Saas-Fee

Saas-Fee (➤ mapka)(➤ mapka) - to miejscowość i gmina (nieco ponad 1600 mieszkańców) w Szwajcarii, położona w dystrykcie Visp w kantonie Wallis / Valais, na wysokości 1800 m n.p.m., w dolinie Saastal 2, 27 km od Visp A, u stóp Domu A, najwyższego szczytu masywu oddzielającego dolinę Saastal od doliny Mattertal 1. (➤ mapka)(➤ mapka) Saas-Fee jest główną miejscowością doliny, ważnym całorocznym ośrodkiem turystycznym, a w sezonie zimowym popularnym stokiem narciarskim.

Saas-Fee jako ośrodek turystyczny

Historia miejscowości, zabudowanej w większości tradycyjnymi drewnianymi domami na wysokich podmurówkach, sięga XIII wieku. Warto odwiedzić muzeum etnograficzne, Saaser Museum, 1, by obejrzeć rekonstrukcję typowego dla doliny domu mieszkalnego, kolekcję strojów ludowych oraz dzieła sztuki ludowej wytworzone przez miejscowych artystów. W Saas-Fee, podobnie jak w innych kurortach kantonu, regularnie organizowane są różnego rodzaju imprezy i festyny ludowe.

Saas-Fee, jak wspomniano, jest główną miejscowością turystyczną doliny Saastal, wolną od ruchu samochodowego (auto trzeba zostawić na parkingu przy wjeździe do miejscowości), otoczoną przez kilkanaście szczytów alpejskich o wysokości przekraczających 4000 m n.p.m. W lecie stanowi doskonałą bazę wypadkową do wycieczek pieszych i rowerowych, a dla alpinistów punkt wyjścia na ambitne drogi klasyczne; w zimie działa tu jeden z największych w kantonie Wallis / Valais i najwyżej położonych ośrodków narciarskich.

Do turystycznego znaczenia Saas-Fee w istotny sposób przyczynia się rozbudowana infrastruktura, w tym sieć kolejek górskich różnego rodzaju, wśród których jednym z ważniejszych elementów jest kolejka linowa na Felskinn 1 (2980 m). Z Felskinn w ciągu około godziny można dojść (wymagane doświadczenie w poruszaniu się po śniegu i lodzie) do słynnego, położonego na wysokości 3030 m n.p.m., otwartego w 1912 roku schroniska Britannia 2 (Britanniahütte), odremontowanego w 1997 roku i będącego punktem wyjścia wielu wspinaczkowych dróg alpejskich. Felskinn jest też dolną stacją uruchomionego w 1984 roku "alpejskiego metra" (Metro Alpin), podziemnej kolejki, która długim na 1749 m tunelem wjeżdża na Mittelallalin 2 (3456 m) z platformą widokową i restauracją obrotową na szczycie; szczególną atrakcją w pobliżu górnej stacji kolejki jest tzw. Eispavillon (Pawilon Lodowy), czyli imponująca jaskinia lodowa z ekspozycją poświęconą badaniu lodowców. Z Mittelallalin zaawansowani turyści mogą wyjść na Allalinhorn B (4027 m), jeden z najłatwiej dostępnych czterotysięczników alpejskich.

Poza tym Saas-Fee oferuje niezliczone możliwości uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. W szczególności, jest jednym z punktów etapowych słynnego szlaku trekkingowego znanego jako Tour Monte Rosa, którego jeden z etapów może prowadzić z Grächen B do Saas-Fee (ok. 15 km, częściowo powyżej 2000 m n.p.m., 7-8 godzin, 800 podejścia, 600 m zejścia, na niektórych odcinkach ekspozycja). Kolejny etap prowadzi z Saas-Fee przez Saas-Almagell B i dalej, obok zapory i zbiornika retencyjnego Mattmarksee 1, na wysoką na 2868 m n.p.m. przełęcz Passo del Monte Moro 3 na granicy z Włochami, słynącą z widoku na gigantyczną, 2,5-kilometrową wschodnią ścianę masywu Monte Rosa. Przejście to zajmuje ok. 6-7 godzin (w tym 350 m zejścia, 1400 m podejścia), skąd następnie – po noclegu w schronisku położonym tuż poniżej przełęczy – można zejść na stronę włoską, do doliny Anzasca (Valle Anzasca).

