Lourdes

Miasto (ok. 15 tys. mieszkańców) i gmina w południowo-zachodniej Francji, nad rzeką Gave de Pau, u podnóża Pirenejów (w departamencie Hautes-Pyrénées regionu Oksytania), 829 km na południe od Paryża, 173 km na południowy zachód od stolicy regionu, Tuluzy , 42 km od Pau , 21 km od Tarbes (➤ mapka)(➤ mapka). Słynne sanktuarium maryjne i jeden z głównych ośrodków katolickiego ruchu pielgrzymkowego w skali światowej; każdego roku odwiedza miasto 5-6 milionów pielgrzymów i turystów.

Informacje o początkowym okresie dziejów Lourdes sięgają wczesnego Średniowiecza. Przez stulecia kluczową rolę odgrywała tu twierdza - Château-Fort - usytuowana w strategicznie ważnym (znanym jako takie już w czasach rzymskich) wejściu do dolin prowadzących ku najwyższym szczytom Pirenejów. Wiadomo, że twierdza ta była oblegana przez Karola Wielkiego w 778 roku (i ostatecznie przez niego zdobyta); poźniej, w XI-XII wieku, pełniła funkcję rezydencji hrabiów Bigorre (z tego okresu zachowały się najstarsze elementy obecnej budowli). W kilku następnych stuleciach, w wyniku wojen, przechodziła wielokrotnie z rąk do rąk (ostatecznie, w 1607 roku, Lourdes znalazło się w granicach Królestwa Francji), pełniąc różne funkcje (m.in. więzienia, koszar, itp.). Lourdes było też przez stulecia miejscowością leżącą na drodze wszystkich, którzy zmierzali do Barèges, Cauterets, Luz-Saint-Sauveur czy Bagnères-de-Bigorre, lub dalej w kierunku gór; poza tym jednak nie miało większego znaczenia.

Wszystko zmieniło się, gdy 11 lutego 1858 roku, w grocie (zwanej Grotte de Massabielle), mieszkającej w Lourdes 14-letniej dziewczynce, Bernadette Soubirous, ukazała się postać uznana później, na podstawie relacji Bernadette, za postać Matki Bożej (podczas szesnastego z osiemnastu opisanych przez Bernadette spotkań przedstawiająca się jako "Niepokalane Poczęcie" - Que soy era Immaculada councepciou w lokalnym dialekcie). Wobec szybkiego i jednoznacznego uznania przez kościół katolicki relacji Bernadette za wiarygodne i uznania opisanych przez nią zdarzeń za cudowne objawienia maryjne, Lourdes stało się w ciągu kilku lat jednym z najważniejszych ośrodków kultu maryjnego, celem pielgrzymek, a także miejscem, gdzie zaczęli zmierzać nieuleczalnie chorzy, wierząc w lecznicze właściwości wody ze źródła znalezionego w grocie przez Bernadette (potwierdzone przez uznane przez kościół i dokumentowane w księgach przechowywanych w sanktuarium w Lourdes przypadki cudownych uzdrowień, nie dające się wyjaśnić w sposób naturalny). Sama Bernadette Soubirous wstąpiła w 1866 roku do zakonu, a w 1933 roku została przez papieża Piusa XI kanonizowana.

Dziś Lourdes jest największym we Francji i jednym z największych na świecie ośrodkiem kultu maryjnego; miasto, dysponujące kilkudziesięcioma tysiącami miejsc noclegowych (podobno Lourdes jest drugim po Paryżu miastem we Francji z największą liczbą hoteli na metr kwadratowy) odwiedza każdego roku (od marca do października) około 5 milionów pielgrzymów i turystów (według niektórych źródeł - nawet 6 milionów).

Celem większości turystów przyjeżdżających do Lourdes jest sanktuarium - Sanctuaires Notre-Dame de Lourdes: zespół obiektów sakralnych, położonych na zachód od centrum miasta. Za najważniejszy z nich uważa się samą Grotte de Massabielle - grotę, w której doszło do objawień, zwaną też Grotte des Apparitions (Grota Objawień) lub Grotte Miraculeuse (Grota Cudowna), z figurą Matki Bożej umieszczoną wewnątrz, punktami pobierania wody z uchodzącego za cudowne źródła w grocie i kabinami do kąpieli, które mają uzdrowić chorych. Główny kościół Lourdes - to Basilique de l'Immaculée-Conception (Bazylika Niepokalanego Poczęcia), zwana też Basilique Supérieure, zbudowana w 1871 roku w stylu neogotyckim, ze strzelistą wieżą i kryptą z tysiącami tabliczek wotywnych. Nieco niżej stoi Basilique Notre-Dame-du-Rosaire (Bazylika Różańcowa), zbudowana w stylu neobizantyjskim, konsekrowana w 1889 roku. Nieco dalej na wschód, w pobliżu zakola rzeki, znajduje się ogromna (mogąca pomieścić 20 tys. wiernych) Basilique souterraine Saint Pie X (Bazylika Podziemna św. Piusa X), otwierana w razie potrzeby, w przypadku zwiększonego napływu pielgrzymów, pochodząca z połowy XX wieku. Markerem oznaczony jest Kościół św. Bernadetty (Église Sainte-Bernadette) z lat 80. XX wieku, a markerem - Droga Krzyżowa, biegnąca zboczami wzgórza wznoszącego się na południowy zachód od Bazyliki Niepokalanego Poczęcia.

