystycznych na >Wybrzeżu Amalfi, słynąca z pięknego położenia, plaż i kąpielisk, dobrze zachowanych ruin rzymskiej willi, a także lokalnych produktów. ... więcej informacji ■

Vietri sul Mare - mmiejscowość i gmina (ok. 8,5 tys. mieszkańców) położona 4 km na zachód od Salerno, 20 km na północny wschód od Amalfi. Popularna miejscowość turystyczna na Wybrzeżu Amalfi, położona na jego północno-wschodnim krańcu, słynąca z pięknego położenia, plaż i kąpielisk, znana też jako ośrodek przemysłu ceramicznego. ... więcej informacji ■


Region Kalabria składa się z metropolii Reggio Calabria / Città metropolitana di Reggio Calabria (dawniej prowincji Reggio Calabria) i czterech innych prowincji: Catanzaro, Cosenza, Crotone i Vibo Valentia.

prowincja Cosenza

Scalea - nadmorska miejscowość i gmina (ok. 11 tys. mieszkańców), położona nad Morzem Tyrreńskim, na południowych krańcach Golfo di Policastro. Popularna letnia miejscowość turystyczna. ... więcej informacji ■



Region Basilicata składa się z dwu prowincji: Potenza i Matera.

prowincja Potenza


Region Emilia-Romania, liczący ok. 4,5 mln mieszkańców, składa się z dziewięciu prowincji. Obejmuje historyczne regiony Emilia (prowincje Piacenza, Parma, Reggio Emilia, Modena, Bolonia i Ferrara) oraz Romania (prowincje Ravenna, Forli-Cesena i Rimini, położone na południowym wschodzie regionu). Stolicą regionu jest Bolonia. Emilia-Romania jest jednym z najbogatszych regionów Włoch. Głównymi atrakcjami regionu są z jednej strony słynące ze swego dziedzictwa historycznego i kulturowego miasta (zwłaszcza Bolonia, Modena, Parma, Ferrara, Piacenza czy Ravenna, ale też np. Castell'Arquato, Fidenza i Faenza), z drugiej zaś słynące z piaszczystych plaż kurorty nadmorskie (Riviera Adriatica).

prowincja Piacenza

Piacenza - miasto położone w miejscu, gdzie rzeka Trebbia wpada do Padu. Stolica prowincji Piacenza, z godnym uwagi starym miastem bogatym w zabytki. ■

prowincja Modena

Carpi - miasto położone ok. 21 km na północ od Modeny. Za główne atrakcje zabytki miasta uważa się duży renesansowy plac znany jako Piazza Martiri, a także XII-wieczny, później przebudowany, stojący niedaleko placu kościół Santa Maria in Castello. ■

prowincja Ferrara


Region Friuli-Wenecja Julijska (nazwa włoska: Friuli-Venezia Giulia, nazwa friulska: Friûl-Vignesie Julie, nazwa słoweńska: Furlanija-Julijska krajina) – jest autonomicznym utworzonym w 1963 roku regionem administracyjnym w północnych Włoszech, dawniej składającym się z czterech prowincji (Gorizia, Pordenone, Triest i Udine), obecnie obejmujący dwa obszary autonomiczne: Friuli i Wenecję Julijską. Region Friuli-Wenecja Julijska jest jednym z pięciu regionów autonomicznych we Włoszech.


Region Wenecja Euganejska składa się z siedmiu prowincji: Belluno, Padwa, Rovigo, Treviso, Vicenza, Wenecja / Venezia, Werona / Verona.

prowincja Wenecja

prowincja Belluno

Belluno - liczące ok. 36 tys. miasto położone 100 km na północ od Wenecji, stolica prowincji, z kilkoma interesującymi zabytkami. Dobra baza wypadowa do zwiedzania okolic. ■

Auronzo di Cadore - miejscowość nad rzeką Ansiei tworzącą na południowy wschód od miejscowości, między Auronzo a Santa Caterina, długi na 3 km utworzony przez zaporę zbiornik znany jako Lago di Santa Caterina (lub Lago di Auronzo). ■

prowincja Werona

prowincja Padwa


Region Trydent-Górna Adyga (nazwa włoska: Trentino-Alto Adige, nazwa niemiecka: Trentino-Südtirol, nazwa ladyńska Trentin-Südtirol albo Trentin-Sudtirol) składa się z dwu prowincji: Trydent / Trentino i Bolzano-Alto Adige (Bozen-Südtirol).

