SAN BERNARDINO PASS
(2066 m)widok na jezioro Moesola
fot. PL
(2963 m) i Piz Uccello 
(2724 m). Przełęcz San Bernardino jest, obok przełęczy Splügenpass 
, jedną z dwu głównych przełęczy drogowych łączących dolinę Rheinwald po północnej stronie Alp (z takimi miejscowościami jak Hinterrhein 
, Nufenen, Splügen 
czy Sufers) z południową stroną Alp: z przełęczy biegnie na południe malownicza dolina Mesolcina (Val Mesolcina, także Valle Mesolcina, nazwa niemiecka: Misox), którą płynie rzeka Moesa. W polbiżu miejscowości Grono 
, położonej 13 km na północny wschód od Bellinzony 
(stolicy sąsiadującego z Gryzonią od zachodu kantonu Ticino), dolina łączy się z sąsiednią doliną Val Calanca.
, położonej w gminie Mesocco 
na wysokości 1600 m n.p.m. na południe od przełęczy, a nazwa miejscowości - od imienia św. Brernardyna ze Sieny, któremu poświęcona jest stojąca tu kaplica zbudowana w XV wieku. Wcześniej przełęcz, znaną już w czasach rzymskich, zwano Mons Avium. Zyskała na ważności w XV wieku, wówczas pozostając jednak zaledwie ścieżką dla mułów. W XVIII wieku poprowadzono przez przełęcz drogę jezdną, później, w pierwszej połowie XIX wieku, znacznie ulepszoną.
, zaś południowy, w San Bernardino - markerem 
. Tunel jest odcinkiem autostrady 13, otwartej przez cały rok. Droga przez przełęcz, oznaczona także numerem 13, niezwykle malownicza (ale też uważana za trudną i niebezpieczną, zwłaszcza przy złych warunkach pogodowych) ma dziś znaczenie przede wszystkim turystyczne. Na przełęczy leży niewielkie jezioro Moesola (Laghetto Moesola); w pobliżu północnego końca jeziora stoi popularne schronisko.