Osoby przybywające do Lourdes głównie (lub również) z powodów religijnych zazwyczaj odwiedzają też inne miejsca związane z osobą św. Bernadetty: Moulin de Boly (miejsce jej urodzenia), Maison le Chalot (miejsce jej zamieszkania w czasie, gdy doznawała objawień) i tzw. Maison Paternelle de Sainte Bernadette (dom podarowany rodzicom św. Bernadetty już po objawieniach), a także Musée de Lourdes , poświęcone prawie w całości jej osobie.

Poza tym wszystkim, co związane jest z osobą św. Bernadetty, najbardziej interesującym obiektem w Lourdes jest wspomniany na początku Château-Fort , którego zasadniczy kształt dziś widoczny powstał w XI-XII wieku, lecz który był później jeszcze kilkakrotnie przebudowywany, m.in. w XIII-XIV wieku i w XVII-XVIII wieku. W kaplicy Notre-Dame-du-Château można zobaczyć wyposażenie dawnego kościoła parafialnego Saint-Pierre de Lourdes, zniszczonego w 1904 roku. Sam zamek mieści dziś Muzeum Pirenejskie (Musée Pyrénéen), otwarte w 1921 roku, poświęcone tradycji i kulturze regionu.

• Jak wspomniano wyżej, zdecydowana większość turystów przyjeżdża do Lourdes jako sanktuarium maryjnego. Warto jednak pamiętać, że miasto leży w dolinie rzeki Gave, uważanej za jedną z najpiękniejszych dolin pirenejskich, niedaleko najwyższych szczytów Pirenejów (w tym najwyższego szczytu Pirenejów francuskich, Vignemale , wznoszącego się na wysokość 3298 m n.p.m.) i może być doskonałą bazą wypadową dla turystów zainteresowanych zwiedzeniem całego rejonu i wycieczkami w góry. Stosunkowo niedaleko Lourdes, ok. 15 km na zachód, w pobliżu miejscowości Saint-Pé-de-Bigorre, leżą Grottes de Betharram - jaskinia z ponad 5 km korytarzy na kilku poziomach, z interesującymi formacjami naciekowymi, podziemną rzeką, itp.
  
  
  
  Niedaleko Lourdes, w odległości ok. 14 km na południe, leży uzdrowisko termalne Argèles-Gazost , a nieco dalej - miejscowość Pierefitte-Nestalas . Stąd drogą 920 można dojechać do położonego na wysokości 932 m n.p.m. uzdrowiska Cauterets , skąd z kolei w lecie można łatwo dotrzeć do jeziora Lac de Gaube (1725 m n.p.m.) i schroniska Refuge des Oulettes z widokiem na Vignemale, a w zimie skorzystać z ośrodka sportów zimowych na płaskowyżu Lys, 1850-2400 m n.p.m. Drogą 921 jedzie się do Luz-Saint-Sauveur oraz Gavarnie , punktu początkowego wycieczek do słynnego amfiteatru skalnego zwanego Cirque de Gavarnie , uchodzącego za jedną z największych atrakcji tej części Pirenejów. Droga 918 prowadzi w stronę słynnej przełęczy Col du Tourmalet i ośrodka narciarskiego La Mongie , skąd kolejką linową można wyjechać na szczyt Pic du Midi de Bigorre (2876 m n.p.m.), na którym stoi najwyżej w Pirenejach położone obserwatorium astronomicznr. Przez Arreau jedzie się do ośrodka narciarskiego Saint-Lary Soulan - ośrodka narciarskiego, będącego też bazą wypadową do zwiedzania Massif de Néouvielle . Jeszcze dalej na wschód leży miejscowość Bagnères-de-Luchon , oddalona o niecałe 20 km (w linii prostej) od najwyższego szczytu Pirenejów (3404 m n.p.m.), Aneto .