Szwajcaria

Szwajcaria jest państwem związkowym, federacją 26 republik-kantonów. Nie jest członkiem UE, ale ma specjalne dwustronne stosunki z UE i w szczególności jest członkiem układu z Schengen. Przy pobytach turystycznych do 3 miesięcy wystarcza paszport (z 3-miesięcznym okresem ważności, licząc od daty wjazdu) lub dowód osobisty.

Powierzchnia Szwajcarii wynosi 41 285 km², ludność - ok. 7,95 mln, z czego prawie 1/4 stanowią obcokrajowcy. Największe pod względem powierzchni kantony to Gryzonia [Graubünden / Grischun / Grigioni], Berno [Bern, Berne] i Valais / Wallis. Największe miasta: Zurych [Zürich], Genewa [Genève], Bazylea [Basel], Lozanna [Lausanne], i nieformalna stolica kraju - Berno [Bern, Berne]. Jednostką monetarną jest frank szwajcarski (CHF), dzielący się na 100 centymów; w regionach turystycznych prawie wszędzie można płacić w euro (reszta wydawana jest w CHF). Nie ma żadnych ograniczeń przywozu i wywozu waluty. Domena internetowa - .ch. Kod samochodowy - CH. Kod telefoniczny +41.

Podział administracyjny (kantony): GENEWA [République et Canton de Genève] (ze stolicą w Genewie [Genève]) VAUD (Lozanna [Lausanne]) NEUCHÂTEL (Neuchâtel ) FRYBURG [Fribourg / Freiburg] (Fryburg [Fribourg / Freiburg]) BERNO [Bern / Berne] (Berno [Bern / Berne]) VALAIS / WALLIS (Sion [Sion / Sitten]) TICINO (Bellinzona ) GRYZONIA [Graubünden / Grischun / Grigioni] (Chur [Chur / Cuira / Coira]) SANKT GALLEN (Sankt Gallen ) APPENZEL INNERRHODEN (Appenzell ) APPENZELL AUSERRHODEN (Herisau ) TURGOWIA [Thurgau] (Frauenfeld ) SZAFUZA (Szafuza [Schaffhausen]) ZURYCH [Zürich] (Zurych [Zürich]) ZUG (Zug ) SCHWYZ (Schwyz ) GLARUS (Glarus ) URI (Altdorf ) OBWALDEN (Sarnen ) NIDWALDEN (Stans ) LUCERNA [Luzern] (Lucerna [Luzern]) ARGOWIA [Aargau] (Aarau ) BAZYLEA-MIASTO [Basel-Stadt] (Bazylea [Basel]) BAZYLEA-OKRĘG [Basel-Landschaft] (Liestal ) SOLURA [Solothurn] (Solura [Solothurn]) JURA [République et Canton du Jura] (Delémont)
Najniższą jednostką podziału administracyjnego Szwajcarii jest gmina (commune, Gemeinde, comune, vischnanca). Struktura podziału administracyjnego na poziomach pośrednich między kantonem a gminą wygląda w różnych kantonach różnie: na stronach a41.pl używamy, dla określenia takich pośrednich jednostek administracyjnych, zależnie od sytuacji, słów "region", "dystrykt", "okręg", itp.

W kantonach Genewa, Vaud, Neuchâtel i Jura językiem urzędowym jest francuski, w kantonach Fryburg, Berno i Valais / Wallis - językami urzędowymi są francuski i niemiecki, język włoski jest językiem urzędowym w Ticino i (obok niemieckiego i retoromańskiego) w Gryzonii, język retoromański (obok niemieckiego i włoskiego) w Gryzonii. W pozostałych kantonach językiem urzędowym jest niemiecki.

Poniżej zamieszczamy skrócone informacje o regionach lub miejscowościach, których omówienia są już w witrynie a41.pl dostępne lub są aktualnie przygotowywane, wraz ze stosownymi odsyłaczami.
Kanton Genewa składa się z 45 gmin.


Kanton Vaud składa się z dziesięciu dystryktów.

dystrykt Nyon

dystrykt Morges

dystrykt Lozanna

dystrykt Riviera-Pays-d'Enhaut



Kanton Neuchâtel, liczący ok. 170 tys. mieszkańców, dzieli sie na 31 gmin.

