Valchiavenna

Valchiavenna (➤ mapka)(➤ mapka) - to region alpejski położony w północnych Włoszech, w prowincji Sondrio w Lombardii, na północ od Jeziora Como 1. Głównymi atrakcjami turystycznymi regionu są położone w jego centrum historyczne miasto Chiavenna A oraz otaczające Valchiavennę góry. W zimie turyści przyjeżdżają do ośrodka narciarskiego Madesimo-Campodolcino, uchodzącego za jeden z najnowocześniejszych w Lombardii. Główną drogą biegnąca przez Valchiavennę jest droga SS36, łącząca przełęcz Splügenpass 1 (Passo dello Spluga), położoną na wysokości 2115 m n.p.m. na granicy ze Szwajcarią, z rejonem Mediolanu; ze wschodu, od strony szwajcarskiej Engadyny i doliny Val Bregaglia 3 doprowadza do Chiavenny droga SS37, będąca przedłużeniem szwajcarskiej drogi 3 (➤ mapka)(➤ mapka).

Informacje ogólne

Chiavenna - to liczące niecałe 7,5 tys mieszkańców, malowniczo położone na wysokości 333 m n.p.m., 127 km na północny wschód od Mediolanu B, 70 km na północny zachód od SondrioC (➤ mapka)(➤ mapka), miasto znane bodaj najbardziej ze słynnego festiwalu "Sagra dei Crotti". Otaczający Chiavennę region składa się z trzech części - północnej, wschodniej i południowej. Część północną, miedzy Chiavenną a przełęczą Splügenpass, stanowi dolina Valle Spluga, zwana też Val San Giacomo, której dnem płynie rzeka Liro 2, mająca swe źródła w pobliżu przełęczy, a w Chiavennie wpadająca do Mery. Mera (w dialekcie lombardzkim: Maira) - to rzeka mająca swe źródła w pobliżu Piz Piot A w Szwajcarii, płynąca najpierw na wschód, w pobliżu miejscowości Casaccia D (położonej na południowy zachód od przełęczy Maloja 2) skręcająca na południe, następnie na zachód, by ostatecznie w Chiavennie skręcić na południe, w stronę jeziora Lago di Mezzola 4 i Jeziora Como 1. Dolina górnej Mery - to dolina Val Bregaglia 3, której większa część leży w Szwajcarii. Trzecią, południową część regionu Valchiavenna stanowi Bassa Valchiavenna (określana w niektórych źródłach jako "właściwa" dolina Valchiavenna) - dolina dolnej Mery, miedzy Chiavenną a rejonem jeziora Lago di Mezzola i Jeziora Como.

Od zachodu, północy i północnego wschodu Valchiavenna graniczy ze Szwajcarią; na południu i na południowym wschodzie otwiera się na Lombardię - na południu na rejon Jeziora Como, na południowym wschodzie na Valtelinę. Od zachodu ograniczają region Alpy Lepontyńskie, od wschodu Alpy Retyckie. Do ważniejszych szczytów alpejskich Alp Lepontyńskich wznoszących się nad Valchiavenną należą Pizzo Tambò B (3279 m), Pizzo Ferrè C (3103 m) oraz Pizzo Quadro D (3015 m), szczyt znany też jako Cima de Pian Guarnei. Po wschodniej stronie doliny wyróżniają się Pizzo Suretta E (3207 m), Pizzo Stella F (3163 m) i Pizzo Galleggione / Pizz Gallagiun G (3107 m) w paśmie Oberhalbstein, oraz Pizzo Ligoncio H (3033 m) na zachodnim skraju grupy Bernina.

Prawie wszystkie miejscowości regionu mogą być dobrą bazą wypadową dla osób zainteresowanych turystyką pieszą lub rowerową. Do najbardziej znanych i popularnych destynacji turystycznych Valchiavenny należą, obok samej Chiavenny (zabytki, wspomniany wyżej festiwal "Sagra dei Crotti") i jej okolic (m.in. rezerwat Parco delle Marmitte dei Giganti), miejscowości położone w północnej części Valchiavenny - San Giacomo Filippo E (sanktuarium), Campodolcino F (wycieczki piesze, jezioro, sanktuarium), Madesimo G (ośrodek sportów zimowych Madesimo-Campodolcino 1, uchodzący za najnowocześniejszy w Lombardii, z 60 km tras narciarskich) i Montespluga H (wycieczki górskie w rejonie przełęczy Splügenpass), w dolinie Val Bregaglia Piuro I (ślady tragicznego w skutkach osuwiska góry Monte Conto z 1618 roku, wodospad Acquafraggia) i Villa di Chiavenna J, a w południowej części regionu Gordona K (wycieczki górskie, canyoning) i okolice jeziora Lago di Mezzola (rezerwat Riserva Naturale Pian di Spagna e Lago di Mezzola 4).

Crotti

Crotti ( w liczbie pojedynczej crotto, w Szwajcarii grotto, w dialekcie lombardzkim crott) - to powstałe w sposób naturalny w wyniku dawnych osuwisk w zboczach dolin górskich jaskinie charakteryzujące się wiejącym w nich zimnym prądzie powietrza, utrzymującym stałą temperaturę ok. 8 stopni Celsjusza (zarówno w lecie, jak w zimie). Jaskinie takie występują w Alpach głównie w rejonie Jeziora Como, w regionie Valchiavenna oraz w szwajcarskim kantonie Ticino. Crotti były tradycyjnie wykorzystywane przez miejscowość ludność jako miejsca przechowywania żywności, w tym serów, kiełbas i wina. Obecnie crotti, przekształcone w lokale gastronomiczne i sklepiki z regionalnymi produktami są ważnym elementem obsługi ruchu turystycznego.