W zimie (ale też, w ograniczonym zakresie, również latem, gdy otwarte są trasy zjazdowe na lodowcu Feegletscher) Saas-Fee jest jednym z najpopularniejszych ośrodków narciarskich w kantonie, oferującym w sezonie ok. 100 km tras o różnym stopniu trudności położonych na wysokości od 1800 do 3600 m n.p.m. Najdłuższy zjazd z Mittelallalin do Saas-Fee ma 9 km długości. Uzupełnieniem oferty są możliwości freeride’u, m.in. ze szczytu Allalinhorn. W pobliżu Saas-Fee funkcjonują w zimie dwa inne, mniejsze ośrodki narciarskie: Saas-Almagell i Saas-Grund.

Informacje praktyczne

Noclegi i gastronomia

Saas-Fee, jako flagowy kurort w dolinie, cechuje się najwyższymi cenami usług spośród wszystkich okolicznych miejscowości. Baza noclegowa jest jednak niezwykle zróżnicowana. Ceny za nocleg w klasycznym apartamencie wakacyjnym dla 2–4 osób zaczynają się zazwyczaj od około 120–180 CHF za dobę, natomiast standardowy pokój dwuosobowy w hotelu 3-gwiazdkowym to wydatek rzędu 160–250 CHF za noc (w szczycie sezonu zimowego ceny te mogą istotnie wzrosnąć). Ponadto do kosztów zakwaterowania należy doliczyć obowiązkową taksę klimatyczną, która wynosi około 7 CHF za dobę od osoby dorosłej (oraz około 3,50 CHF za dziecko). W zamian goście otrzymują niezwykle cenną kartę zniżkową SaastalCard. Zaplecze gastronomiczne kurortu obejmuje zarówno ekskluzywne lokale, jak i tradycyjne gospody. Ceny dań głównych w restauracjach oscylują przeważnie w granicach 25–45 CHF, a flagowe szwajcarskie przysmaki, takie jak fondue czy raclette, kosztują średnio około 30–35 CHF za osobę. Szybki obiad lub zestaw w lokalach typu bistro to koszt rzędu 18–25 CHF, z kolei filiżanka kawy lub małe piwo w lokalnych barach kosztuje około 5–7 CHF. Podstawowe zakupy spożywcze najlepiej planować w marketach sieci Coop oraz Migros zlokalizowanych w centrum wsi, gdzie ceny są zbliżone do ogólnokrajowych standardów.

Infrastruktura komunikacyjna i turystyczna

Miejscowość objęta jest całkowitym zakazem ruchu kołowego. Zmotoryzowani turyści zobowiązani są pozostawić swoje pojazdy na potężnym, wielopoziomowym parkingu (Parkhaus) znajdującym się tuż przy wjeździe do Saas-Fee. Standardowa opłata za pierwszą dobę postoju wynosi około 20 CHF. Dla posiadaczy wspomnianej karty gościa SaastalCard stawki za kolejne dni ulegają obniżeniu (np. do około 15 CHF za dobę od drugiego dnia, a koszt całego tygodnia parkowania wynosi około 110 CHF zamiast standardowych 140 CHF). Ze strefy terminala bagażowego do hoteli można bezpłatnie zadzwonić po hotelowy wózek elektryczny lub skorzystać z płatnych taksówek elektrycznych. Kluczowym elementem letniego pobytu jest karta SaastalCard, którą bezpłatnie wydaje większość obiektów noclegowych. Gwarantuje ona darmowe i nielimitowane korzystanie ze wszystkich głównych kolejek linowych w dolinie w sezonie letnim i jesiennym (w tym linii na Felskinn, Spielboden czy Längfluh), a także bezpłatne przejazdy żółtymi autobusami PostBus na trasach regionalnych. Wyjątek stanowi podziemna kolejka Metro Alpin na Mittelallalin – przejazd nią wymaga dodatkowej dopłaty (w ramach pakietu Metro Plus to koszt rzędu kilkudziesięciu franków). Dla turystów pieszych bez karty gościa, standardowy bilet powrotny na trasie Saas-Fee – Mittelallalin kosztuje około 79–83 CHF. W sezonie zimowym jednodniowy karnet narciarski na stoki Saas-Fee kosztuje około 83 CHF dla osoby dorosłej, a skipass 6-dniowy to wydatek rzędu 407 CHF.