Neuchâtel - miasto położone nad Jeziorem Neuchâtel. Stolica kantonu Neuchâtel. ... więcej informacji ■



Kanton Fryburg liczy ok. 320 tys. mieszańców. Jest kantonem dwujęzycznym, z dwoma językami urzędowymi: francuskim (którym mówi prawie 70% mieszkańców) i niemieckim (nieco ponad 25%). Dzieli się na siedem dystryktów: Sarine / Saane (ze stolicą we Fryburgu [Fribourg, Freiburg]), Broye (Estavayer-le-Lac), Glâne (Romont), Gruyère / Greyerz (Bulle), Sarine / Saane (Fribourg), Lac / See (Morat / Mueten) Signine / Sense (Tafers) i Veveyse / Vivisbach (Châtel-Saint-Denis), te zaś na 133 gmin.

dystrykt Sarine

Fryburg - miasto w zachodniej Szwajcarii, południowy zachód od Berna. Stolica kantonu Fryburg, znana z malowniczego położenia i dobrze zachowanego średniowiecznego Starego Miasta.. ... więcej informacji ■



Kanton Berno składa się z dziesięciu dystryktów (Verwaltungskreise).

dystrykt Bern-Mittelland

Berno - niemieckojęzyczne miasto w centralnej Szwajcarii, położone w dystrykcie Bern-Mittelland w kantonie Berno. Stolica kantonu Berno, siedziba władz federalnych Szwajcarii oraz wielu instytucji międzynarodowych, ważny węzeł komunikacyjny kolejowy i drogowy. Główną atrakcją turystyczną Berna jest dobrze zachowane Stare Miasto, położone w zakolu rzeki Aare. ... więcej informacji ■

dystrykt Oberland

dystrykt Thun

dystrykt Interlaken-Oberhasli


Kanton Valais / Wallis składa się z trzynastu dystryktów.

dystrykt Monthey

dystrykt Martigny

La Tzoumaz - mała miejscowość położona w gminie Riddes w Alpach Pennińskich (Walijskich). Całoroczna miejscowość i baza wypadowa dla turystyki górskiej, z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną; w zimie jeden z ośrodków narciarskich w szwajcarskim regionie narciarskim "4 Dolin" ("4 vallées"). ... więcej informacji ■

dystrykt Entremont

Verbier - miejscowość położona w gminie Bagnes w Alpach Pennińskich (Walijskich), w dystrykcie Entremont. Całoroczna miejscowość wypoczynkowa i baza wypadowa dla turystyki górskiej, z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną; w zimie legendarna stacja narciarska, jedna z najważniejszych w regionie narciarskim "4 Dolin". ... więcej informacji ■

dystrykt Conthey

dystrykt Sion

Veysonnaz - miejscowość w Alpach Pennińskich. Całoroczna miejscowość wypoczynkowa z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną, w zimie jeden z ośrodków narciarskich w słynnym szwajcarskim regionie narciarskim "4 Dolin". ... więcej informacji ■

dystrykt Hérens

Dystrykt Hérens, zamieszkały przez ok. 11 tys. osób, leży w większości na lewym, południowym brzegu Rodanu: gmina Ayent leży na północ od Rodanu, natomiast pozostałe 5 gmin (Vex, Mont-Noble, Saint-Martin, Hérémence i Evolène w dolinie Val d'Hérens, ciągnącej się na południowy wschód od Rodanu w kierunku wysokich szczytów alpejskich, w tym Dent d'Herens (4171 m), na granicy z Włochami. Dolina jest popularnym punktem wyjścia dla ekspedycji i wycieczek górskich o różnym stopniu trudności; w zimie działają tu trzy ośrodki narciarskie (Thyon, Evolène i Arolla). Szczególną atrakcją doliny Val d'Hérémence (doliny bocznej Val d'Hérens) jest słynna zapora Grande Dixence na rzece Dixence.

Vex - główne miasto dystryktu Hérens i siedziba gminy Vex. Leży u wylotu doliny Val d'Hérens, na lewym brzegu Borgne, na wysokości 939 m n.p.m. ... więcej informacji ■

Hérémence - miejscowość położona na wysokości 1237 m n.p.m., w miejscu, gdzie Val d'Hérémence odgałęzia się od Val d'Hérens. Siedziba gminy. W gminie Hérémence za najważniejsze atrakcję turystyczną uchodzą: zapora Grande Dixence oraz tzw. Pyramides d'Euseigne - położone w pobliżu miejscowości Euseigne, przypominające krajobraz Kapadocji formacje skalne, powstałe w wyniku erozji moreny utworzonej niegdyś przez lodowiec. ... więcej informacji ■

Evolène - miejscowość położona na wysokości 1371 m n.p.m. Siedziba gminy, której najwyższym punktem jest słynny szczyt Dent Blanche (4357 m). Evolène jest popularną całoroczną miejscowością turystyczną, zaliczaną do najpiękniejszych w Szwajcarii. W lecie może być doskonałą bazą dla osób uprawiających wspinaczkę lub turystykę górską; w zimie na stokach Pic d'Artsinol działa ośrodek narciarski. ... więcej informacji ■