prowincja Trydent

Prowincja Trydent - licząca ok. 500 tys. mieszkańców prowincja autonomiczna ze stolicą w Trydencie; innymi ważniejszymi miastami są m.in. Rovereto i Riva del Garda, położona na należącym do Trydentu północnym krańcu Jeziora Garda (większość wschodniego i połowa południowego brzegu należy do prowincji Werona w regionie Wenecja Euganejska, a większa część zachodniego i połowa południowego brzegu - do prowincji Brescia w Lombardii). Główną rzeką prowincji jest Adyga. Na terytorium prowincji leży najwyższy wierzchołek masywu Marmolady (3343 m n.p.m.), najwyższego szczytu Dolomitów; leży tu też kilka ważnych przełęczy dolomickich, m.in. Passo Campolongo (na granicy z regionem Wenecja Euganejska), Passo Rolle, Passo Sella (na granicy prowincji Trydent z prowincją Bolzano) czy Passo Pordoi (na granicy prowincji Trydent z prowincją Belluno w regionie Wenecja Euganejska). W Dolomitach uprawia się wspinaczkę i mniej zaawansowane formy turystyki górskiej oraz kolarstwo, a w zimie - sporty zimowe (liczne ośrodki narciarskie). Miejscowości nad Jeziorem Garda (zwłaszcza Torbole) są popularnymi ośrodkami sportów wodnych. Do innych znanych rejonów turystycznych prowincji Trydent należą m.in. doliny Val di Sole, Val Rendena, Val di Non, Val di Fiemme i Val di Fassa.

Moena - miejscowość położona na wysokości 1184 m n.p.m., nad Avisio, na południowym krańcu doliny Val di Fassa. W lecie Moena może być dobrą bazą wypadową dla osób zainteresowanych wycieczkami i poważniejszymi wyprawami górskimi, a także uprawiających turystykę rowerową. W zimie Moena jest popularnym ośrodkiem narciarskim. ... więcej informacji ■

Soraga di Fassa - miejscowość położona na wysokości 1220 m n.p.m., między grupą Latermar na zachodzie a Dolomiti Fassane na wschodzie. ■

Campestrin - mała miejscowość należąca do gminy Mazzin, położona u wylotu doliny Val di Dona, w grupie Catinaccio / Rosengarten. ■

Fontanazzo - mała miejscowość należąca do gminy Mazzin, położona między Campestrin a Campitello di Fassa. Może być punktem wyjścia do zwiedzania grupy Catinaccio / Rosengarten przez dolinę Val di Dona. Dolna część miejscowości (Fontanazzo di Sotto) jest siedzibą gminy Mazzin; część górna (Fontanazzo di Sopra) sąsiaduje z gminą Campitello di Fassa. ■

prowincja Bolzano

Fortezza / Franzenfeste - licząca mniej niż 1 tys. mieszkańców (z przewagą ludności niemieckojęzycznej - ok. 60%) miejscowość i gmina położona w południowej części doliny Wipptal, 43 km na południowy wschód od przełęczy Brenner. Ważny węzeł kolejowy. ... więcej informacji ■

Bressanone / Brixen - miasto położone 44 km na południowy wschód od przełęczy Brenner. Główne miasto doliny Valle Isarco. W lecie dobra baza wypadowa dla turystyki pieszej i rowerowej, w zimie ośrodek narciarski. ... więcej informacji ■

Brunico / Bruneck - największe miasto doliny Val Pusteria, znane z XIII-wiecznego zamku oraz z położonego w pobliżu ośrodka narciarskiego, jednego z największych w Południowym Tyrolu. ... więcej informacji ■

Ortisei / Sankt Ulrich in Gröden - miejscowość położona w Dolomitach na wysokości 1236 m n.p.m. w dolinie Val Gardena. Popularna miejscowość turystyczna i stacja narciarska. ... więcej informacji ■


Autonomiczny region Dolina Aosty dzieli się na 74 gminy.

Valtournenche - rozproszona gmina zajmująca górną część doliny Valtournenche, odgałęziającej się od doliny rzeki Dora Baltea w okolicy miejscowości Châtillon i biegnącej na północ, w stronę Matterhornu (4478 m), tu noszącego nazwę Monte Cervino. Z turystycznego punktu widzenia najważniejszą miejscowością gminy jest miejscowość Breuil-Cervinia, znana przede wszystkim jako jeden z największych i najważniejszych ośrodków narciarskich we Włoszech. ...więcej informacji ■



