Val-d'Illiez

Miejscowość i gmina w Szwajcarii, położona w dystrykcie Monthey, we francuskojęzycznej części kantonu Valais / Wallis, 60 km na zachód od Sionu A, stolicy kantonu, 35 km od Martigny B, 10 km od Monthey C, stolicy dystryktu (➤ mapka)(➤ mapka). Całoroczna miejscowość wypoczynkowa, z basenami termalnymi. W lecie Val-d'Illiez może być dobrą bazą wypadową dla turystyki pieszej i rowerowej; w zimie tysiące turystów przyjeżdżają do dwu stacji narciarskich, Les Crosets E i Champoussin F, położonych na terenie gminy, należących do tzw. Portes du Soleil - słynnego regionu narciarskiego, obejmującego dwanaście miejscowości w Szwajcarii i we Francji. Najlepszy dojazd: autostradą 9 do zjazdu 18 1 (Saint-Triphon), gdzie należy zjechać w kierunku Pas de Morgins, a po przejechaniu mostu na Rodanie 2 jechać według drogowskazów na Portes du Soleil i Val d'Illiez, trzymając się Route de la Vallée 3, i dalej przez Troistorrents D. Jeśli jedzie się autostradą 9 od strony Sionu i Martigny, można zjechać zjazdem 19 4 (Bex) i następnie drogą 21 dojechać do punktu (w Monthey) oznaczonego markerem 5, skąd należy jechać według drogowskazów na Portes du Soleil i Val d'Illiez do połączenia 6 z drogą opisaną wyżej. Droga od zjazdu 18 jest chyba wygodniejsza (➤ mapka)(➤ mapka).

Informacje ogólne

Val-d'Illiez leży w dolinie o tej samej nazwie (Val d'Illiez), położonej w szwajcarskiej części historycznego regionu Chablais, w dystrykcie Monthey. Dolina ta odgałęzia się od doliny Rodanu w rejonie Monthey i ciągnie się na południowy zachód, w kierunku miejscowości Val-d'Illiez i Champéry G oraz masywów Dents-du-Midi 1 (3257 m n.p.m.) i Dents Blanches 2 (2759 m n.p.m.). W rejonie Troistorrents D od doliny Val d'Illiez odgałęzia się dolina Morgins (Val de Morgins), z główną miejscowością Morgins H, oddzielona od Val d'Illiez grzbietem ze szczytami La Pointe des Mossettes 3, położonym blisko granicy szwajcarsko-francuskiej i La Pointe de L'Au 4. Markerem 5 oznaczona jest przełęcz łącząca te dwie doliny; od nazwy przełęczy, Portes du Soleil, wziął nazwę cały wspomniany wyżej region narciarski.

Główne atrakcje turystyczne gminy to wspomniane wyżej baseny termalne 1, około 100 km oznakowanych tras dla turystyki pieszej i rowerowej, a w zimie - dwie położone na terenie gminy stacje narciarskie, Les Crosets E, na wysokości 1699 m n.p.m. i Champoussin F na wysokości 1588 m n.p.m. Obie te stacje, obok Champéry i Morgins w Szwajcarii i kilku ośrodków we Francji, należą do Portes du Soleil - słynnego regionu narciarskiego, reklamowanego jako największy na świecie międzynarodowy region tego typu. Jeśli nawet jest to tylko hasło reklamowe, to w każdym razie łączna długość około 650 km tras i łączna liczba około 200 wyciągów stawiają ten region w czołówce alpejskich terenów narciarskich, obok szwajcarskiej "domaine skiable" zwanej "4 vallées" czy rejonu Chamonix lub francuskich "Les Trois Vallées" w masywie Vanoise. Część wyciągów czynna jest również w lecie, umożliwiając turystom zwiedzanie całego regionu i korzystanie z jego licznych atrakcji sportowych i krajoznawczych. Trasy i wyciągi narciarskie w okolicy Val d'Illiez: ➤ mapka(➤ mapka).