Les Haudères - położona na wysokości ok. 1450 m n.p.m. miejscowość w gminie Evolène. Popularna miejscowość turystyczna (wycieczki górskie, w zimie ośrodek narciarski), z pięknymi drewnianymi domami i rozbudowaną infrastrukturą noclegową i gastronomiczną. ... więcej informacji ■

Arolla - miejsowość położona w górnych partiach doliny Val d'Hérens, w gminie Evolène, na wysokości 1998 m n.p.m., w pobliżu granicy z Włochami i wysokich szczytów Alp. W lecie Arolla jest świetną bazą wypadową dla miłośników gór, w tym dla wspinaczy. W zimie uprawia się tu narciarstwo biegowe i zjazdowe. ... więcej informacji ■

dystrykt Sierre / Siders

Sierre / Siders - stolica dystryktu. ... więcej informacji ■

Vercorin - miejscowość turystyczna położona w pobliżu Sierre. W zimie działa tu ośrodek narciarski. ... więcej informacji ■

Chandolin - mała miejscowość położona na wysokości 1936 m n.p.m. W zimie tereny narciarskie Chandolin są częścią ośrodka Saint-Luc/Chandolin. ... więcej informacji ■

Saint-Luc - miejscowość położona na prawym brzegu Navisence, na wysokości 1500-1800 m n.p.m. W zimie Saint-Luc jest częścią ośrodka narciarskiego Saint-Luc/Chandolin. W lecie miejscowość, podobnie jak cała dolina, oferuje możliwość uprawiania turystyki pieszej. ... więcej informacji ■

Grimentz - dysponująca rozbudowaną infrastrukturą turystyczną miejscowość położona na wysokości 1553 m n.p.m. W zimie tereny narciarskie Grimentz są częścią położonego na wysokości 1327-2920 m n.p.m. ośrodka Grimentz-Zinal. ... więcej informacji ■

Zinal - miejscowość położona na wysokości 1675 m. Jest znanym ośrodkiem alpinistycznym, punktem wyjścia do wypraw na otaczające dolinę wysokie szczyty alpejskie, w tym czterotysięczniki. W zimie tereny narciarskie Zinal są częścią ośrodka Grimentz-Zinal. W okolicy do dyspozycji zainteresowanych pozostaje także ok. 20 km tras narciarstwa biegowego. ... więcej informacji ■

dystrykt Leuk / Loèche

Leukerbad - miejscowość na północ od Leuk / Loèche-Ville, stolicy dystryktu. Znane od czasów starożytnych uzdrowisko. Całoroczna miejscowość wypoczynkowa, w zimie ośrodek narciarski. ... więcej informacji ■

dystrykt Visp / Viège

Visp - stolica dystryktu Visp, położona na wysokości 658 m n.p.m. w dolinie Rodanu, w miejscu, gdzie od doliny Rodanu odgałęzia się biegnąca na południe dolina Vispertal, dzieląca się w pobliżu miejscowości Stalden na dwie odnogi: odnogę zachodnią, Mattertal, i wschodnią, Saastal, oddzielone masywem Mischabel z najwyższym szczytem noszącym nazwę Dom wznoszącym się na wysokość 4545 m n.p.m. ... więcej informacji ■

Grächen - miejscowość i gmina w dolinie Mattertal, położona na tarasie nad główną miejscowością doliny, St. Niklaus. ... więcej informacji ■

dystrykt Brig / Brigue

Brig - główne miasto niemieckojęzycznej części kantonu, położone na wysokości 691 m n.p.m. nad Rodanem, w pobliżu dolnych partii lodowca Aletsch (Aletschgletscher), największego w Alpach. Ważny węzeł komunikacyjny drogowy i kolejowy. Miasto o długiej historii, z interesującymi zabytkami. ... więcej informacji ■



Kanton Ticino składa się z ośmiu dystryktów.

dystrykt Bellinzona

dystrykt Locarno

Ascona - miasto i gmina położone nad Jeziorem Maggiore, w bezpośrednim sąsiedztwie Locarno. Pięknie położone miasto jest popularną miejscowością turystyczną, znaną m.i.n. z organizowanych tu festiwali muzycznych. ... więcej informacji ■

dystrykt Lugano

Morcote - miejscowość malowniczo położona nad Jeziorem Lugano, uważana za jedną z najpiękniejszych w Ticino. Popularny cel wycieczek z Lugano.. ... więcej informacji ■


Kanton Gryzonia składa się z jedenastu dystryktów.