Region Lombardia, składający się z 12 prowincji, leży w północnych Włoszech. Od północy graniczy ze Szwajcarią (z kantonami Ticino i Gryzonia), od zachodu z Piemontem, od południa z regionem Emilia-Romania, wreszcie od wschodu z Wenecją Euganejską i regionem Trydent-Górna Adyga. Powierzchnia Lombardii wynosi 23 863,65², liczba ludności - ok. 10 mln. Najważniejszymi i najpopularniejszymi ośrodkami turystycznymi Lombardii są: Mediolan, Pawia, Bergamo, Brescia i Mantua. Na turystów czeka tu też wiele mniejszych, malowniczo położonych miast i miejscowości nad wielkimi lombardzkimi jeziorami, np. Luino nad Jeziorem Maggiore, Menaggio, Tremezzo, Como, Bellagio, Varenna nad Jeziorem Como, Sirmione, Desenzano del Garda czy Limone sul Garda nad Jeziorem Garda, a także zachowane w różnych miejscach zabytkowe zamki czy sanktuaria. Miejscowości położone nad jeziorami oferują bogate możliwości plażowania, kąpieli, uprawiania wszelkiego rodzaju sportów wodnych, a także wycieczek statkami, a Alpy - nieograniczone możliwości uprawiania turystyki górskiej, pieszej (od łatwych spacerów czy wycieczek pieszych poprzez poważne wyprawy górskie do wspinaczki, zarówno w rejonie doliny Valtellina, w ALpach Retyckich, jak w Alpach Bergamskich, np. w masywie Grigna) i rowerowej. W zimie do dyspozycji turystów jest kilka nowoczesnych ośrodków narciarskich. Dla części turystów szczególną atrakcję mogą stanowić liczne w Lombardii ślady obecności ludzi na tych terenach w czasach prehistorycznych, np. słynny, jeden z największych na świecie zbior petroglifów w dolinie Val Camonica lub prehistoryczne osady palafitowe, zachowane w wielu miejscach, np. w pobliżu południowego krańca Jeziora Garda. Wiele z atrakcji Lombardii figuruje na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. ... więcej informacji ■

prowincja Mediolan

prowincja Bergamo

prowincja Lecco

Lecco - miasto położone w pobliżu południowo-wschodniego krańca Jeziora Como. Malowniczo położona stolica prowincji Lecco. Miasto może być dobrą bazą wypadową do zwiedzania okolic Jeziora Como i całej północnej Lombardii. ... więcej informacji ■

prowincja Como

prowincja Varese

Prowincja Varese - to prowincja (ok. 900 tys. mieszkańców) położona w północno-zachodniej części Lombardii. Na zachodzie prowincja Varese graniczy z Piemontem: granica biegnie przez Jezioro Maggiore i dalej na południe wzdłuż początkowego odcinka dolnego biegu rzeki Ticino. Na terenie prowincji leży południowo-zachodni kraniec Jeziora Lugano oraz całe Jezioro Varese, które wraz z sześcioma mniejszymi jeziorami tworzy grupę jezior zwaną "siedmioma jeziorami prowincji Varese" (Sette Laghi Varesini). Najbardziej interesującym miastem prowincji jest jej stolica, Varese. Na północny zachód od Varese znajduje się sanktuarium Sacro Monte di Varese, a na południowy wschód park archeologiczny Castelseprio. Na wschodnim brzegu Jeziora Maggiore najbardziej interesującymi miejscami są miasto Luino, sanktuarium znane jako Eremo di Santa Caterina del Sasso, a także, w pobliżu południowego końca jeziora, dawna twierdza Rocca di Angera.

prowincja Cremona

prowincja Mantua

prowincja Brescia

Prowincja Brescia - największa pod względem powierzchni, licząca ponad 1,2 mln mieszkańców prowincja Lombardii, położona między Jeziorem Iseo na zachodzie i Jeziorem Garda na wschodzie, oraz Alpami Retyckimi na północy i północnym wschodzie i doliną Padu na południu. Głównymi atrakcjami prowincji są: jej stolica, Brescia (z zabytkami z czasów rzymskich i longobardzkich), miejscowości położone na zachodnim i południowo-zachodnim brzegu Jeziora Garda, oraz dolina Val Camonica ze słynnym, jednym z największych na świecie zbiorów petroglifów i prehistoryczne osady palafitowe, zachowane w wielu miejscach, np. w pobliżu południowego krańca Jeziora Garda.

Brescia - miasto położone niedaleko południowego krańca Jeziora Garda. Drugie, po Mediolanie, największe miasto Lombardii, stolica prowincji Brescia. Do najważniejszych zabytków Brescii, figurujących na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, należą park archeologiczny obejmujący rejon rzymskiego forum oraz zespół klasztorny San Salvatore-Santa Giulia z czasów Longobardów. ... więcej informacji ■