Historia basenów termalnych w Val-d'Illiez 1 (Les Bains du Val-d'Illiez, zwanych też Thermes-Parc), sięga końca lat 40. XX wieku. Dziś termy Val-d'Illiez to niemal samodzielna miejscowość (z możliwością zakwaterowania w jednym z czterech ośrodków wypoczynkowych dysponujących łącznie 160 miejscami noclegowymi i infrastrukturą gastronomiczną) o powierzchni 11 hektarów. Po ostatniej przebudowie, zakończonej w 2012 roku, termy w Val-d'Illiez dorównują najnowocześniejszym obiektom tego rodzaju, oferując duże i małę baseny, strefę spa, itp., z przepływającym naturalnym strumieniem z wodą termalną o temperaturze 20-32 ^oC, wypływającą z trzech naturalnych źródeł (położonych na głębokości 1200 m), bogatą w sierkę, wapń i magnez. Jeśli jedzie się do Val-d'Illiez od strony Troistorrents D, to trzeba zjechać (w lewo) z głównej drogi mniej więcej 1,5 km przed centrum Val-d'Illiez, w punkcie oznaczonym markerem 1 (drogowskaz na Les Bains de Val-d'Illiez). Można też przejechać przez Val d'Illiez i zjechać (także w lewo) z Route de Champéry (zob. niżej) paręset metrów za centrum (z kościołem i głównym rondem), w punkcie 2 (drogowskaz).

Niewielka, ale wysoko położona (na wysokości 1669 m n.p.m.) stacja narciarska Les Crosets oferuje doskonałe warunki do uprawiania wszelkiego rodzaju sportów zimowych, wspaniały widok na masyw Les Dents-du-Midi, oraz bardzo wygodne połączenie z francuską częścią regionu Portes du Soleil, dzięki wyciągowi prowadzącemu na Pointe des Mossettes 3 (2277 m n.p.m.), skąd kolejnym wyciągiem można zjechać na stronę francuską. Inny wyciąg prowadzi w przeciwną stronę, w kierunku Croix de Culet 6, skąd koleją gondolową można zjechać do Champéry.

Champoussin leży trochę niżej, na 1597 m n.p.m., na zboczach Pointe de l'Au. Także ta stacja oferuje doskonałe warunki narciarskie (z licznymi wyciągami) i widok na Les Dents-du-Midi. Szczególną atrakcją (w lecie) jest park świstaków, w którym można obserwować te zwierzęta w ich naturalnym środowisku.

Kilka wskazówek dla zmotoryzowanych

• Markerem 7 oznaczone jest główny węzeł komunikacyjny (rondo) w Val d'Illiez, tuż obok kościoła 1 i głównego placu 1. Stąd do Champéry trzeba jechać Route de Champéry 8, a do Les Crosets i Champoussin - Route des Crosets 9. Jeśli jedzie się do Champoussin, to na Route des Crosets trzeba zwrócić uwagę na ostry zakręt w prawo (mniej więcej 1,2 km za centrum Val-d'Illiez), a następnie, około 2,8 km za Val-d'Illiez, na ostry zakręt w lewo - w tym miejscu trzeba zjechać w stronę Champoussin (jest drogowskaz) (➤ mapka)(➤ mapka).

Informacje dodatkowe

• Les Crosets, obok Champéry i francuskiego Avoriaz, jest jedną z trzech stacji narciarskich, skąd można się dostać na początek słynnej, bardzo stromej i uchodzącej za skrajnie trudną trasy zwanej "Le Pas de Chavanette", "Mur Suisse" lub "Swiss Wall" (długość 1000 m, deniwelacja prawie 400 m, liczne odcinki o nachyleniu przekraczającym 50%, gigantyczne muldy). Startuje się na wysokości 2151 m n.p.m. Trasa jest klasyfikowana jako "pomarańczowa" (poza klasyczną skalą od najłatwiejszych tras "zielonych" do najtrudniejszych, "czarnych").
• Szczególną atrakcją w pobliżu Val-d'Illiez jest (w lecie) via ferrata, zwana Via Ferrata de Tière (długość trasy 460 m, deniwelacja 125 m, początek drogi na wysokości 900 m n.p.m.), położona mniej więcej w połowie drogi między Val-d'Illiez i Champéry.