dystrykt Plessur

dystrykt Moesa

dystrykt Albula

Dystrykt Albula - to region obejmujący doliny rzeki Albula (Albulatal) i Julia (Oberhalbstein) i składający się z czterech poddystryktów. Głównym miastem regionu, położonym w gminie Albula / Alvra, jest Tiefencastel. Jeden z poddystryktów dystryktu Albula, poddystrykt Surses, obejmuje dolinę Oberhalbstein (położoną między pasmami Albula i Oberhalbsteiner Alpen), zamieszkałą przez ok. 2,5 tys. osób. Największą miejscowością i politycznym centrum poddystryktu jest miasto Savognin, główną rzeką - Julia. Granicę między Surses (i całym regionem Albula) a Górną Engadyną stanowi położona na wysokości 2284 m n.p.m. ważna przełęcz alpejska drogowa przełęcz Julierpass; na terenie gminy leży też przełęcz Septimerpass, niegdyś ważne przejście transalpejskie prowadzące z należącej do Surses miejscowości Bivio do miejscowości Casaccia w dolinie Val Bregaglia, dziś popularny cel wycieczek.

dystrykt Maloja

Dystrykt Maloja - składający się z dwóch poddystryktów: Oberengadin (gminy Bever, Celerina / Schlarigna, La Punt-Chamues-ch, Madulain, Pontresina, St. Moritz, Samedan, S-chanf, Sils im Engadin / Segl, Silvaplana i Zuoz) oraz Bergell (gminy Bondo, Castasegna, Soglio, Stampa i Vicosoprano). Gmina Bergell (Bregaglia) - to zamieszkała przez ok. 1600 osób gmina położona na wysokości od 696 do 1815 m n.p.m. Większa część gminy leży w dolinie Val Bregaglia, mniejsza w Górnej Engadynie. Z Churu, stolicy Gryzonii, do Promontogno, gdzie znajduje się siedziba gminy, jest 110 km. Przez całą gminę, od granicy z gminą Sils im Engadin/Segl w Engadynie do granicy z Włochami biegnie droga 3. Siedziba gminy znajduje się w miejscowości Promontogno, ok. 3,5 km od granicy z Włochami. Większość mieszkańców gminy mówi dialektem lombardzkim; używane są też języki retoromański, niemiecki i włoski. Główną atrakcją gminy Bregaglia są dla większości turystów otaczające ją Alpy Retyckie - grupy Oberhalbstein i Albula na północnym zachodzie i na północy, pasmo Bregaglia (Bergell) na południu i zachodnia część grupy Bernina na wschodzie. Teren gminy może też być interesujący dla osób uprawiających kolarstwo górskie, a Jezioro Silsersee przyciąga zwolenników sportów wodnych. W zimie można uprawiać, zwłaszcza w rejonie przełęczy Maloja, łączącej dolinę Val Bregaglia z Górną Engadyną, narciarstwo biegowe; na zboczach Piz Alea, szczytu wznoszącego się na południowy wschód od przełęczy, działa też w zimie mały ośrodek narciarski (zob. Bregaglia).

Samedan - miasto położone na wysokości 1721 m n.p.m., na północny wschód od Sankt Moritz. Całoroczna miejscowość wypoczynkowa i turystyczna ... więcej informacji ■

Casaccia - miejscowość położona w dolinie Val Bregaglia, 5 km na południowy zachód od przełęczy Maloja. Ważny punkt większości szlaków turystycznych w dolinie Val Bregaglia. ... więcej informacji

Bondo - miejscowość położona w dolinie Val Bregaglia, na południowy zachód od przełęczy Maloja, 17 km na wschód od Chiavenny we Włoszech. Do terytorium Bondo należało zwężenie doliny Val Bregaglia, w którym na przełomie XIII i XIV wieku stanął zamek i kościół oraz gdzie wzniesiono fortyfikacje strzegące przejścia między górną i dolną cześcią doliny, Sopraporta i Sottoporta; główna droga prowadząca dnem doliny Val Bregaglia biegnie w tym miejscu tunelem. Do Bondo należała też miejscowość Promontogno, gdzie dziś mieści się siedziba gminy Bregaglia. ... więcej informacji ■

Castasegna - miejscowość położona w dolinie Val Bregaglia. Miejscowość turystyczna, atrakcyjna dla osób uprawiających turystyką pieszą lub rowerową, a także zainteresowanych historią i kulturą regionu. ...więcej informacji ■

dystrykt Bernina

dystrykt Engiadina Bassa / Val Müstair

Dystrykt Engiadina Bassa / Val Müstair składający się z pięciu gmin (Scuol, Zernez, Samnaun, Valsot i Val Müstair), z których największą jest gmina Scuol położona w dolinie rzeki Inn, między dwoma pasmami Alp Retyckich, Silvrettą na północy i Sesvennagruppe na południu, znana ze źródeł wód mineralnych (uzdrowiska Scuol i Tarasp) oraz położonego na wysokości 1250-2785 m, na południowych zboczach masywu Piz Champatsch, ośrodka narciarskiego Scuol Motta Naluns, będącego najważniejszą atrakcją turystyczną Dolnej Engadyny w sezonie zimowym. Większość z ok. 4700 mieszkańców gminy posługuje się językiem retoromańskim. Ardez i Guarda uważane są za najlepiej zachowane, pod względem języka, tradycji kulturalnych, stylu życia i architektury, historyczne miejscowości regionu.

Sent - miejscowość położona w Dolnej Engadynie, na wysokości 1440 m n.p.m. na lewym brzegu rzeki Inn. Do końca XIX wieku jedna z największych miejscowości Engadyny. ... więcej informacji ■

Zernez - siedziba gminy Zernez, położona na wysokości 1474 m n.p.m. nad rzeką Inn. Ważny węzeł komunikacyjny Engadyny, ośrodek turystyczny, siedziba Szwajcarskiego Parku Narodowego (Parc Naziunal Svizzer). ... więcej informacji ■

dystrykt Prättigau-Davos

Davos - liczące ok. 11 tys. mieszkańców miasto i gmina, znane jako uzdrowisko już od połowy XIX wieku. Dziś Davos jest jedną z najsłynniejszych miejscowości turystycznych w Szwajcarii, znaną w szczególności z uchodzącego za elitarny i snobistyczny ośrodka narciarskiego Davos-Klosters oraz z organizowanego tu co roku Światowego Forum Ekonomicznego ... więcej informacji ■



Sankt Gallen - miasto w północno-wschodniej Szwajcarii. Stolica kantonu Sankt Gallen, znana głównie z założonego w VIII wieku opactwa benedyktyńskiego. ... więcej informacji ■



Kanton Schaffhausen jest najbardziej na północ wysuniętym kantonem Szwjacarii. Dzieli się na 26 gmin. Do najważniejszych atrakcji turystycznych kantonu należą: Szafuza (Schaffhausen), stolica kantonu, położone na zachodnim krańcu Jeziora Bodeńskiego miasto Stein am Rhein, oraz słynny wodospad na Renie położony na południowy zachód od Szafuzy, Rheinfall.

Szafuza - miasto położone nad Renem, na północ od Zurychu. Stolica kantonu Schaffhausen.. ... więcej informacji ■

Stein am Rhein - miasto położone nad Renem, na zachodnim krańcu Jeziora Bodeńskiego. Jedno z najpiękniejszych miast Szwajcarii. ... więcej informacji ■



Kanton Zurych składa się z dwunastu dystryktów.

dystrykt Zurych

dystrykt Winterthur

Winterthur - miasto w północnej Szwajcarii, położone w kantonie Zurych. Drugie pod względem liczby mieszkańców miasto kantonu, szóste największe w Szwajcarii. Ośrodek przemysłowy i węzeł komunikacyjny, znany też z wielu interesujących muzeów.. ... więcej informacji ■




Engelberg - miejscowość położona na południe od Jeziora Czterech Kantonów, 36 km na południowy wschód od Lucerny. Miejscowość turystyczna, ośrodek narciarski.. ... więcej informacji ■





Kanton Argowia leży w północnej Szwajcarii. Składa się z jedenastu dystryktów (Aarau, Baden, Bremgarten, Brugg, Kulm, Laufenburg, Lenzburg, Muri, Rheinfelden, Zofingen i Zurzach), podzielonych na 213 gmin.

dystrykt Aarau

Aarau - miasto położone nad rzeką Aare, na północny wschód od Bern. Stolica dystrytu Aarau i całego kantonu Argowia. ... więcej informacji ■

dystrykt Baden

Baden - miasto położone nad rzeką Limmat, 25 km na północny wschód od Aarau, stolicy kantonu Argowia, i 23 km na północny zachód od Zurychu. Stolica dystryktu Baden w kantonie Argowia, uzdrowisko znane od czasów starożytnych z gorących wód mineralnych. ... więcej informacji ■



Kanton Bazylea-Miasto jest najmniejszym pod względem powierzchni kantonem w Szwajcarii. Do 1999 rou półkanton (jeden z dwóch podkantonów składających się na ówczesny kanton Bazylea); obecnie kanton obejmujący gminy Bazylea, Riehen i Bettingen.